I. Ung thư gan là gì?
Gan là cơ quan quan trọng trong cơ thể, có vai trò lọc máu, chuyển hóa chất dinh dưỡng và thuốc, cũng như loại bỏ độc tố ra ngoài. Ung thư gan là loại u ác tính bắt nguồn từ gan. Phần lớn ung thư gan là ung thư thứ phát, tức là ung thư lan từ các bộ phận khác của cơ thể sang gan.
Có hai loại ung thư gan chính:
Ung thư gan nguyên phát: Bắt nguồn từ gan, phổ biến nhất là ung thư tế bào gan, còn có các loại ít gặp như ung thư đường mật và sarcoma mạch máu.
Ung thư thứ phát (di căn): Là khi ung thư từ các bộ phận khác trong cơ thể lan đến gan.
II. Nguyên nhân gây ung thư gan
Nguyên nhân:
- Ung thư gan nguyên phát thường phát triển ở những người có gan bị tổn thương bởi các yếu tố như viêm gan B, C, xơ gan, bệnh hemochromatosis (tích tụ sắt trong gan), và lạm dụng rượu.
- Hơn 50% người bệnh có xơ gan, nguyên nhân chủ yếu là do uống rượu quá mức.
Yếu tố nguy cơ:
- Giới tính: Nam giới có nguy cơ cao hơn nữ giới.
- Béo phì và tiểu đường: Là những yếu tố gia tăng nguy cơ mắc ung thư gan.
- Sử dụng steroid hoặc thuốc tránh thai kéo dài: Có thể gây ra u tuyến trong gan, tiềm ẩn nguy cơ ung thư.
- Thực phẩm bị mốc: Aflatoxin trong thực phẩm như lạc bị mốc cũng có liên quan đến ung thư gan.
III. Ung thư gan có lây không?
Ung thư gan không lây qua tiếp xúc thông thường như hôn, ăn uống chung hay quan hệ tình dục. Tuy nhiên, trong trường hợp hiếm, ung thư gan có thể lây qua cấy ghép nội tạng hoặc từ mẹ sang con.
Tuy ung thư gan không lây nhiễm, một số bệnh như viêm gan B và C có thể làm tăng nguy cơ ung thư gan và có thể lây qua các hoạt động tiếp xúc thông thường.
IV. Ung thư gan có di truyền không?
Mặc dù ung thư gan không phải bệnh lây nhiễm, nhưng một số gen di truyền có thể làm tăng nguy cơ mắc ung thư trong thế hệ sau. Khoảng 10% trường hợp ung thư có liên quan đến yếu tố di truyền.
Các đột biến trong các gen ức chế khối u như BRCA1, BRCA2, p53 có thể làm tăng nguy cơ ung thư nếu các tế bào hư hỏng không được sửa chữa đúng cách. Tuy nhiên, nguy cơ phát triển ung thư cũng phụ thuộc vào yếu tố môi trường và lối sống.
Nếu gia đình có tiền sử ung thư gan, thế hệ sau có thể có nguy cơ cao hơn. Việc thăm khám định kỳ và mua bảo hiểm ung thư có thể giúp phát hiện sớm và điều trị kịp thời.