1. Tổng quan về sự nhút nhát
1.1. Nguyên nhân dẫn đến sự nhút nhát
Sự nhút nhát là cảm giác sợ hãi, mất tự chủ và không thoải mái của con người trong các tình huống giao tiếp trong xã hội. Chẳng hạn như việc gặp gỡ, trò chuyện với những người xa lạ khiến bạn lo lắng, sợ hãi hoặc thậm chí là đổ mồ hôi và trong khi trò chuyện bạn luôn lo lắng người đối diện sẽ nghĩ những điều không tốt về bản thân.
Sự nhút nhát có thể khác nhau về cường độ. Một số người cảm thấy lo lắng, sợ hãi mức độ nhẹ và có thể dễ dàng vượt qua. Một số trường hợp khác cảm thấy sợ hãi tột độ trước các tình huống xã hội và có thể dẫn đến các hậu quả xấu như không thể tham gia vào các hoạt động xã hội, lo lắng và thậm chí là trầm cảm.
Khoảng 15% trẻ sơ sinh được sinh ra có xu hướng nhút nhát. Nghiên cứu từ các nhà khoa học cho thấy có sự khác biệt sinh học trong não của những người nhút nhát. Bên cạnh đó, sự nhút nhát cũng bị ảnh hưởng bởi đời sống và sự giao tiếp hàng ngày. Theo đó, trẻ em có tính nhút nhát thường phát triển do tương tác với cha mẹ. Cha mẹ độc đoán hoặc bao bọc con quá mức có thể làm cho trẻ trở nên nhút nhát. Những đứa trẻ không được trải nghiệm mọi thứ có thể gặp khó khăn trong việc phát triển các kỹ năng xã hội. Thay vào đó, cha mẹ nên để con trẻ có điều kiện giao tiếp, quan tâm đến cảm xúc và việc nuôi dạy con cái sẽ giúp trẻ thoải mái hơn khi tiếp xúc với bạn bè và người lạ.
Gia đình, môi trường sống, trường học và văn hóa đều là những yếu tố hình thành nên một đứa trẻ. Các kết nối mà trẻ em được thực hiện trong mạng lưới này sẽ đóng vai trò quan trọng vào sự phát triển tính cách và khả năng giao tiếp, sự hoạt ngôn của chúng. Sự nhút nhát của cha mẹ cũng là một trong những nguyên nhân dẫn đến sự nhút nhát của con trẻ.
Đối với người trưởng thành, môi trường làm việc thường xuyên bị phê bình và các tình trạng bị xấu hổ công khai là nguyên nhân dẫn đến sự nhút nhát.
1.2. Nhận biết sự nhút nhát như thế nào?
Sợ hãi và lo lắng là những yếu tố chính của sự nhút nhát. Đối với trẻ em, không phải tất cả những đứa trẻ chơi vui vẻ một mình đều nhút nhát. Dấu hiệu đầu tiên cho thấy sự nhút nhát ở trẻ có thể là chúng không bao giờ rời xa cha mẹ. Bên cạnh đó, những trẻ gặp khó khăn trong việc kết bạn nên được đánh giá về tính nhút nhát; trẻ em từng là nạn nhân bị bắt nạt, bị bỏ rơi và ít được quan tâm có nguy cơ cao phát triển tính nhút nhát.
Không giống như các rối loạn cảm xúc khác, tính nhút nhát thường không dẫn đến các hành vi nổi nóng, quá khích hay bạo lực. Vì vậy, chẩn đoán tình trạng này ở trẻ em có thể được thực hiện thông qua các trò chơi như chơi cờ, đố chữ hoặc có thể sử dụng con rối, búp bê để giúp trẻ mở lòng.
1.3. Tác hại của nhút nhát
Bạn bè và các mối quan hệ xã hội là trái tim và linh hồn trong cuộc sống con người, bởi chúng giúp cho cuộc sống của bạn tốt hơn và là điều kiện để đạt được những thành công cả về công việc và đời sống. Tác hại của sự nhút nhát thể hiện qua việc chúng làm giảm khả năng làm việc và giao tiếp, trò chuyện của con người, cũng như ngăn cản việc hình thành các mối quan hệ xã hội. Vì vậy, sự nhút nhát làm ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng cuộc sống và sự thành công trong công việc.
Vượt qua sự nhút nhát giúp bạn vượt qua được những nỗi sợ hãi về các tình huống trong xã hội và tạo ra được những quan hệ mong muốn. Giống như bất kỳ điều gì khác, ban đầu sẽ không dễ dàng để luyện tập vượt qua sự nhút nhát, tuy nhiên nó sẽ trở nên dễ dàng hơn khi bạn xây dựng kế hoạch và có phương pháp tiến lên.