Giao tiếp giỏi là một nghệ thuật, và sự thấu hiểu lẫn nhau là nền tảng cơ bản giúp bạn gầy dựng thiện cảm, trở nên "hay ho" trong mắt đối phương. Tuy nhiên, khi trải nghiệm nhiều cuộc trò chuyện khác nhau, nếu chúng ta đạt hiệu quả ít và thất bại nhiều, phần đông mọi người sẽ muộn phiền rằng, "tại sao những cảm xúc của mình lại không được ai thấu hiểu". Bạn thường đổ lỗi cho người khác không hiểu rõ cảm xúc của mình. Theo bác sĩ trị liệu tâm lý người Nhật Hiroyuki Ishii, lối suy nghĩ "không cần nói rõ mà phải tự hiểu" là không nên có ở con người chúng ta.
Những ai thường gặp rắc rối trong các mối quan hệ đều có điểm chung là không biết quan sát sắc mặt và lắng nghe đối phương. Ngược lại, đa phần chúng ta thường chăm chăm vào việc ấn tượng của mình trong mắt người khác như thế nào, liên tục chia sẻ nhiều về bản thân. Vì vậy, điều kiện cần của một cuộc trò chuyện thú vị là sự cân bằng giữa nói và lắng nghe.
Trong cuộc sống, giao tiếp là một kỹ năng quan trọng. Chúng ta sẽ cần tham gia rất nhiều cuộc trò chuyện, với nhiều người khác nhau. Bạn sẽ nói chuyện với anh tài xế xe công nghệ, cô bán bánh mì, thợ sửa điện, các giảng viên tại trường, những người bạn thân quen và cả những người bạn mới. Đồng thời, chúng ta sẽ có dịp nói chuyện với những người mà bạn thích và cả những người mà bạn không thích.
Mỗi cuộc trò chuyện sẽ giúp bạn học được điều gì đó. Nhà khoa học Bill Nye từng nói: "Mỗi một người mà bạn gặp gỡ, họ sẽ biết điều gì đó mà bạn chưa biết. Mỗi người mà bạn gặp gỡ đều là những chuyên gia trong một lĩnh vực nào đó".
Đối với những người năng nổ và hoạt ngôn, đây không hẳn là một thử thách khó khăn. Nhưng nếu bạn không phải tuýp người "khéo ăn, khéo nói", hãy điểm qua 5 bí quyết dưới đây để hòa mình vào một cuộc trò chuyện hiệu quả, từ đó cải thiện mọi mối quan hệ công việc lẫn quan hệ cá nhân.
Bí quyết 1: Vừa trò chuyện, vừa quan sát đối phương
Khi trò chuyện, đừng "dán mặt" vào điện thoại hay để tâm trí lang thang. Hãy gạt bỏ mọi suy nghĩ vẩn vơ, dừng lại mọi hoạt động và tập trung quan sát đối phương. Quan sát kỹ đối phương là yếu tố quan trọng để giao tiếp hiệu quả. Người biết cách lắng nghe là người vừa trò chuyện, vừa quan sát người đối diện. Quan sát không chỉ đơn thuần là nhìn mà cần có "sự quan tâm" đi kèm.
Bí quyết 2: Đặt câu hỏi mở
Đặt câu hỏi mở giúp đối phương có cơ hội trả lời rộng hơn, thay vì chỉ trả lời "có" hoặc "không". Nếu muốn đối phương nói về mẹ của họ, hãy kể về mẹ của mình trước. Những câu hỏi như "Có ai từng nói bạn trông giống ngôi sao Kang Dong-won chưa? Tôi thích Kang Dong-won lắm. Còn bạn có thích người nổi tiếng nào không?" hay "Về hình mẫu gia đình lý tưởng, tôi muốn xây dựng một gia đình con cái đuề huề trong tương lai. Còn hình mẫu gia đình lý tưởng của bạn là như thế nào?" sẽ tạo điều kiện cho đối phương chia sẻ nhiều hơn. Nếu bạn thường lúng túng trong các cuộc trò chuyện, hãy bắt đầu với những câu hỏi như: "Ai? Điều gì? Khi nào? Ở đâu? Tại sao? Như thế nào?" Hãy thử hỏi: "Chuyện đó như thế nào?", "Việc đó cảm giác như thế nào?". Khi đối phương ngừng lại để suy nghĩ, bạn sẽ nhận được câu trả lời thú vị hơn nhiều.
Bí quyết 3: Đọc ánh mắt đối phương và thu hút sự chú ý
Nhìn vào mắt thể hiện sự chân thành trong giao tiếp. Tuy nhiên, nhìn chằm chằm quá lâu có thể khiến cả hai cảm thấy không thoải mái. Bốn đến năm giây là khoảng thời gian hợp lý để duy trì giao tiếp bằng mắt.
Quan sát ánh mắt đối phương giúp bạn biết khi họ nói về điều thích thú. Khi ánh mắt họ đặt ở vị trí đó, hãy làm nổi bật sự tồn tại của bản thân để thu hút họ. Bắt chuyện, châm điếu thuốc, hay lắc ly nước đá tạo âm thanh leng keng đều có thể mang đến hiệu quả.
Bí quyết 4: Nếu không biết câu trả lời thì hãy nói thật
Thay vì ba hoa về điều mình không biết, hãy nói thẳng ra là: "Tôi không biết" hoặc "Tôi chưa tìm hiểu về vấn đề đó". Người đối diện có thể nhận ra sự ấp úng từ bạn và đánh giá bạn là người "kiến thức rỗng" nhưng thích "ba hoa chích chòe", ảnh hưởng đến hình ảnh và danh dự của bạn.
Con người là những cá thể độc lập. Vì vậy, mọi người cần giao tiếp thông qua ngôn ngữ để thấu hiểu và thông cảm với nhau. Khi tham gia một cuộc trò chuyện, đừng sợ hãi, giận dữ, vội vàng hay đè nén cảm xúc. Hãy bình tĩnh lấy hết dũng khí nói rành mạch những suy nghĩ của bản thân. Nếu những lời nói của bạn thật lòng, đối phương sẽ cảm nhận được.
Bí quyết 5: Học cách lắng nghe
Đức Phật đã nói: "Nếu bạn mở miệng nói, bạn không học thêm được gì". Chuyên gia Coolidge từng nói: "Chưa từng ai mất việc vì lắng nghe quá nhiều". Vậy tại sao chúng ta không chịu lắng nghe nhau? Lý do là chúng ta thích nói hơn. Chẳng phải bạn luôn nghĩ rằng: "Khi tôi nói, tôi nắm toàn bộ thông tin, tôi không phải nghe những điều tôi không quan tâm. Tôi là trung tâm sự chú ý".
Chuyên gia Stephen Covey từng nói: "Nếu chúng ta không lắng nghe với ý định thấu hiểu, chúng ta hãy lắng nghe để trả lời". Khi nói ít đi, bạn sẽ lắng nghe nhiều hơn, chú tâm vào những điều mà người đối diện chia sẻ. Khi nói ít đi, bạn sẽ nghe kỹ từng chi tiết của câu chuyện. Khi bạn nói ít về bản thân và tập trung lắng nghe người khác, mọi người sẽ muốn làm quen với bạn hơn, từ đó vòng kết nối xã hội của bạn sẽ mở rộng.