7 dấu hiệu của người suy nghĩ quá mức (Overthinking)

Biểu hiện rõ rệt nhất của những người thường xuyên suy nghĩ quá nhiều là họ liên tục chìm đắm trong những dòng suy nghĩ không cần thiết, khiến công việc, tâm trạng, sức khỏe và tinh thần của họ bị ảnh hưởng tiêu cực.

Dưới đây là 7 dấu hiệu phổ biến của những người mắc chứng overthinking:

1. Dễ bị ảnh hưởng bởi lời nói hoặc hành động của người khác. Chỉ một câu nói, một ánh mắt hay một hành động nhỏ cũng có thể khiến họ suy nghĩ cả đêm, trằn trọc không ngủ được.

2. Mất ngủ trước những sự kiện quan trọng. Họ có thể thức trắng cả đêm để suy nghĩ, và nếu kết quả không như mong đợi, họ sẽ tự trách mình vì đã không nghỉ ngơi đủ giấc.

3. Hấp thụ nhiều kiến thức nhưng không có sự thay đổi thực tế. Họ đọc nhiều sách, có vô số ý tưởng hay ho nhưng lại không áp dụng vào thực tế, dẫn đến việc công việc và cuộc sống vẫn giậm chân tại chỗ.

4. Ngủ nhiều nhưng chất lượng giấc ngủ thấp. Họ thường xuyên mệt mỏi, cảm thấy uể oải ngay cả khi đã ngủ đủ giấc.

5. Thích suy diễn. Từ một hành động hoặc sự kiện nhỏ, họ có thể vẽ ra hàng loạt kịch bản phức tạp trong đầu, thậm chí tự đặt ra những giả thuyết tiêu cực không có thật.

6. Thử nhiều phương pháp như viết nhật ký, thiền… nhưng không thấy hiệu quả. Dù rất cố gắng thay đổi, họ vẫn cảm thấy tâm trí mình quay cuồng trong những dòng suy nghĩ bất tận.

7. Dần dựa vào các thói quen không lành mạnh. Họ có xu hướng sử dụng rượu bia hoặc thuốc ngủ để dễ đi vào giấc ngủ hơn.

Vậy bạn có nhận thấy mình đang rơi vào tình trạng nào trong số những dấu hiệu trên không?

Vì sao ngày nay ai cũng dễ mắc chứng overthinking?

Thực ra, suy nghĩ quá nhiều không phải là điều gì quá xa lạ. Hầu hết chúng ta đều từng có những lúc để tâm trí mình trôi đi một cách vô định. Chỉ có những người đã tu luyện thiền định lâu năm mới có thể kiểm soát hoàn toàn dòng suy nghĩ của mình.

Tuy nhiên, trong thời đại hiện nay, tình trạng overthinking đang trở nên phổ biến hơn bao giờ hết, xuất hiện ở độ tuổi ngày càng trẻ hơn và với mức độ nghiêm trọng hơn.

Khoảng một thế kỷ trước, khi con người bước vào thời đại công nghiệp, nhịp sống dần trở nên nhanh hơn, áp lực nhiều hơn, khiến não bộ luôn trong trạng thái căng thẳng.

Nhưng bước ngoặt thực sự xảy ra khi chúng ta bước vào kỷ nguyên thông tin.

Sự bùng nổ của những nội dung ngắn trên mạng xã hội – với âm thanh, hình ảnh sống động và nội dung cuốn hút – đã khiến bộ não của chúng ta liên tục bị kích thích. Cứ sau vài phút, một luồng thông tin mới lại ập đến, kích hoạt hàng trăm kết nối thần kinh mới.

Khi tiếp xúc với quá nhiều kích thích như vậy trong thời gian dài, bộ não của chúng ta trở nên nhạy cảm hơn bao giờ hết. Đến mức chỉ một hành động nhỏ như một cái nhíu mày hay một tiếng thở dài của ai đó cũng có thể kích hoạt hàng loạt suy nghĩ tiêu cực trong đầu chúng ta.

Đây chính là lý do mà càng ngày, chúng ta càng khó kiểm soát và dừng lại những dòng suy nghĩ miên man của mình.

Những tác động tiêu cực của overthinking

Suy nghĩ là một trong những năng lực quan trọng nhất của con người. Nhưng khi suy nghĩ quá mức, chúng ta lại bị cuốn vào những điều ngoài tầm kiểm soát.

Ba dạng overthinking phổ biến nhất là:

1. Hối tiếc về những điều đã qua. Chúng ta tự dằn vặt mình về những sai lầm trong quá khứ, dù biết rằng không thể thay đổi được gì.

2. Lo lắng về những điều chưa xảy ra. Chúng ta tưởng tượng ra hàng loạt tình huống tiêu cực trong tương lai, dù chúng chưa chắc đã thành sự thật.

3. Bận tâm về suy nghĩ và hành vi của người khác. Chúng ta thường xuyên thắc mắc “Tại sao họ lại làm như vậy?” và vô tình tạo ra những căng thẳng không đáng có cho bản thân.

Về lâu dài, overthinking có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe tâm lý. Nó có thể dẫn đến mất tập trung, nhạy cảm quá mức, lo âu kéo dài và thậm chí là các bệnh lý tâm thần như rối loạn lo âu, trầm cảm, suy nhược thần kinh…

Bạn đã từng gặp phải những biểu hiện này chưa? Nếu có, hãy chia sẻ trải nghiệm của bạn để chúng ta cùng thảo luận nhé!

Làm sao để thoát khỏi overthinking?

Bước đầu tiên trong quá trình chữa lành overthinking là học cách quan sát và nhận biết dòng suy nghĩ của mình.

Điều quan trọng cần nhớ là không nên ép bản thân ngừng suy nghĩ.

Ví dụ: Nếu bạn đang nằm trên giường và trằn trọc vì những suy nghĩ cứ lởn vởn trong đầu, thay vì cố gắng xua đuổi chúng, hãy thử lặng lẽ quan sát chúng.

Hãy tưởng tượng dòng suy nghĩ của bạn như một con sông. Khi bạn nhận thức được chúng, điều đó có nghĩa là bạn đã bước lên bờ và không còn bị cuốn trôi theo dòng chảy nữa.

Dĩ nhiên, việc rèn luyện khả năng nhận thức này không hề dễ dàng. Nó đòi hỏi sự kiên trì và thực hành trong thời gian dài.

Nhưng một khi bạn làm được, bạn sẽ nhận ra rằng chính mình mới là người kiểm soát suy nghĩ, chứ không phải suy nghĩ kiểm soát bạn.

Vậy nên, nếu bạn đang muốn thoát khỏi tình trạng overthinking, hãy bắt đầu bằng việc học cách quan sát chính mình ngay từ hôm nay nhé!