1. Trầm cảm là gì?

Trầm cảm là một rối loạn tâm trạng nghiêm trọng, ảnh hưởng đến cảm xúc, hành động và suy nghĩ. Ở người già, trầm cảm không phải là một phần tự nhiên của lão hóa, mặc dù họ thường đối mặt với bệnh tật và vấn đề sức khỏe. Những người từng bị trầm cảm khi trẻ có nguy cơ cao mắc lại khi trưởng thành. Các loại trầm cảm ở người cao tuổi bao gồm:

• Trầm cảm nặng: Làm cản trở công việc, giấc ngủ và cảm giác thèm ăn.

• Trầm cảm nhẹ (Dysthymia): Kéo dài từ hai năm trở lên.

• Trầm cảm theo mùa (SAD): Xảy ra vào mùa thu và đông.

2. Làm sao biết bạn đang mắc bệnh trầm cảm ở người cao tuổi?

Dấu hiệu trầm cảm ở người lớn tuổi có thể khác biệt so với người trẻ, dù về cơ bản chúng tương tự. Cụ thể, người lớn tuổi thường gặp các triệu chứng như:

• Vấn đề về nhận thức.

• Giảm hứng thú với hoạt động.

• Mất khả năng tập trung.

• Đau nhức dai dẳng.

• Vấn đề về tiêu hóa.

Trong khi người trẻ có xu hướng tự làm tổn thương bản thân khi trầm cảm, người lớn tuổi có thể ước không phải thức dậy vào mỗi buổi sáng hoặc cảm thấy mâu thuẫn về cuộc sống và sự tồn tại.

3. Tác nhân gây ra trầm cảm ở người cao tuổi là gì?

Trầm cảm ở người cao tuổi có thể xuất phát từ nhiều yếu tố nguy cơ khác nhau. Một số nguyên nhân phổ biến bao gồm:

• Thay đổi trong não: Sự giảm lưu lượng máu và sự cứng lại của mạch máu theo tuổi tác có thể dẫn đến các vấn đề về não, làm tăng nguy cơ trầm cảm.

• Bệnh lý mạn tính: Các bệnh như tim mạch, phổi tắc nghẽn mãn tính, đái tháo đường, Parkinson, Alzheimer và ung thư có thể ảnh hưởng đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống, góp phần gây trầm cảm.

• Tiền sử trầm cảm: Những người từng bị trầm cảm khi trẻ hoặc có người trong gia đình bị trầm cảm có nguy cơ cao hơn.

• Căng thẳng và áp lực kéo dài: Các yếu tố như công việc, gia đình, hay sức khỏe có thể làm tăng căng thẳng, dẫn đến trầm cảm.

• Rối loạn giấc ngủ và lối sống thiếu vận động cũng góp phần vào nguy cơ trầm cảm.

• Mất mát và biến cố trong cuộc đời: Cái chết của người thân, bệnh tật của người thân hoặc thay đổi lớn trong cuộc sống có thể là tác nhân kích thích trầm cảm.

• Thuốc điều trị bệnh mãn tính: Một số loại thuốc như thuốc điều trị huyết áp, thuốc ngủ hay thuốc giảm cholesterol có thể gây tác dụng phụ ảnh hưởng đến tâm trạng.

Tuy nhiên, có những người lớn tuổi có thể bị trầm cảm mà không có nguyên nhân rõ ràng.

4. Làm gì nếu mắc bệnh trầm cảm tuổi già?

Trầm cảm là một tình trạng nghiêm trọng, tuy nhiên, có thể điều trị được. Phương pháp điều trị cụ thể như tư vấn tâm lý, sử dụng thuốc,....có thể giúp tình trạng trầm cảm cải thiện. Một số lời khuyên cho người bị trầm cảm tuổi già là:

• Cố gắng tiếp cận và giữ kết nối: Thông thường khi bị trầm cảm, bệnh nhân sẽ không muốn làm điều gì hoặc gặp bất cứ ai, tuy nhiên, sự cô lập chỉ làm cho tình trạng bệnh nặng hơn. Vì thế, nếu gia đình có người lớn tuổi mắc bệnh trầm cảm, các thành viên nên kết nối, quan tâm đến họ và hạn thời gian họ phải ở một mình. Bước ra thế giới, đi đến công viên, đi làm tóc, đi ăn trưa hay thăm thú sẽ giúp giải tỏa những lo lắng ở người trầm cảm. Bạn cũng có thể đăng ký các lớp học, câu lạc bộ để gặp gỡ những người bạn già để giao lưu và chia sẻ cùng nhau.

• Nỗ lực tìm ý nghĩ và mục đích sống: để vượt qua trầm cảm và ngăn nó quay trở lại, điều quan trọng là tìm mục đích và lý tưởng sống mạnh mẽ. Khi già đi, việc nghỉ hưu, mất đi bạn bè, người thân,... khiến bạn cảm thấy chán nản và dễ dẫn đến trầm cảm. Vì thế, tìm một việc làm mà mình ưa thích, tham gia các hoạt động xã hội sẽ giúp người già cải thiện tình trạng trầm cảm.

• Xây dựng các thói quen tích cực, dành thời gian đi du lịch, tắm nắng, hoạt động thể chất,... cũng giúp cải thiện tình trạng trầm cảm ở người già.

Trong một số trường hợp, bệnh trầm cảm ở người già cần phải sử dụng thuốc, nhưng điều may mắn là nó có thể điều trị được. Nếu bạn biết ai đó đang đối mặt với căn bệnh trầm cảm tuổi già, hãy khuyên họ đến nhận sự tư vấn và điều trị của bác sĩ để cải thiện chất lượng cuộc sống