1. Vai trò của những giấc mơ

Các nhà nghiên cứu vẫn chưa hoàn toàn đồng ý về mục đích của những giấc mơ. Tuy nhiên, có một số niềm tin và lý thuyết về vai trò của những giấc mơ đã được nhìn nhận như sau:

Giấc mơ như một biện pháp trị liệu

Những giấc mơ có thể là cách bộ não đối mặt với cảm xúc trong cuộc sống. Và bởi vì não khi ngủ hoạt động ở mức độ cảm xúc cao hơn nhiều so với khi tỉnh táo, não có thể tạo ra các kết nối liên quan đến cảm giác mà bản thân khi có ý thức sẽ không tạo ra.

Giấc mơ như một cách ứng phó

Một trong những vùng não hoạt động mạnh nhất khi mơ là hạch hạnh nhân. Đây cũng là phần não liên quan đến bản năng sinh tồn và phản ứng chiến đấu hoặc bỏ chạy khi đối diện với các căng thẳng, mối đe dọa.

Một giả thuyết cho rằng vì hạch hạnh nhân hoạt động nhiều hơn trong khi ngủ so với khi thức dậy, đó có thể là cách não bộ giúp cơ thể sẵn sàng đối phó với một mối đe dọa phía trước.

May mắn thay, thân não sẽ gửi các tín hiệu thần kinh trong giấc ngủ REM giúp thư giãn cơ bắp. Bằng cách này, người bệnh hoàn toàn không có khả năng bỏ chạy hoặc đánh đấm khi ngủ.

Giấc mơ như một cách thể hiện mơ ước của bản thân

Một lý thuyết giải thích tại sao hay mơ khi ngủ là do bản thân mỗi người luôn có đủ mơ ước, giúp thúc đẩy xu hướng sáng tạo không ngừng. Trong thực tế, có rất nhiều nghệ sĩ có ước mơ với việc truyền cảm hứng cho các tác phẩm sáng tạo. Khi thức tỉnh, một ý tưởng tuyệt vời cho một bộ phim hoặc một bài hát đã ra đời.

Giấc mơ như một trợ lý trí nhớ

Một lý thuyết được phổ biến rộng rãi về mục đích của những giấc mơ là chúng giúp lưu trữ những kỷ niệm và điều quan trọng đã học được vào ban ngày, loại bỏ những ký ức không quan trọng và sắp xếp những suy nghĩ và cảm xúc phức tạp.

Mặc dù vẫn chưa hiểu rõ ràng những giấc mơ ảnh hưởng đến việc lưu trữ và nhớ lại trí nhớ như thế nào, các nhà khoa học đã cho thấy những giấc mơ có thể giúp não lưu trữ thông tin quan trọng hiệu quả hơn đồng thời ngăn chặn các kích thích có thể ảnh hưởng đến trí nhớ và khả năng học tập.

2. Những giấc mơ có thể giải quyết vấn đề gì cho chúng ta?

Không ít lần câu trả lời cho những vấn đề phải đối diện có thể được tìm thấy trong giấc mơ của chính mình. Thật vậy, các nhà nghiên cứu cho biết trong khi ngủ, những giấc mơ có thể đưa ra giải pháp cho những khó khăn trong vòng một tuần sau khi rắc rối bắt đầu.

Trong một nghiên cứu, 470 sinh viên tâm lý học thuộc đại học Canada đã ghi lại những giấc mơ của mình trong một tuần. Các đối tượng cũng đánh giá mức độ nhớ lại giấc mơ cũng như cường độ, cảm xúc và tác động của giấc mơ.

Trong tuần tiếp theo, những người tham gia xem xét kỹ hơn giấc mơ gần đây nhất và ghi nhận bất kỳ mối liên hệ nào giữa giấc mơ với các sự kiện vào một ngày được chọn ngẫu nhiên cho đến một tuần trước giấc mơ. Sau đó, họ cũng đánh giá cả mức độ tự tin khi nhớ lại sự kiện và mức độ liên kết giữa sự kiện và giấc mơ. Tiếp theo, hai giám khảo độc lập sẽ xem xét các giấc mơ và các sự kiện liên quan, quyết định xem các giấc mơ có kết hợp giải pháp cho các vấn đề bắt nguồn từ các sự kiện đó hay không.

Kết luận là những giấc mơ thực sự cố gắng đưa ra các giải pháp. Thế giới trong giấc mơ dường như hoạt động nhanh chóng, đưa ra những hiểu biết sâu sắc và lời khuyên vào đêm sau khi một sự kiện kích hoạt và sáu đến bảy ngày sau đó. Hơn nữa, những giấc mơ còn có vai trò phục vụ các chức năng thích ứng xã hội và cảm xúc.

Ngoài ra, một nghiên cứu khác cũng đã chỉ ra rằng đàn ông và phụ nữ hay mơ khi ngủ khác nhau. Ví dụ, phụ nữ trẻ (18 đến 39 tuổi) nhớ lại những giấc mơ thường xuyên hơn nam giới cùng tuổi. Đồng thời, phụ nữ có nhiều khả năng nhớ những giấc mơ của mình hơn sau khi trải qua căng thẳng và mô tả những giấc mơ sống động, ý nghĩa và có vai trò tác động đến cuộc sống hiện thực hơn. Hơn nữa, các nhà nghiên cứu cũng cho biết nội dung giấc mơ còng có xu hướng khác nhau giữa nam giới và phụ nữ.