I. Nghiện mạng xã hội là gì?

Nghiện mạng xã hội là tình trạng dành quá nhiều thời gian cho các mạng kết nối trực tuyến. Một nghiên cứu do Trường Kinh doanh Chicago Booth cách đây hơn 10 năm đã chỉ ra rằng Facebook, Twitter và các phương tiện truyền thông xã hội khác có thể gây nghiện hơn thuốc lá và rượu vì việc truy cập và sử dụng rất đơn giản, hoàn toàn miễn phí.

Việc sử dụng mạng xã hội không kiểm soát có thể dẫn đến chứng nghiện nghiêm trọng và các hậu quả liên quan: lo lắng, trầm cảm, cáu kỉnh, tự cô lập, xa cách bản thân với thế giới thực và từ các mối quan hệ gia đình, mất kiểm soát cảm xúc…

Dù mỗi quốc gia có ưu tiên riêng đối với các mạng cụ thể, nhưng dựa trên số lượng người dùng toàn cầu hoạt động hàng tháng, đây là 10 mạng được sử dụng nhiều nhất vào tháng 1 năm 2023.

II. Nguyên nhân nghiện mạng xã hội

Trong số những nguyên nhân gây nghiện mạng xã hội được nhiều người xác nhận đó chính là lòng tự trọng thấp, bất mãn cá nhân, trầm cảm và hiếu động thái quá, thậm chí thiếu tình cảm.

Thành phần nghiện mạng xã hội thông thường là thanh niên trong độ tuổi từ 16 đến 24. Thanh thiếu niên có nguy cơ nghiện cao nhất vì ba lý do cơ bản:

• Xu hướng bốc đồng.

• Nhu cầu có ảnh hưởng xã hội ngày càng lan rộng và ngày càng tăng.

• Sự cần thiết phải khẳng định lại bản sắc cá nhân.

Thực trạng nghiện mạng xã hội khiến việc giao tiếp và kết nối ngày nay trở nên khó khăn. Hầu hết mọi người chỉ chăm chăm nhìn vào điện thoại, máy tính mà không đối thoại hay trò chuyện trực tiếp.

III. Dấu hiệu của việc nghiện mạng xã hội

Dưới đây là một vài dấu hiệu cho thấy bạn đang lệ thuộc quá nhiều vào các trang mạng “ảo” như:

• Cảm thấy bất an khi không thể truy cập internet, mạng xã hội ngừng hoạt động hoặc chậm hơn bình thường.

• Kiểm tra mạng xã hội việc đầu tiên vào buổi sáng và việc cuối cùng vào buổi tối.

• Cảm thấy căng thẳng khi không có điện thoại thông minh trên tay.

• Sử dụng phương tiện truyền thông xã hội trong khi đi bộ, tập thể thao.

• Tâm trạng tồi tệ khi không nhận được lượt thích hoặc lượt xem.

• Sử dụng mạng xã hội khi lái xe.

• Thích giao tiếp với bạn bè và gia đình thông qua mạng xã hội hơn là gặp mặt trực tiếp.

• Cảm thấy cần phải chia sẻ mọi thứ hàng ngày mọi lúc.

• Nghĩ rằng cuộc sống của người khác tốt hơn cuộc sống của chúng ta, tùy thuộc vào những gì chúng ta thấy trên mạng.

• “Check-in” tại bất cứ nơi nào đặt chân đến.

IV. Làm thế nào để ngăn chặn và hạn chế chứng nghiện mạng xã hội?

Giống như tất cả các chứng nghiện, phòng bệnh hơn chữa bệnh luôn là phương châm tối ưu nhất. Dưới đây là một số biện pháp đơn giản nhưng rất hiệu quả trong việc giảm việc sử dụng quá mức mạng xã hội dẫn đến lệ thuộc:

• Đặt thời gian tối đa là 15 phút cho một lần sử dụng mạng xã hội.

• Làm việc mà không có điện thoại di động vào những thời điểm quan trọng trong ngày (bữa sáng, bữa trưa và bữa tối).

• Tắt thông báo tự động.

• Đặt điện thoại ở chế độ im lặng và thậm chí không sử dụng làm đồng hồ hoặc báo thức để tránh bị cám dỗ.

• Đặt thời gian tối thiểu mỗi ngày cho các hoạt động hoàn toàn ngoại tuyến như tập luyện thể thao, đọc sách hoặc nghe nhạc.

• Giảm bớt số lượng bạn bè trên mạng xã hội.

• Xóa các ứng dụng và nhóm chat không cần thiết.