1. Jet lag là gì?
Jet lag- rối loạn phản lực máy bay là một vấn đề về giấc ngủ tạm thời có thể ảnh hưởng đến bất kỳ ai nhanh chóng di chuyển qua nhiều múi giờ khiến cơ thể rơi vào trạng thái lệch múi giờ.
Cơ thể bạn có đồng hồ nhịp sinh học để báo hiệu khi nào thì thức và khi nào nên ngủ. Độ trễ máy bay xảy ra do đồng hồ của cơ thể vẫn được đồng bộ hóa với múi giờ ban đầu của bạn, thay vì với múi giờ nơi bạn đã đi du lịch. Càng vượt qua nhiều múi giờ, bạn càng có nhiều khả năng bị trễ máy bay do lệch múi giờ.
Jet lag có thể gây ra mệt mỏi vào ban ngày, cảm giác không khỏe, khó tỉnh táo và các vấn đề về đường tiêu hóa. Jetlag khi đi du lịch thường xảy ra với trạng thái tạm thời, nhưng vẫn có thể làm giảm đáng kể sự thoải mái trong kỳ nghỉ hoặc chuyến đi của bạn.
2. Triệu chứng của tình trạng jetlag khi đi du lịch
Các triệu chứng của tình trạng Jet lag có thể khác nhau. Bạn có thể chỉ gặp một triệu chứng hoặc bạn có thể có nhiều triệu chứng. Các triệu chứng Jet lag có thể bao gồm:
• Giấc ngủ bị đảo lộn- chẳng hạn như mất ngủ, thức dậy sớm hoặc buồn ngủ quá mức;
• Ban ngày mệt mỏi;
• Các vấn đề liên quan đến bệnh lý dạ dày, táo bón hoặc tiêu chảy;
• Cảm giác chung là không được khỏe;
• Thay đổi tâm trạng.
Các triệu chứng Jet lag thường xảy ra trong khoảng 1 hoặc 2 ngày sau khi bạn đã đi qua ít nhất 2 múi giờ. Các triệu chứng có thể trở nên tồi tệ hơn nếu bạn đi qua nhiều múi giờ hơn, đặc biệt nếu bạn đi theo hướng đông.
Tình trạng Jet lag chỉ tạm thời, nhưng nếu bạn thường xuyên phải đi du lịch và liên tục trải qua tình trạng Jet lag, bạn có thể gặp chuyên gia sức khoẻ để có thể khắc phục các vấn đề liên quan đến Jet lag.
3. Nguyên nhân của tình trạng Jet lag
Nhịp sinh học của cơ thể phải tự điều chỉnh. Jet lag có thể xảy ra bất cứ lúc nào bạn vượt qua 2 múi giờ trở lên. Hiện tượng Jet lag xảy ra do việc vượt qua nhiều múi giờ khiến nhịp sinh học vốn điều chỉnh chu kỳ ngủ - thức của bạn không đồng bộ với thời gian ở địa điểm mới.
Ảnh hưởng của ánh sáng mặt trời. Một ảnh hưởng quan trọng nhịp sinh học có thể phải kể tới ánh sáng mặt trời. Bởi vì ánh sáng ảnh hưởng đến việc điều chỉnh melatonin-hormone giúp đồng bộ hóa các tế bào khắp cơ thể. Một số tế bào trong mô ở phía sau mắt của bạn (võng mạc) truyền tín hiệu ánh sáng đến vùng dưới đồi. Vào ban đêm, khi tín hiệu của ánh sáng yếu hơn ban ngày, vùng dưới đồi nói với tuyến tùng (một cơ quan nhỏ nằm trong não, giải phóng melatonin. Vào ban ngày, tuyến tùng tiết ra rất ít melatonin. Bạn có thể dễ dàng điều chỉnh múi giờ mới của mình bằng cách phơi mình dưới ánh sáng ban ngày ở múi giờ mới, miễn là thời gian ánh sáng được thực hiện đúng cách.
Áp suất và bầu không khí trong cabin máy gây nên tình trạng jetlag khi đi du lịch. Một số nghiên cứu cho thấy những thay đổi về áp suất trong cabin và độ cao liên quan đến việc di chuyển bằng đường hàng không có thể góp phần gây ra một số triệu chứng của Jet lag, bất kể việc di chuyển qua các múi giờ.
4. Các yếu tố rủi ro của tình trạng Jet lag
Các yếu tố làm tăng khả năng bạn gặp phải tình trạng Jet lag bao gồm:
• Số múi giờ bị vượt qua: Bạn càng đi qua nhiều múi giờ, bạn càng có nhiều khả năng bị trễ hơn.
• Hướng bay về phía đông: Bạn có thể cảm thấy khó khăn hơn khi bay về phía đông, khi bạn "mất" thời gian, hơn là bay về phía tây, khi bạn có thêm thời gian.
• Người thường xuyên đi máy bay: Phi công, tiếp viên hàng không và khách đi công tác có nhiều khả năng bị gặp tình trạng jet lag nhiều nhất.
• Người lớn tuổi: Người lớn tuổi có thể cần nhiều thời gian hơn để hồi phục sau tình trạng máy bay phản lực so với người trẻ tuổi.