1. Mất ngủ ở tuổi trung niên hay mất ngủ tuổi 40

Mất ngủ là rối loạn giấc ngủ phổ biến, gây khó ngủ hoặc ngủ không sâu. Người bị mất ngủ cảm thấy buồn ngủ ban ngày và gặp suy giảm nhận thức. Có hai dạng mất ngủ: khởi phát (khó bắt đầu giấc ngủ) và duy trì (khó giữ giấc ngủ). Khoảng 10-30% người lớn bị mất ngủ, đặc biệt là người cao tuổi do các yếu tố như bệnh lý, thuốc và thay đổi đồng hồ sinh học. Khi tuổi tác tăng, chất lượng giấc ngủ giảm, người già dễ bị thức giấc và mất ngủ kéo dài.

Những suy giảm về chất lượng và thời lượng giấc ngủ có liên quan đến hệ thống thời gian hiện hành bên trong của cơ thể. Cơ thể không thể xử lý các tín hiệu sinh học một cách hiệu quả, do đó có thể khiến người già đi ngủ và thức dậy sớm hơn.

Kiến trúc giấc ngủ của chúng ta cũng thay đổi khi chúng ta già đi. Một chu kỳ giấc ngủ bình thường được chia thành bốn giai đoạn, bao gồm:

• Hai giai đoạn của giấc ngủ chuyển động mắt không nhanh (NREM) “nhẹ”.

• Một giai đoạn của giấc ngủ REM “nặng” hoặc “sóng chậm”.

• Giai đoạn cuối của giấc ngủ chuyển động mắt nhanh (REM) trước khi chu kỳ bắt đầu lại.

Các nghiên cứu đa hình học đã chỉ ra rằng người cao tuổi trải qua một tỷ lệ phần trăm giấc ngủ NREM và REM sóng chậm thấp hơn so với những người trẻ tuổi của họ. Điều này khiến họ dễ bị thức giấc vào ban đêm và cũng ảnh hưởng đến cảm giác sảng khoái và tỉnh táo của họ vào buổi sáng.

2. Nguyên nhân dẫn đến mất ngủ ở tuổi trung niên

• Thói quen ngủ kém và môi trường ngủ: Chúng bao gồm thời gian ngủ không đều, uống rượu trước khi đi ngủ và ngủ quên khi vẫn bật TV.

• Đau hoặc do một số bệnh lý: Các tình trạng sức khỏe như đi tiểu thường xuyên, đau, viêm khớp, hen suyễn, tiểu đường, loãng xương, ợ chua vào ban đêm và bệnh Alzheimer có thể cản trở giấc ngủ.

• Thời kỳ mãn kinh và sau mãn kinh: Trong thời kỳ mãn kinh, nhiều phụ nữ nhận thấy rằng những cơn bốc hỏa và đổ mồ hôi đêm có thể làm gián đoạn giấc ngủ. Ngay cả sau khi mãn kinh, các vấn đề về giấc ngủ vẫn có thể tiếp tục.

• Thuốc: Người lớn tuổi có xu hướng dùng nhiều thuốc hơn những người trẻ tuổi và sự kết hợp của các loại thuốc, cũng như tác dụng phụ của chúng, có thể làm mất ngủ.

• Thiếu vận động: Nếu bạn quá ít vận động, bạn có thể không bao giờ cảm thấy buồn ngủ hoặc lúc nào cũng cảm thấy buồn ngủ.

• Căng thẳng: Những thay đổi đáng kể trong cuộc sống như nghỉ hưu, người thân qua đời, hoặc chuyển nhà có thể gây ra căng thẳng.

• Thiếu sự tham gia của xã hội: Các hoạt động xã hội, gia đình và công việc có thể duy trì mức độ hoạt động của bạn và chuẩn bị cho cơ thể bạn một giấc ngủ ngon.

3. Nhận biết dấu hiệu mất ngủ ở người trung niên

Mất ngủ và sự lớn dần về tuổi tác thường đi đôi với nhau. Trong khi nhiều người trung niên gặp các vấn đề về giấc ngủ do những thay đổi tự nhiên đối với nhịp sinh học và chu kỳ ngủ thức của họ, chẩn đoán mất ngủ ở người trung niên phải đáp ứng một số tiêu chí nhất định. Theo Phân loại Quốc tế về Rối loạn Giấc ngủ (ICDS), một người bị chứng mất ngủ phải có ít nhất một trong các triệu chứng sau đây mặc dù đã dành đủ thời gian cho giấc ngủ và một khu vực ngủ tương đối thoải mái:

• Khó đi vào giấc ngủ

• Các trường hợp thức dậy sớm hơn như mong muốn thường lặp đi lặp lại

• Cảm giác không muốn đi ngủ vào giờ hợp lý

• Khó có thể ngủ nếu không có sự can thiệp

Mất ngủ cũng phải kể đến các chứng suy giảm hoạt động ban ngày. Chúng có thể bao gồm buồn ngủ quá mức vào ban ngày, cảm giác mệt mỏi và khó chịu, tâm trạng bất ổn và cáu kỉnh, cũng như khó tập trung và chú ý. Những người bị mất ngủ có nguy cơ bị tai nạn cao hơn.

Nếu những triệu chứng mất ngủ ở người trung niên xảy ra ít nhất ba lần mỗi tuần và kéo dài ít nhất ba tháng, thì các bác sĩ có thể chẩn đoán bệnh nhân bị mất ngủ ngắn hạn hoặc mất ngủ mãn tính.

Xác định nguyên nhân gốc rễ của chứng mất ngủ ở người trung niên là chìa khóa để chẩn đoán thành công. Mất ngủ nguyên phát bao gồm các triệu chứng mất ngủ xảy ra độc lập, trong khi mất ngủ thứ phát xảy ra do một tình trạng bệnh lý hoặc tâm thần tiềm ẩn gây mất ngủ. Các triệu chứng mất ngủ ở người trung niên đều giống nhau bất kể tình trạng bệnh được coi là nguyên phát hay thứ phát. Tuy nhiên, điều trị chứng mất ngủ thứ phát thường đòi hỏi bệnh nhân phải giải quyết tình trạng chính gây ra các vấn đề về giấc ngủ của họ trước tiên.