1. Sống với hiện tại là gì?
Sống trong hiện tại đơn giản có nghĩa là bạn đang tập trung, tham gia vào hiện tại và ngay bây giờ, không bị phân tâm bởi những việc khác. Sống với hiện tại còn gọi là chánh niệm (hay thiền chánh niệm), một cách rèn luyện bản thân nhận thức với những gì đang xảy ra.
Nghiên cứu cho thấy rằng thực hành chánh niệm rất hữu ích trong việc điều trị đau đớn, căng thẳng, lo lắng, tái phát trầm cảm, rối loạn ăn uống và có nhiều ích lợi khác cho sức khỏe.
2. Tại sao phải sống trong hiện tại?
Sống với hiện tại mang lại nhiều lợi ích cho bạn. Các lợi ích đó bao gồm:
• Tăng khả năng tập trung: 47% khoảng thời gian tâm trí chúng ta “lang thang”. Tuy nhiên, khi chúng ta học cách sống trong hiện tại nhiều hơn, thì sự phân tâm sẽ ít hơn, giúp tăng khả năng tập trung;
• Tăng khả năng ghi nhớ: Rèn luyện chánh niệm giúp cải thiện đáng kể hiệu suất làm bài và khả năng ghi nhớ làm việc, theo một nghiên cứu từ Đại học California, Santa Barbara;
• Kiểm soát căng thẳng dễ dàng hơn: Nhiều người trải qua những đau khổ bằng cách tránh né hoặc tìm ra những khoái lạc để mang lại sự nhẹ nhóm trong một thời gian ngắn. Thực tế là chúng ta không thể trốn tránh đau khổ, đồng thời tích tụ và gây ra căng thẳng (stress). Sống trong thực tại giúp nhận diện những đau khổ ngay thời điểm đó, giúp kiểm soát căng thẳng dễ dàng hơn;
• Giảm các triệu chứng về sức khỏe tinh thần: Theo nghiên cứu 2019 của Trusted Source, thực hành chánh niệm có thể giúp giảm các triệu chứng lo âu và trầm cảm. Sống trong hiện tại giúp bạn nhận ra những lo lắng và trầm cảm, để ngăn đưa chúng ta vào vòng xoáy của khổ đau;
• Cải thiện các mối quan hệ: Mọi người đều có lúc bị phân tâm, nhưng nếu xảy ra thường xuyên sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến các mối quan hệ. Thay vì để tâm trí bạn lang thang, hãy thử tập trung vào trải nghiệm từng khoảnh khắc trong các mối quan hệ, điều này giúp bạn giải quyết các vấn đề xảy ra ở hai bên.
3. Phương pháp giúp bạn luôn sống trong hiện tại
Dưới đây là những phương pháp bạn có thể dễ dàng thực hành để sống trong thực tại.
3.1. Sử dụng 5 giác quan để quan sát những thứ xung quanh
5 giác quan để quan sát những thứ xung quanh bao gồm:
• Tận hưởng hương vị và hương thơm của trà hoặc cà phê buổi sáng;
• Tận hưởng sự mềm mại của chiếc áo bạn đang mặc;
• Lắng nghe âm thanh của tiếng nhạc, tiếng chim;
• Tận hưởng hơi ấm của nước khi tắm hoặc rửa tay;
• Ngắm nhìn bình minh, hoàng hôn.
Hãy tập quan sát những gì mà bạn nhìn thấy, cảm thấy, nghe thấy, nếm hoặc ngửi thấy.
3.2. Tập trung vào hơi thở sẽ giúp bạn sống trong thực tại
Hít thở sâu và các bài tập thở giúp bạn kết nối lại với tâm trí và môi trường xung quanh, rất hữu ích khi căng thẳng hoặc lái xe. Hít thở chậm, cảm nhận phổi phình xẹp, giữ hơi thở và đếm đến 3, sau đó thở ra từ từ.
3.3. Thực tập lòng biết ơn
Luyện tập biết ơn với những điều nhỏ nhặt như ánh sáng mặt trời, được ngồi trong nhà, làm việc với internet, hay đơn giản là được nghe chim hót, nhìn thấy bầu trời xanh.
3.4. Luyện tập để sống trong thực tại như một thói quen
Cần thời gian để thói quen sống trong thực tại hình thành. Nếu tâm trí lạc lối vào quá khứ, nhẹ nhàng đưa bản thân quay lại hiện tại mà không phán xét hay tự trách mình. Sự luyện tập thường xuyên sẽ giúp việc này trở nên dễ dàng hơn.
3.5. Thực hành sống với hiện tại khi đang làm việc
Khi công việc quá tải, bạn có thể dừng lại, nhắm mắt và hít thở sâu, hoặc đi dạo một chút để cảm nhận không khí trong lành. Điều này giúp bạn thư giãn và tỉnh táo hơn để tiếp tục công việc. Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, dành thời gian nghỉ ngơi, tự khen ngợi bản thân và cảm ơn đồng nghiệp đã giúp đỡ.
3.6. Thay đổi thói quen hằng ngày
Thay đổi thói quen bằng những hoạt động đơn giản như chơi trò chơi, trồng cây, hay chuẩn bị bữa ăn cùng nhau. Dành thời gian bên nhau, dù không làm gì đặc biệt, cũng giúp tăng kết nối và cảm giác thư giãn. Mỗi khoảnh khắc trong cuộc sống đều có ý nghĩa và khi sống trong hiện tại, bạn sẽ cảm thấy lạc quan và sẵn sàng đối mặt với thử thách