Làm chủ 4 kiểu stress thường gặp trong cuộc sống

1. Căng thẳng cấp tính (acute stress)

• Đặc điểm: Căng thẳng nhất thời, chợt đến rồi đi. Gây mất cân bằng cảm xúc và khó chịu trong cuộc sống hàng ngày.

• Biểu hiện: Nhịp tim tăng, thở gấp, cơ thể run hoặc căng cứng, đau nhức và các vấn đề về đường ruột.

• Cách kiểm soát:

o Tập thở: Hít chậm và sâu bằng mũi, thở ra bằng miệng.

o Thả lỏng cơ thể: Làm bài giãn cơ đơn giản, kéo duỗi chân tay, đi dạo nhẹ nhàng.

o Thiền nhanh: Thiền trong khoảng 5-10 phút để tĩnh tâm.

o Thay đổi suy nghĩ: Coi căng thẳng là thử thách nhỏ của đời.

2. Căng thẳng mãn tính (chronic stress)

• Đặc điểm: Căng thẳng thường xuyên và kéo dài, có thể dẫn đến kiệt sức.

• Hệ quả: Tăng số lượng cầu nối neuron trong hạch hạnh nhân não, ảnh hưởng hệ tim mạch, tiêu hóa, não bộ và khả năng tập trung.

• Cách kiểm soát:

o Xây dựng mạng lưới hỗ trợ: Gặp gỡ, lắng nghe, từ bỏ người độc hại.

o Nghe nhạc: Trấn an bản thân và tập trung hơn.

o Thiền: Hình thành thói quen thiền dài hạn.

o Duy trì chế độ sống lành mạnh: Ăn thực phẩm có omega-3, rau, tập thể dục.

o Tham vấn tâm lý: Tìm đến chuyên gia tâm lý.

o Cân bằng giữa làm việc và nghỉ ngơi: Thử phương pháp Pomodoro.

3. Căng thẳng cảm xúc (emotional stress)

• Đặc điểm: Bắt nguồn từ cảm xúc tiêu cực, dẫn đến các phản ứng thể chất như đau dạ dày, đau lưng, thở gấp, chóng mặt và ngủ nhiều.

• Dấu hiệu: Dễ xúc động, bồn chồn, khó tập trung, ghi nhớ, quyết định hay hoàn thành công việc.

• Cách kiểm soát:

o Âm nhạc chữa lành: Chọn nhạc theo sở thích, thư giãn tâm trí và cơ thể.

o Thực hành chánh niệm: Theo mô hình R.A.I.N.

o Trò chuyện với người tin tưởng: Gia đình, bạn bè, chuyên gia trị liệu.

o Viết nhật ký: Đối diện với cảm xúc một cách khách quan và cởi mở hơn.

4. Kiệt sức (burnout)

• Đặc điểm: Cháy sạch năng lượng và mất dần kiểm soát trong cuộc sống, thường do công việc đòi hỏi cao, lộ trình thăng tiến mơ hồ, văn hóa công ty.

• Cách kiểm soát:

o Xin nghỉ phép: Tách rời công việc, nghỉ ngơi, đi du lịch.

o Yêu công việc lại từ đầu: Tìm lại hứng thú hoặc tìm công việc khác.

o Theo đuổi sở thích: Vẽ tranh, chạy bộ, chơi đàn, đan len.

o Nạp khiếu hài hước: Xem nội dung hài hước, bông đùa với bạn bè.