1. Vì sao lại ngủ ngáy?

Ngáy là tiếng kêu lục cục và rung động của các mô gần đường thở ở phía sau cổ họng. Trong khi ngủ, các cơ thả lỏng, thu hẹp đường thở, và khi chúng ta hít vào - thở ra, không khí di chuyển khiến các mô rung rinh rồi phát ra tiếng động.

Một số người ngủ ngáy nhiều hơn do kích thước và hình dạng của cơ và mô ở cổ. Một số trường hợp mô giãn quá mức hoặc đường thở bị thu hẹp có thể dẫn đến ngủ ngáy. Các yếu tố góp phần tăng nguy cơ ngủ ngáy bao gồm:

• Béo phì

• Uống rượu

• Sử dụng thuốc an thần

• Nghẹt mũi mãn tính

• Amidan lớn, lưỡi lớn hoặc vòm họng mềm

• Lệch vách ngăn hoặc polyp mũi

• Hàm nhỏ hoặc bị thụt vào trong

• Thai kỳ.

Mặc dù mọi người ở mọi lứa tuổi - kể cả trẻ em, đều có thể ngủ ngáy, nhưng tình trạng này phổ biến hơn ở người lớn tuổi. Đàn ông ngủ ngáy nhiều hơn phụ nữ.

Ngáy là một trong những triệu chứng phổ biến nhất của chứng ngưng thở khi ngủ, nhưng không phải tất cả những người ngủ ngáy đều mắc tình trạng này. Ngưng thở khi ngủ là một tình trạng rối loạn hô hấp, trong đó đường thở bị tắc nghẽn hoặc xẹp xuống khi đang ngủ, dẫn đến khó thở tái phát từng cơn. Tiếng ngáy liên quan đến chứng ngưng thở khi ngủ thường lớn và có âm thanh giống như một người đang nghẹt thở, khịt mũi hoặc thở hổn hển.

Hội chứng này làm rối loạn giấc ngủ, phá vỡ sự cân bằng của oxy và carbon dioxide trong cơ thể. Còn tình trạng ngáy nhẹ có thể xảy ra thường xuyên nhưng không dẫn đến những tác động khác.

2. Ngủ ngáy có hại không?

Ngủ ngáy có hại không phụ thuộc vào loại, mức độ nghiêm trọng và tần suất ngáy ngủ. Cụ thể:

• Ngáy nhẹ và không thường xuyên là điều bình thường, bạn không cần phải làm xét nghiệm hoặc điều trị y tế. Tác động chính của việc ngáy nhẹ chỉ là ảnh hưởng đến người cùng giường hoặc cùng phòng, khiến họ bị làm phiền bởi tiếng ồn bất chợt trong đêm.

• Ngủ ngáy nhiều là hơn 3 đêm/ tuần, với tần suất đủ để làm phiền người nằm ngủ gần bạn. Tuy nhiên, ngủ ngáy nhiều thường không phải là vấn đề về sức khỏe nếu không có dấu hiệu gián đoạn giấc ngủ hoặc ngưng thở khi ngủ. Khi đó, bạn có thể cần làm các xét nghiệm chẩn đoán.

• Ngáy liên quan đến chứng ngưng thở khi ngủ là đáng lo ngại đối với sức khỏe. Nếu không được điều trị, tình trạng này có thể tạo ra những tác động lớn đến giấc ngủ và sức khỏe tổng thể. Ngưng thở khi ngủ không được kiểm soát dễ khiến bạn buồn ngủ vào ban ngày, từ đó dẫn đến các tình huống nguy hiểm. Đây cũng là nguyên của một số tình trạng nghiêm trọng, bao gồm các vấn đề tim mạch, huyết áp cao, tiểu đường, đột quỵ và trầm cảm.

3. Khi nào cần khám bác sĩ về chứng ngủ ngáy?

Đa số các trường hợp ngủ ngáy là lành tính, nhưng bạn cần phải đến gặp bác sĩ nếu có dấu hiệu của chứng ngưng thở khi ngủ:

• Ngủ ngáy nhiều hơn 3 đêm mỗi tuần

• Tiếng ngáy rất to hoặc khó chịu

• Ngáy kèm theo âm thanh thở hổn hển, nghẹt thở hoặc khịt mũi

• Bắt đầu bị béo phì hoặc tăng cân

• Buồn ngủ vào ban ngày

Nếu nhận thấy bất kỳ dấu hiệu nào kể trên, bạn cần phải giải quyết vấn đề với bác sĩ để xem có cần làm xét nghiệm hay điều trị không.

4. Cách để biết mình có bị ngáy khi ngủ một mình

Nếu không được nghe người khác nói, hầu hết những người ngủ ngáy không biết mình mắc phải tình trạng này. Đây cũng là một phần lý do tại sao chứng ngưng thở khi ngủ thường được chẩn đoán sai.

Nếu bạn ngủ một mình, cách tốt nhất là lắp đặt một thiết bị ghi âm. Bạn có thể dùng một máy ghi âm hoặc một ứng dụng trong điện thoại thông minh. Tốt nhất nên tiến hành ghi âm nhiều đêm vì có thể không phải đêm nào bạn cũng ngáy ngủ. Tuy nhiên cách này không hỗ trợ chẩn đoán chứng ngưng thở khi ngủ.