Hai lý do khiến trầm cảm trở nên nghiêm trọng

Trầm cảm từ lâu đã là một chủ đề thu hút sự quan tâm của nhiều nhà khoa học. Họ chỉ ra rằng có hai yếu tố chính tác động đến trầm cảm: Di truyền (gene) và Môi trường sống. Trong bài viết này, tôi muốn tập trung vào yếu tố môi trường, cụ thể là những tác động từ xã hội.

Từ góc nhìn cá nhân, có hai điều có thể khiến trầm cảm trở nên trầm trọng hơn:

Sự cô lập, bị xa lánh và tổn thương bởi người khác.

Việc buộc phải đè nén hoặc lạm dụng cảm xúc quá mức.

Hai yếu tố này sẽ được phân tích qua ba câu chuyện: Joker, Sulli và chính tôi.

Câu chuyện của Joker – Khi quá khứ và xã hội đẩy một người đến vực thẳm

Nếu bạn đã xem bộ phim Joker (2019) với diễn xuất của Joaquin Phoenix, chắc hẳn bạn đã cảm nhận được sự bi thương trong hành trình của nhân vật này.

Từ khi còn nhỏ, Joker đã bị hành hạ cả về thể xác lẫn tinh thần. Cậu bé bị chính cha mẹ nuôi bạo hành, bỏ rơi và cuối cùng phải vào viện tâm thần điều trị. Khi trưởng thành, cuộc sống của anh ta cũng chẳng khá hơn—liên tục bị bắt nạt, lừa dối và chà đạp từ đồng nghiệp, khách hàng và thậm chí cả mẹ nuôi, người thân duy nhất còn lại của mình.

Nhưng điều đáng nói hơn cả là công việc của anh ta—một chú hề. Nghĩa là, dù ngày hôm đó có tồi tệ thế nào, dù trong lòng có đau đớn đến đâu, anh ta vẫn phải nở nụ cười. Công việc này buộc Joker phải chôn giấu cảm xúc thật, sống trong vỏ bọc mà xã hội mong muốn, trong khi nội tâm thì ngày càng mục ruỗng.

Sự kết hợp giữa quá khứ tổn thương và môi trường khắc nghiệt đã dần đẩy Joker vào con đường của một nhân vật phản diện. Nhưng ẩn sâu bên trong, đó không chỉ là một kẻ tội phạm, mà là một con người đã bị tổn thương đến mức đánh mất chính mình.

Quá khứ và môi trường có thể tác động mạnh mẽ đến sức khỏe tinh thần của một người.

Câu chuyện của Sulli – Khi sự nổi tiếng đồng nghĩa với đánh mất chính mình

Khác với Joker, Sulli có một cuộc sống tưởng như hoàn hảo. Cô trở thành diễn viên nhí nổi tiếng từ năm 11 tuổi, rồi gia nhập nhóm nhạc f(x) khi mới 15. Thành công đến sớm, sự nghiệp rực rỡ, danh tiếng lẫy lừng—nhưng điều đó không đồng nghĩa với hạnh phúc.

Nhiều người thắc mắc: Một người xinh đẹp, tài năng, được yêu thích như Sulli, sao có thể mắc trầm cảm?

Sự thật là, khán giả không thực sự yêu thương Sulli—họ chỉ yêu cái hình tượng mà họ muốn cô ấy phải trở thành. Xã hội thần tượng hóa cô, gán lên cô những kỳ vọng khắt khe và không cho phép cô sống khác đi.

•  Cô không được phép yếu đuối.

•  Không được mắc sai lầm.

•  Không thể nổi loạn.

•  Phải luôn hoàn hảo theo tiêu chuẩn của người khác.

Nhưng khi Sulli cố gắng sống thật với cảm xúc của mình, khi cô phá vỡ khuôn mẫu mà khán giả đã đặt ra, cô lập tức bị chỉ trích, bị xúc phạm và bị cô lập. Mọi lời nói cay nghiệt trên mạng, mọi áp lực từ dư luận đã bóp nghẹt cô từng ngày.

Không chỉ vậy, nghề diễn viên còn buộc cô phải liên tục thay đổi cảm xúc theo vai diễn—đang vui nhưng phải khóc, đang buồn nhưng phải cười, liên tục nhập vai vào những cảm xúc không phải của mình. Nếu không có một sự cân bằng nhất định, điều này có thể khiến tâm lý một người trở nên bất ổn và kiệt quệ.

Khi cảm xúc thật bị chối bỏ và bóp nghẹt, con người có thể rơi vào bế tắc và đau đớn cùng cực.

Câu chuyện của chính tôi – Khi lời miệt thị có sức sát thương khủng khiếp

Vào khoảng năm 2016-2017, khi học viện AYP phát triển mạnh mẽ, một số công ty đa cấp đã lợi dụng danh tiếng của tôi để trục lợi. Điều này dẫn đến một loạt tin đồn thất thiệt về tôi lan truyền trên mạng.

Nhưng điều khiến tôi thực sự sốc không phải là việc đối mặt với khó khăn, mà là những bình luận độc hại từ những người không hiểu rõ sự việc.

• "Thấy chưa! Tôi đã nói rồi, kiểu gì cũng là đa cấp."

• "Ông này hôm trước nói chuyện đầy nhiệt huyết, hóa ra cũng chỉ là một kẻ lừa đảo."

Những lời miệt thị vô căn cứ ấy cứ dồn dập đến mức khiến tôi mất ăn mất ngủ, kiệt quệ cả về tinh thần lẫn thể xác. Tôi tự hỏi: Liệu mọi người có thực sự hiểu tôi không?

Và đây cũng là lý do tôi lo lắng khi viết bài này. Tôi sợ những người từng chỉ trích mình sẽ lại tiếp tục đào bới câu chuyện cũ. Nhưng tôi vẫn quyết định chia sẻ, bởi tôi không muốn giống như Sulli, tiếp tục che giấu và kìm nén cảm xúc của chính mình.

Đôi khi, dám đối mặt với cảm xúc thật của mình là cách duy nhất để bảo vệ bản thân khỏi sự cô lập và bế tắc.

Lời kết: Bạn không cô đơn trong cuộc chiến với trầm cảm

Cả Joker, Sulli, và tôi đều từng trải qua cảm giác bị đè nén, bị chà đạp bởi môi trường xung quanh. Trầm cảm không đơn giản chỉ là nỗi buồn thoáng qua, mà là một cuộc chiến kéo dài và dai dẳng.

Nhưng có một điều quan trọng mà tôi muốn nhấn mạnh: Bạn không hề đơn độc.

• Có người sẵn sàng lắng nghe bạn.

• Có những cách để bạn bày tỏ cảm xúc của mình mà không phải chịu áp lực từ xã hội.

• Và quan trọng nhất, bạn có quyền bảo vệ cảm xúc của chính mình.

Nếu bạn đang cảm thấy lạc lõng hay bế tắc, hãy tìm đến những người bạn tin tưởng. Hãy chia sẻ, hãy nói ra, bởi một lời chia sẻ chân thành có thể cứu bạn khỏi vực sâu của trầm cảm.

Bạn xứng đáng được yêu thương, không phải vì hình tượng mà người khác áp đặt lên bạn, mà vì chính con người thật của bạn.