Cơn giận từ đâu tới?

Khi nổi giận, ta thường cho rằng người khác là thủ phạm. Ta tìm cách trả đũa để cảm thấy mạnh mẽ, nhưng càng trả đũa, cơn giận càng lớn và ta càng đuối sức. Giận dữ đốt sạch năng lượng, gây rối loạn sinh học, khiến ta suy nghĩ không sáng suốt và không kiểm soát được hành vi.

Nếu thế hệ trước có tính nóng giận, ta khó thoát khỏi sự trao truyền từ nhiễm sắc thể (DNA) và môi trường lớn lên. Sự nuông chiều và nể trọng cũng dễ khiến ta nổi giận khi không vừa ý. Tâm thức xã hội khiến ta cho rằng nổi giận là bản năng tự vệ và cách giải tỏa cảm xúc, nhưng thực chất là ta đã thất bại. Ta chưa biết cách giãi bày sự không hài lòng một cách hiểu biết hơn và làm tình trạng tồi tệ hơn.

Chuyển hóa cơn giận

Sau mỗi cơn giận, ta thường hối tiếc vì những phản ứng dại dột. Ta biết rằng mỗi lần tức giận là mỗi lần đánh mất hình tượng và niềm tin yêu trong mắt người khác. Tuy nhiên, khi gặp chuyện trái nghịch, cơn giận lại đến không hẹn. Nếu hạt giống giận trong ta không được nuôi dưỡng thường xuyên, nó sẽ không đủ sức làm ta khổ. Ta đã vô tình tạo ra nó từ những điều bất như ý nhỏ nhặt trong đời sống hằng ngày.

Khi phát hiện cơn giận đang nổi lên, hãy mau chóng tách ly ra khỏi đối tượng tác động vào cơn giận. Lý tưởng nhất là ngồi trong căn phòng yên tĩnh hoặc dạo bước trên con đường râm mát. Nếu không thể tách khỏi hoàn cảnh, hãy ngồi yên và tập trung vào hơi thở để làm lắng dịu cơn bão cảm xúc. Hơi thở là điểm tựa an toàn mỗi khi bị cơn bão cảm xúc tấn công.

Sau khi luyện tập thói quen nhìn lại bản thân mỗi khi nổi giận, thay vì trả đũa, hãy dành thời gian quan sát cơn giận. Quan sát tiến trình từ khi cơn giận biểu hiện lên bề mặt ý thức, thôi thúc ra hành động, đến khi nó tan biến. Khi có kinh nghiệm, ta sẽ phát hiện ra cơn giận vốn không có thật. Nó chỉ là nguồn năng lượng sinh ra từ vài sai sót trong sự vận hành của guồng máy tâm thức.

Duy trì khả năng quan sát tiến trình ấy lâu bền, bằng thái độ không thành kiến, ta sẽ thấy rõ những gì đã tạo nên cơn giận và dễ dàng chuyển hóa nó. Một thói quen hình thành trong thời gian dài không thể thay đổi trong một sớm một chiều. Tiến trình quan sát cơn giận có thể đem tới những khó chịu ban đầu, nhưng dần dà ta sẽ quen và cảm thấy thú vị như đang xem một bộ phim hành động.

Có thương đừng giận

Đừng vội thỏa mãn với kết quả thực tập ban đầu, dù ta không còn dễ giận như trước. Khi về nhà, nếu bị người thương nghi ngờ hay phán xét vô căn cớ, cơn giận có thể quay về ngay lập tức. Ta thường biện minh rằng “có thương mới giận” và cho rằng người thân không được quyền làm ta tổn thương. Đòi hỏi một người đừng bao giờ lầm lỡ với ta chỉ vì ta đã từng nâng đỡ họ là ảo tưởng. Đời sống nhiều áp lực, việc bỏ bê bản thân và hành động sai sót là thường tình. Nếu ta có hiểu biết và bình ổn, hãy giúp họ tươi tỉnh lại, nhận diện chính mình và sự mầu nhiệm của cuộc sống.

Không ai thích đón nhận cảm giác nặng nề và khó chịu. Dù biết mình có lỗi, họ sẽ mệt mỏi và bất mãn. Phiền não rất tinh tế, nếu không có kỹ năng quan sát tốt, ta khó phát hiện hết sự vận hành của nó. Cơn giận có thể tràn ra như thác lũ khi ta chủ quan tưởng mình không còn giận hờn. Năng lượng giận hờn kết tinh thành khối nội kết, chi phối mọi hành vi của ta. Thấu hiểu hết những ngõ ngách sâu kín trong tâm quan trọng hơn là dập tắt ngay cơn giận.