1. Thế nào là giấc ngủ chập chờn?
Ngủ chập chờn, không sâu giấc là dấu hiệu của rối loạn giấc ngủ, với triệu chứng như khó vào giấc ngủ, mơ nhiều và dễ giật mình tỉnh giấc. Giấc ngủ chia thành 3 giai đoạn, trong đó giai đoạn 1 và 2 là lúc cơ thể bắt đầu chìm vào giấc ngủ. Người bị rối loạn giấc ngủ dễ tỉnh giấc vì tiếng ồn, ánh sáng hoặc chuyển động bên cạnh. Khi giấc ngủ bị gián đoạn, một số người có thể ngủ lại, trong khi người khác không thể ngủ tiếp và trằn trọc cả đêm. Tình trạng này có thể kéo dài vài đêm đến vài tuần và ảnh hưởng đến sức khỏe, tinh thần.
2. Nguyên nhân gây dẫn đến giấc ngủ chập chờn
• Do căng thẳng thần kinh: Áp lực công việc và cuộc sống làm giảm hormone hạnh phúc, ngăn cản sản xuất melatonin, gây khó ngủ. Bệnh nhân tự kỷ và trầm cảm cũng dễ gặp phải tình trạng mất ngủ mãn tính.
• Do thay đổi nội tiết ở phụ nữ: Phụ nữ mang thai hoặc tiền mãn kinh gặp rối loạn hormone estrogen và progesterone, gây ra các vấn đề như đau khớp, lo âu, bốc hỏa và làm tình trạng ngủ chập chờn thêm trầm trọng. Sau sinh, 60% phụ nữ cũng gặp khó khăn trong giấc ngủ do mất cân bằng nội tiết và lo lắng về con cái.
• Do ảnh hưởng của tuổi tác
Tình trạng ngủ chập chờn hay bị tỉnh giấc thường gặp ở những người trên 60 tuổi do sự thay đổi chu kỳ ngủ - thức. Do đó, khi tuổi càng cao thì thời gian dành cho giấc ngủ càng ít.
• Do thói quen sinh hoạt
Những thói quen sinh hoạt thường gây ảnh hưởng đến giấc ngủ như ăn uống quá khuya, chế độ ăn nhiều dầu mỡ, hay thức khuya và sử dụng điện thoại trước khi ngủ.
• Một số nguyên nhân khác
Ngủ chập chờn không sâu giấc hay thức dậy giữa đêm, mất ngủ có thể là dấu hiệu của bệnh lý thiểu năng tuần hoàn não. Người mắc phải bệnh này có tình trạng giảm lượng máu lên não dẫn đến não không nhận đủ oxy và dưỡng chất làm suy nhược hệ thần kinh trung ương gây ra tình trạng mất ngủ. Ngoài ra, các bệnh viêm xoang, dạ dày, tim mạch, xương khớp,... cũng có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ của bạn.
3. Cách khắc phục giấc ngủ chập chờn
3.1. Tạo thói quen ngủ nghỉ hợp lý
Để cải thiện chất lượng giấc ngủ, bạn cần duy trì thói quen đi ngủ và thức dậy đúng giờ, kể cả ngày nghỉ.
• Không thức quá khuya: Nên đi ngủ từ 21 giờ đến 22 giờ để tránh rối loạn nhịp sinh học và giấc ngủ kém chất lượng.
• Không dậy quá trễ: Dậy sớm, tập thể dục và gặp gỡ bạn bè giúp cơ thể tỉnh táo và tràn đầy năng lượng.
• Không ngủ trưa quá nhiều: Ngủ trưa ngắn 15-30 phút có lợi, nhưng ngủ lâu sẽ khiến bạn khó ngủ vào buổi tối.
3.2. Tránh xa các thiết bị điện tử trước giờ đi ngủ
Ánh sáng xanh phát ra từ các thiết bị sẽ làm cho não bạn luôn trong trạng thái tỉnh táo. Do đó làm giảm chất lượng giấc ngủ, khiến bạn khó ngủ, ngủ chập chờn không sâu giấc hoặc có thể trằn trọc không ngủ được.
3.3. Hạn chế sử dụng các chất kích thích
Nhiều người vẫn thường nhầm tưởng rằng các đồ uống có cồn tạo cảm giác buồn ngủ nên dễ ngủ ngon hơn. Ngược lại, chúng làm cơ thể thấy buồn ngủ lúc đầu, nhưng sau đó nó sẽ làm gián đoạn giấc ngủ của bạn lúc giữa đêm. Do đó để cải thiện tình trạng ngủ chập chờn, bạn cần tránh xa chúng ít nhất 4 tiếng trước khi ngủ.
3.4. Luyện tập thể dục thể thao thường xuyên
Các hoạt động thể chất vào ban ngày sẽ giúp cơ thể ngủ ngon hơn vào ban đêm. Thực hiện những bài tập nhẹ nhàng vào buổi tối làm cơ thể tăng cường sản xuất hormone endorphin rồi chuyển hóa thành melatonin giúp bạn dễ đi vào giấc ngủ và ngủ ngon hơn.
3.5. Giải tỏa căng thẳng, stress
Hãy tự giải tỏa các áp lực sau một ngày làm việc bằng cách viết ra những điều làm bạn thấy phiền lòng. Thực hiện những bài tập yoga, tập thiền để đầu óc được thư giãn hơn. Khi tất cả những căng thẳng được giảm bớt, bạn sẽ dễ dàng có được một giấc ngủ ngon.
Vì vậy, để giải quyết tình trạng ngủ chập chờn không sâu giấc thì bạn cần tìm ra nguyên nhân và khắc phục nó. Nếu tình trạng này kéo dài và ảnh hưởng đến sức khỏe, bạn nên đến gặp bác sĩ chuyên khoa để tìm ra phương pháp điều trị thích hợp.