1. Giấc ngủ thay đổi thế nào trong suốt cuộc đời?

Giấc ngủ của chúng ta có những biến đổi trong suốt những giai đoạn của cuộc đời. Người ta nhận thấy có nhiều vấn đề liên quan tới sự thay đổi giấc ngủ như nhu cầu thời gian ngủ, chu kỳ giấc ngủ.

1.1 Thay đổi nhu cầu thời gian ngủ

Nhu cầu ngủ giảm dần theo tuổi. Trẻ sơ sinh cần 14-17 giờ ngủ mỗi ngày, trẻ nhỏ cần 10-15 giờ, học sinh 9-11 giờ, thanh thiếu niên 8-10 giờ, người trưởng thành 7-9 giờ, và người cao tuổi 7-8 giờ. Sự thay đổi này phần lớn do quá trình lão hóa và các yếu tố sinh học khác.

1.2 Thay đổi chu kỳ giấc ngủ

Thay đổi chu kỳ giấc ngủ cũng là một điểm thay đổi theo tuổi đáng chú ý.

• Chu kỳ giấc ngủ ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ: Có hai giấc ngủ khác nhau gồm giấc ngủ động và giấc ngủ yên tĩnh. Trong khi ngủ động trẻ sẽ di chuyển nhiêu, phát ra tiếng ồn và dễ bị đánh thức. Khi vào giấc ngủ sâu trẻ sẽ yên tĩnh hơn, thở đều đặn hơn và khó bị thức giấc. Trẻ lập lại chu kỳ ngủ nhiều lần trong đêm và đặc điểm của trẻ là thường thức nhiều lần vào ban đêm để ăn đêm.

• Trẻ lớn và người trưởng thành: Thường trải qua 2 chu kỳ của giấc ngủ. Chu kỳ đầu tiên gồm có 4 giai đoạn của giấc ngủ gồm trạng thái ngủ lơ mơ, ngủ sâu và ngủ rất sâu. Chu kỳ tiếp theo là thường diễn ra vào thời điểm gần sáng, trong giai đoạn này người ta sẽ thường có những giấc mơ. Người càng lớn tuổi thì tổng thời gian ngủ sâu giấc sẽ càng bị giảm thiểu, thay vào đó là những giai đoạn ngủ không sâu giấc.

• Người cao tuổi: Cũng như người trẻ, người già cũng có 2 chu kỳ ngủ. Tuy nhiên, thường thì thời gian ngủ sâu giấc của người già rất ít. Họ cũng khó đi vào giấc ngủ hơn, dễ bị tỉnh giấc và dậy sớm hơn. Người ta nhận thấy những người lớn tuổi bị thức dậy khoảng 3 đến 4 lần mỗi đêm.

2. Ảnh hưởng của sự thay đổi giấc ngủ

Sự thay đổi giấc ngủ ở người cao tuổi do nhiều yếu tố như tuổi tác, hormone, bệnh lý và áp lực. Hệ quả bao gồm:

• Thiếu ngủ, mất ngủ: Gây khó ngủ, ngủ không sâu, làm tăng nguy cơ bệnh mạn tính và rối loạn tâm thần.

• Rối loạn tâm thần: Thiếu ngủ kéo dài có thể dẫn đến trầm cảm.

• Rối loạn giấc ngủ: Bao gồm hội chứng chân không yên, chứng ngủ rũ…

3. Làm sao có thể nhận biết ảnh hưởng của thay đổi giấc ngủ

Đa số ảnh hưởng lớn nhất của thay đổi giấc ngủ đó là khó ngủ, thiếu ngủ. Bạn có thể nhận thấy một số dấu hiệu nhận biết tình trạng này như:

• Cần một chất kích thích như cà phê để tỉnh táo hoặc bắt đầu một công việc.

• Cảm thấy chán nản, dễ cáu gắt hoặc căng thẳng sau khi ngủ không đủ giấc.

• Có trí nhớ ngắn hạn kém, giảm khả năng tập trung chú ý.

• Thường cảm thấy buồn ngủ vào ban ngày, làm việc không đủ năng lượng.

4. Làm sao để phòng ngừa ảnh hưởng của việc thay đổi giấc ngủ

Một giấc ngủ ngon và đủ là điều cần thiết ở bất cứ lứa tuổi nào. Cho nên việc duy trì thói quen ngủ lành mạnh giúp bạn phòng ngừa nhiều bệnh lý mạn tính, cũng như phòng việc ảnh hưởng của việc thay đổi giấc ngủ.

Một số biện pháp có thể giúp bạn duy trì một thói quen ngủ lành mạnh gồm:

• Tránh các chất kích thích như rượu, trà, cà phê và thuốc lá ít nhất 3 hoặc 4 giờ trước khi đi ngủ.

• Không ngủ trưa quá lâu trong ngày, thường không nên ngủ quá 30 phút.

• Tập thể dục vào những thời điểm đều đặn mỗi ngày, nên tập ngoài trời vào ban ngày. Nhưng không tập thể dục trong vòng khoảng 3 giờ trước khi đi ngủ.

• Tránh trạng thái kích thích quá nhiều, chẳng hạn như chương trình truyền hình bạo lực hoặc trò chơi máy tính trước khi đi ngủ.

• Thực hành các kỹ thuật thư giãn thường xuyên trước khi đi ngủ.

• Không xem tivi hoặc sử dụng máy tính, điện thoại di động hoặc máy tính bảng trong phòng ngủ.

• Cố gắng đi ngủ vào cùng một giờ mỗi đêm và thức dậy vào cùng một giờ mỗi sáng.

• Một bữa ăn nhẹ trước khi đi ngủ có thể hữu ích. Nhiều người nhận thấy rằng sữa ấm làm tăng cảm giác buồn ngủ vì nó có chứa một loại axit amin tự nhiên, giống như thuốc an thần.

• Chú ý những loại thuốc có thể ảnh hưởng tới giấc ngủ.