Khi mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), bạn càng ngại luyện tập thì tình trạng hệ hô hấp càng xấu đi. Tình trạng không tốt của hệ hô hấp làm cho bạn cảm thấy khó thở ngay cả khi đi mua sắm hoặc nấu ăn. Các bài tập thể dục có thể giúp bạn cải thiện điều đó. Khi các cơ hô hấp khỏe hơn, bạn sẽ cảm thấy thoải mái để tận hưởng cuộc sống thường nhật của mình.

1. Những bài tập tốt nhất cho người bị COPD

1.1. Bài tập đi bộ

Người bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) có thể tập thể dục, và đi bộ là lựa chọn tốt, đặc biệt cho người mới bắt đầu. Hãy đi bộ ở bất kỳ đâu, bắt đầu từ những bước nhỏ và tăng dần thời gian, dù chỉ 30 giây mỗi ngày. Nếu ít vận động trước đó, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi tập.

1.2. Bài tập đạp xe

Đạp xe cố định tại nhà giúp cải thiện sức khỏe cho người COPD. Bạn có thể tập tại nhà, phòng gym hoặc trung tâm phục hồi chức năng. Nếu muốn tham gia câu lạc bộ đạp xe, hãy hỏi ý kiến người hướng dẫn. Khi tiến bộ, có thể thử đạp xe ngoài trời. Nếu thấy hụt hơi, hãy nghỉ ngơi vài phút.

1.3. Bài tập cơ tay trước

Nâng tạ nhẹ giúp người bệnh COPD dễ dàng thực hiện các hoạt động hàng ngày. Dùng tạ tay, dây đàn hồi hoặc chai nước phù hợp và tập theo các bước sau:

• Giữ tạ trước thân, khuỷu tay hơi duỗi, lòng bàn tay hướng ra trước, hít vào.

• Co cơ tay, nâng tạ về phía ngực, gấp khuỷu tay, thở ra từ từ.

Lặp lại 2 hiệp, mỗi hiệp 10–15 lần để tăng sức khỏe cơ tay.

1.4. Bài tập vai và tay trên

Giữ tạ dọc hai bên thân, lòng bàn tay hướng vào trong, hít vào. Thở ra, nâng hai tay lên ngang vai, rồi hạ xuống từ từ khi hít vào. Bài tập giúp tăng sức mạnh và sức bền vai, tay trên. Thực hiện 2 hiệp, mỗi hiệp 10–15 lần. Bắt đầu với tạ nhẹ và tăng dần sau 2–3 tuần.

1.5. Bài tập cho cơ bắp chân

Tăng cường cơ bắp chân giúp người bệnh COPD đi bộ dễ dàng hơn. Đứng cách ghế chắc chắn 15–30 cm, hai chân rộng bằng hông. Hít vào, nâng gót chân lên, giữ thăng bằng trên mũi chân, thở ra. Giữ tư thế trong giây lát rồi hạ gót chân xuống, hít vào. Khi quen dần, có thể tập từng chân. Thực hiện 2 hiệp, mỗi hiệp 10–15 lần.

1.6. Bài tập đá đùi trước

Bài tập giúp tăng sức mạnh đùi. Ngồi trên ghế có tựa lưng, hít vào, thở ra từ từ đồng thời duỗi thẳng một chân hết mức có thể (không khóa đầu gối), rồi hạ xuống. Tập xong một chân, đổi sang chân kia. Nếu thấy dễ, có thể đeo tạ vào mắt cá. Thực hiện 2 hiệp, mỗi hiệp 10–15 lần.

1.7. Bài tập cho cơ hoành

Tăng cường cơ hoành giúp hô hấp tốt hơn. Nằm ngửa hoặc ngồi, một tay đặt trên ngực, một tay dưới khung sườn. Hít vào bằng mũi để bụng phồng lên, thở ra bằng miệng, môi khép hờ, hóp bụng lại. Tay trên ngực không di chuyển. Thực hiện 5–10 phút, 3–4 lần/ngày để tập thở dễ dàng hơn.

1.8. Bài tập múa ghế

Nếu yêu thích nghệ thuật như múa, khiêu vũ, bạn có thể thử múa ghế tại lớp học hoặc ở nhà qua video hướng dẫn. Bài tập này giúp tăng cường tim mạch, cơ bắp hoặc cả hai. Người mới nên bắt đầu với lớp học để đảm bảo an toàn, sau đó có thể thêm tạ tay để nâng cao sức khỏe.

1.9. Tập Thái Cực Quyền

Thái Cực Quyền là bài tập nhẹ nhàng giúp cải thiện tim, phổi, tăng sức mạnh cơ bắp và giảm căng thẳng. Đây là lựa chọn tốt cho người mắc COPD. Bạn có thể học từ lớp dạy trực tiếp hoặc qua video hướng dẫn.

1.10. Thở đúng cách để có kết quả tốt hơn

Thở chậm khi tập: hít vào bằng mũi, miệng khép để làm ấm và lọc không khí, sau đó thở ra bằng miệng lâu gấp đôi thời gian hít vào. Không thở hổn hển, vì điều này làm giảm hiệu suất oxy. Nếu thấy nhịp thở nhanh hoặc nông, hãy nghỉ ngơi và thực hiện thở mím môi: hít vào bằng mũi, thở ra từ từ qua miệng với môi khép hờ.

1.11. Bài tập kéo giãn

Kéo giãn nhẹ cơ thể trước và sau khi tập giúp tăng hiệu quả và hồi phục tốt hơn. Để kéo giãn bắp chân, duỗi hai tay ra trước, nâng ngang vai và chống tay vào tường. Bước chân phải về phía trước và gập đầu gối cho đến khi cảm thấy căng bắp chân trong 10–30 giây, không gây đau. Lặp lại với chân trái và đổi chân 3–5 lần mỗi lần tập.

1.12. Thử một cách vận động mới

Chạy bộ, trượt băng hay chèo thuyền là những bài tập tốt cho người bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính nhẹ. Các hoạt động như thể dục nhịp điệu dưới nước cũng rất hữu ích. Trước khi tham gia những hoạt động mới, bạn nên tham gia chương trình phục hồi chức năng phổi hoặc tham khảo ý kiến bác sĩ để đảm bảo an toàn. Một số người cần tránh bài tập như chống đẩy, ngồi xổm hay nâng vật nặng.

1.13. Sử dụng oxy hỗ trợ khi luyện tập

Nếu bác sĩ yêu cầu sử dụng oxy trong khi luyện tập, người bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính không nên lo lắng về sự bất tiện. Các thiết bị oxy có thể hỗ trợ hầu hết các bài tập, với lựa chọn oxy cố định hoặc di động, tùy theo thói quen luyện tập của từng người.