1. Cảm giác buồn ở mức độ nào là bình thường?

Cuộc sống đầy rẫy những cảm xúc đa dạng, và việc trải qua những cảm giác tiêu cực như buồn bã hay tuyệt vọng là điều không thể tránh khỏi. Mọi người đều gặp phải những khoảnh khắc buồn, và thực tế, cảm giác này là một phản ứng bình thường và lành mạnh trước những thử thách của cuộc sống. Những cảm xúc tiêu cực này có thể thậm chí có lợi, vì chúng giúp bạn đối mặt và xử lý các sự kiện không may một cách hiệu quả. Bạn có thể giảm bớt nỗi buồn bằng cách làm những điều mình thích, hoặc chia sẻ với bạn bè hay chuyên gia tâm lý. Thông thường, cảm giác buồn và tuyệt vọng sẽ chỉ kéo dài từ vài ngày đến một tuần, trong thời gian này, bạn vẫn có thể duy trì các hoạt động bình thường như ăn, ngủ và làm việc.

Có nhiều tình huống gây ra cảm giác buồn và tuyệt vọng. Những tình huống này cũng có thể là nguyên nhân gây ra trầm cảm.

• Sự ra đi của một người thân yêu. Đau buồn là một quá trình mà tất cả mọi người đều phải trải qua tại thời điểm bị mất đi người thân yêu. Đau buồn có thể mất thời gian dài để nguôi ngoai nhưng thường không dẫn đến trầm cảm lâm sàng.

• Những cuộc chia tay hoặc ly hôn - thậm chí là mất đi tình bạn - có thể dẫn đến cảm giác cô đơn, buồn bã và chia tay thực sự đã được chứng minh là có khả năng gây ra các đợt trầm cảm.

• Mất việc làm. Ngoài cảm giác bị từ chối, mất việc có thể dẫn đến căng thẳng về tài chính. Và sự kết hợp của áp lực, nỗi buồn và lo lắng nếu kéo dài có thể dẫn đến trầm cảm.

• Sức khỏe không tốt . Bệnh kéo dài và đau mãn tính thường dẫn đến tự cô lập bản thân và mất tự lập. Mặc dù những yếu tố gây căng thẳng này đặc biệt phổ biến ở người cao tuổi, nhưng điều quan trọng cần biết là trầm cảm không phải là diễn tiến cảm xúc của quá trình lão hóa, mà là do cảm giác buồn và tuyệt vọng kéo dài quá lâu.

• Nỗi buồn giao mùa là nguyên nhân phổ biến gây ra nỗi buồn ở những người trẻ tuổi sống ở vùng khí hậu phía Bắc, còn được gọi là rối loạn cảm xúc theo mùa. Đây là loại nỗi buồn thường mất đi khi tiếp xúc với ánh nắng mặt trời.

2. Khi nào thì nỗi buồn bình thường chuyển thành trầm cảm?

Buồn bã là một phản ứng hoàn toàn bình thường và bắt đầu vơi dần theo thời gian, không làm ảnh hưởng nhiều đến các hoạt động sống và cư xử bình thường. Tuy nhiên không nên buồn quá, nhất là khi cảm giác buồn bã kéo dài, quá mức sẽ ảnh hưởng đến công việc, giấc ngủ, cuộc sống và thậm chí có thể là dấu hiệu của trầm cảm.

Cảm giác buồn và cảm giác tuyệt vọng có dấu hiệu tương tự như trầm cảm lâm sàng. Sự khác biệt giữa buồn bã bình thường và trầm cảm là ở thời lượng và cường độ. Buồn là phản ứng bình thường của con người trước một sự kiện hoặc trải nghiệm không mong muốn, đau đớn hoặc không may. Thông thường, những cảm xúc này chỉ diễn ra trong thời gian ngắn và sẽ giảm bớt theo thời gian. Nhưng khi cảm giác buồn bã không biến mất mà ngày càng sâu sắc và dữ dội hơn, đồng thời khiến một người gặp khó khăn hoặc nỗ lực lớn trong việc thực hiện các hoạt động hàng ngày, chúng có thể là dấu hiệu của bệnh trầm cảm. Trầm cảm là một bệnh cần được điều trị chứ không chỉ là một phản ứng cảm xúc.

Nếu bạn có từ năm triệu chứng trở lên trong hầu hết các ngày, gần như mỗi ngày trong ít nhất hai tuần và các triệu chứng đủ nghiêm trọng để cản trở các hoạt động hàng ngày của bạn thì bạn có thể có nguy cơ bị trầm cảm.

• Cực kỳ bồn chồn hoặc lo lắng hoặc kích thích (tâm trạng cáu kỉnh cũng có thể là một triệu chứng thường gặp ở trẻ em và thanh thiếu niên).

• Cảm thấy bản thân vô dụng hoặc cảm giác tội lỗi quá mức không phù hợp. Tâm trạng chán nản, buồn bã hoặc cảm giác trống rỗng hoặc tỏ ra buồn bã hoặc rơi nước mắt với người khác.

• Cảm giác tuyệt vọng hoặc cảm giác bất lực.

• Mất hứng thú hoặc mất niềm vui với các hoạt động bình thường và cả những hoạt động mà bạn đã từng yêu thích.

• Thay đổi lớn về cân nặng hoặc cảm giác thèm ăn của bạn. Giảm cân đáng kể khi không ăn kiêng hoặc tăng cân đáng kể (ví dụ: hơn 5% trọng lượng cơ thể trong một tháng).

• Mệt mỏi liên tục và cảm thấy mất năng lượng.

• Không có khả năng suy nghĩ rõ ràng, khó suy nghĩ, kho tập trung, thiếu quyết đoán.

• Không thể ngủ, ngủ không ngon hoặc ngủ quá nhiều.

• Suy nghĩ lặp đi lặp lại về cái chết hoặc tự tử mà không có kế hoạch cụ thể hoặc cố gắng tự tử hoặc có kế hoạch cụ thể để tự tử.