1. Gặp bác sĩ trước tiên

Khi bị mất ngủ, bạn nên đến cơ sở y tế để thăm khám. Bác sĩ sẽ kiểm tra thói quen ngủ của bạn và có thể chỉ định xét nghiệm để xác định nguyên nhân. Họ cũng có thể tư vấn về thói quen ngủ tốt hoặc giới thiệu bác sĩ chuyên khoa nếu cần. Trước khi dùng thuốc, các chuyên gia khuyên bạn nên thử liệu pháp hành vi nhận thức cho chứng mất ngủ, giúp thay đổi suy nghĩ và hành vi gây khó ngủ. Liệu pháp này có hiệu quả tương đương thuốc ngủ trong ngắn hạn và tốt hơn trong dài hạn. Tuy nhiên, nếu mất ngủ ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống, bác sĩ có thể kê thuốc điều trị.

2. Thuốc hỗ trợ giấc ngủ theo toa

Khi chọn thuốc điều trị mất ngủ, bác sĩ sẽ xem xét sức khỏe, tuổi tác, các tình trạng y tế và thuốc bạn đang dùng. Bạn có thể cần thử nhiều loại thuốc để tìm ra loại phù hợp. Bác sĩ sẽ thảo luận với bạn về giá cả, bảo hiểm y tế và các hạn chế của từng loại thuốc.

Một số thuốc kê đơn cho mất ngủ bao gồm:

• Benzodiazepines: Thuốc cũ giúp buồn ngủ, nhưng có nguy cơ gây nghiện và lờn thuốc.

• Thuốc Z: Thuốc mới, ít tác dụng phụ và nguy cơ gây nghiện hơn, nhưng có thể gây mộng du hoặc hành vi ngủ phức tạp.

• Thuốc đối kháng thụ thể Orexin: Giúp giảm lượng orexin trong não, giúp bạn dễ ngủ.

• Thuốc chống trầm cảm: Một số thuốc chống trầm cảm có tác dụng phụ gây buồn ngủ, nhưng chỉ có doxepin được FDA phê duyệt cho mất ngủ.

• Chất chủ vận thụ thể melatonin (ramelteon): Bắt chước melatonin, giúp điều chỉnh chu kỳ thức-ngủ, nhưng không hiệu quả với khó khăn duy trì giấc ngủ.

3. Thuốc hỗ trợ giấc ngủ không kê đơn

Giống như thuốc kê đơn, thuốc hỗ trợ giấc ngủ không kê đơn cũng có thể tương tác với các loại thuốc khác. Vì thuốc sẽ không phù hợp với những người có tình trạng sức khỏe nhất định, nên bạn luôn phải hỏi ý kiến bác sĩ của bạn trước khi sử dụng thuốc điều trị mất ngủ không kê đơn.

Một số thuốc hỗ trợ giấc ngủ OTC phổ biến bao gồm:

• Thuốc kháng histamine: Hầu hết các thuốc hỗ trợ giấc ngủ OTC đều có thành phần chính là kháng histamine. Histamine là một chất hóa học được tạo ra bởi hệ thống thần kinh, có vai trò duy trì sự tỉnh táo. Những loại thuốc này sẽ hoạt động chống lại histamine và giúp bạn buồn ngủ, nhưng bạn cũng rất dễ bị lờn thuốc.

• Melatonin: Loại hormone này được bán dưới dạng thực phẩm chức năng. Một số nghiên cứu cho thấy thuốc có thể giảm bớt một chút thời gian bạn phải trằn trọc trước khi ngủ, nhưng không có bằng chứng rõ ràng về tác dụng tốt đối với chứng mất ngủ. Nếu sử dụng lâu dài, bộ não sẽ nghĩ rằng phải cần melatonin mới ngủ được, dẫn đến tình trạng phụ thuộc vào thuốc và rất khó ngủ nếu không có thuốc.

4. Tác dụng phụ của thuốc hỗ trợ ngủ

Cho dù là mua tự do hay kê đơn, các thuốc mất ngủ đều có thể đi kèm những tác dụng phụ không mong muốn, bao gồm:

• Cảm thấy buồn ngủ vào ban ngày

• Chóng mặt

• Đau đầu

• Tiêu chảy, buồn nôn hoặc các vấn đề tiêu hóa khác

• Các vấn đề về bộ nhớ và hiệu suất làm việc

• Mộng du, ngủ gật khi lái xe, khi nấu nướng hoặc khi đang ăn (đặc biệt khi dùng thuốc “Z”)

• Phản ứng dị ứng.

5. Cách sử dụng thuốc điều trị mất ngủ an toàn

Trước khi bắt đầu điều trị mất ngủ bằng thuốc, bạn cần lưu ý những điểm sau để sử dụng an toàn:

• Thông báo với bác sĩ về các loại thuốc bạn đang dùng và các vấn đề sức khỏe như huyết áp cao, bệnh gan.

• Thông báo nếu bạn mang thai hoặc có kế hoạch mang thai.

• Đọc kỹ tờ hướng dẫn sử dụng thuốc.

• Tuân thủ liều lượng bác sĩ kê đơn, không tự ý thay đổi liều. Một số thuốc chỉ dùng trong thời gian ngắn.

• Không uống rượu khi dùng thuốc, vì rượu làm tăng tác dụng an thần và có thể gây nguy hiểm.

• Không uống thuốc khi chưa đến giờ ngủ, chỉ dùng thuốc khi bạn có thời gian nghỉ ngơi.

• Đảm bảo có đủ thời gian nghỉ ngơi sau khi uống thuốc (4-8 giờ tùy loại).

• Khi thử thuốc mới, hãy thử vào buổi tối khi bạn có thể ở nhà vào sáng hôm sau.

• Không lái xe khi đang sử dụng thuốc mất ngủ.

• Thông báo bác sĩ nếu gặp tác dụng phụ.

• Hỏi ý kiến bác sĩ trước khi ngừng thuốc, vì một số thuốc cần ngừng dần dần.

Việc uống thuốc đúng liều và theo hướng dẫn là rất quan trọng để đạt hiệu quả điều trị.