1. Nguyên nhân dẫn đến kìm nén cảm xúc

Sự kìm nén cảm xúc thường bắt nguồn từ những trải nghiệm thời thơ ấu. Trẻ em học hành vi và giao tiếp từ cha mẹ hay người chăm sóc. Khi người chăm sóc khuyến khích trẻ thể hiện cảm xúc, chia sẻ tâm sự và không phán xét, trẻ sẽ cảm thấy thoải mái hơn trong việc biểu lộ cảm xúc. Ngược lại, nếu cha mẹ hoặc người chăm sóc ít thể hiện cảm xúc, trừng phạt hoặc gây xấu hổ khi trẻ bộc lộ cảm xúc, trẻ sẽ học cách kìm nén cảm xúc của mình.

Khi cảm xúc bị kìm nén từ nhỏ, người trưởng thành sẽ khó kết nối với cảm xúc của bản thân. Nếu việc thể hiện cảm xúc trong tuổi thơ mang lại đau khổ, buồn bã, trẻ có thể học cách tránh né, kìm nén cảm xúc để bảo vệ bản thân. Điều này có thể dẫn đến việc tiếp tục chôn giấu cảm xúc tiêu cực khi trưởng thành.

2. Kìm nén cảm xúc ảnh hưởng đến sức khỏe như thế nào?

Con người thường kìm nén những cảm xúc tiêu cực như tức giận, buồn, sợ hãi, cảm giác thất bại, hoặc thất vọng vì chúng thường bị coi là xấu hoặc gây khó chịu. Sự kìm nén cảm xúc này thường bắt nguồn từ thời thơ ấu, khi trẻ em được dạy rằng không nên buồn, phải bình tĩnh hay không được tức giận. Kết quả là họ học cách che giấu cảm xúc của mình.

Kìm nén cảm xúc có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe thể chất và tinh thần. Các nghiên cứu cho thấy nó có liên quan đến suy giảm miễn dịch, khiến cơ thể dễ bị nhiễm bệnh. Đồng thời, kìm nén cảm xúc cũng góp phần gây ra các vấn đề về tâm lý như căng thẳng, lo âu, trầm cảm. Các triệu chứng thể hiện có thể bao gồm đau cơ, mỏi cơ, vấn đề tiêu hóa, thay đổi cảm giác thèm ăn, mệt mỏi và mất ngủ.

Ngoài ra, khi cảm xúc tiêu cực như tức giận bị đè nén quá lâu, khi chúng bộc phát sẽ làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lý về tim mạch, huyết áp và tiêu hóa.

3. Cách nhận biết cảm xúc bị kìm nén

Không phải lúc nào bạn cũng dễ dàng nhận ra tình trạng kìm nén cảm xúc của bản thân và cũng không có bài kiểm tra cụ thể nào để nhận biết chúng. Tuy vậy, bạn có thể nhận biết tình trạng này thông qua một số dấu hiệu chính được thể hiện qua cảm xúc và hành vi của bạn đối với những người xung quanh như người thân, bạn bè, đồng nghiệp...

3.1. Nhận biết sự kìm nén cảm xúc

Người kìm nén cảm xúc thường cảm thấy trống rỗng, lo lắng không rõ lý do, hay quên, và khó chịu khi người khác chia sẻ cảm xúc. Họ cũng cảm thấy vui vẻ khi không phải đối mặt với điều gì khó chịu.

3.2. Nhận biết qua hành vi

Khi kìm nén cảm xúc, người đó có thể sử dụng chất kích thích, tránh cô đơn, hành động thụ động và thường bị cho là "lạnh lùng" hoặc "bình tĩnh".

4. Giải phóng cảm xúc bị kìm nén

Giải phóng và đối phó với những cảm xúc bị kìm nén sẽ giúp bạn bảo vệ và nâng cao sức khỏe thể chất, tinh thần.

4.1. Thừa nhận cảm xúc

Thừa nhận cảm xúc là bước quan trọng để không kìm nén chúng. Hãy tự hỏi bản thân như "Tại sao tôi lại cảm thấy như vậy?" hoặc "Tại sao tôi lại hành động như thế?" Việc xác định và mô tả cảm xúc sẽ giúp bạn hiểu và đối mặt với chúng.

4.2. Đối mặt với nguyên nhân

Để giải phóng cảm xúc kìm nén, hãy đối mặt với nguyên nhân gây ra chúng. Cố gắng bình tĩnh hiểu lý do hành động của người khác và nếu cần, trò chuyện với ai đó để giải tỏa cảm xúc tiêu cực.

4.3. Làm chủ phản ứng và hành động

Để hiểu cảm xúc của bản thân, bạn cần suy nghĩ và học cách làm chủ phản ứng, hành động của bản thân trong mọi hành động. Các nhà khoa học chỉ ra rằng để thực hiện tốt phương pháp này, bạn phải tập suy nghĩ điều gì đã dẫn đến cảm xúc của bạn như bây giờ và cách bạn ngăn chặn điều đó trong tương lai.

4.4. Dành thời gian cho việc chăm sóc bản thân

Dành thời gian chăm sóc bản thân bao gồm cả sức khỏe thể chất và tinh thần. Nghiên cứu từ các nhà khoa học cho thấy rằng các bài tập thể dục có lợi đối với trường hợp căng thẳng cảm xúc và bất kỳ hoạt động tự chăm sóc bản thân nào giúp bạn thư giãn tinh thần, giảm căng thẳng đều có ích trong việc giải tỏa cảm xúc bị kìm nén. Bên cạnh đó, bạn cũng cần học cách biết ơn và tha thứ đối với những người hoặc hoạt động làm tăng các cảm xúc tiêu cực của bạn.

Kìm nén cảm xúc có thể làm tăng nguy cơ tử vong và ung thư. Do đó, việc xác định và giải phóng các cảm xúc bị kìm nén là một trong những biện pháp bảo vệ sức khỏe tinh thần và thể chất tốt nhất.