Lười vì bất tiện

Anh Trí à, em biết dậy sớm và tập thể dục rất quan trọng. Em cũng muốn làm lắm, nhưng mà phiền quá! Mỗi sáng, phải rời khỏi giường, thay đồ, đi tìm giày, mang tất... Chỉ nghĩ thôi đã thấy mệt.

Trong khi đó, chỉ cần xoay người một cái là em đã có thể với lấy điện thoại, lướt nhẹ vài cái là Facebook bật lên ngay. Và thế là bài tập thể dục duy nhất em thực hiện lại là... tập mắt.

Sự lười biếng này thực ra xuất phát từ một điều đơn giản: Những việc quan trọng thì khâu chuẩn bị quá phức tạp, còn những thói quen tiêu cực thì lại dễ dàng đến mức đáng sợ.

Vậy nên, cách xử lý kiểu lười này là làm ngược lại: Hãy khiến những thói quen xấu trở nên khó khăn hơn và làm cho những hành động tích cực trở nên dễ dàng hơn.

Ví dụ: Đừng để điện thoại ngay đầu giường, hãy sạc nó ở phòng khách. Giấu app Facebook vào một thư mục khó tìm để muốn mở nó phải mất công mò một chút. Ngược lại, tối hôm trước hãy mặc sẵn đồ thể thao đi ngủ, để giày ngay dưới giường. Khi đó, sáng ra đặt chân xuống là đã đụng ngay đôi giày, khó mà leo ngược lên giường tiếp được. Và thế là việc tập thể dục sẽ dễ dàng hơn rất nhiều.

Lười vì sợ

Ngại ngùng, tự ti, áp lực – tất cả những cảm xúc này thực chất đều bắt nguồn từ nỗi sợ. Lười vì sợ không phải do yếu tố bên ngoài, mà do nội lực bên trong chưa đủ mạnh. Khi bạn cảm thấy mình chưa sẵn sàng, chưa đủ kiến thức, chưa đủ kinh nghiệm, bạn sẽ có xu hướng trì hoãn.

Giải pháp ở đây là chia nhỏ mọi thứ. Nếu điều bạn muốn làm quá khó, hãy tách nó ra thành từng bước nhỏ và tiến hành từ từ, từng bước một, tăng dần độ khó.

Anh từng dạy học viên của mình thế này: Nếu muốn nhảy qua một bức tường cao 4m, bạn phải là siêu nhân. Nhưng nếu có một chiếc cầu thang 40 bậc, mỗi bậc chỉ 10cm, thì ngay cả một đứa trẻ 4 tuổi cũng có thể leo lên. Bí quyết là chia nhỏ thử thách.

Nếu đã chia nhỏ mà vẫn còn sợ? Hãy tìm một người thầy, một huấn luyện viên, một người đồng hành – ai đó sẵn sàng "đẩy bạn vào cuộc chơi". Bởi vì nỗi sợ thường chỉ tồn tại trước khi bạn bắt đầu. Một khi đã lao vào, bạn sẽ quên cả sợ hãi mà chỉ tập trung vào hành động.

Lười vì chán

Đây là khi một việc không khó, không mất công chuẩn bị, bạn đã làm được vài lần rồi... nhưng dần dần cảm thấy chán nản.

Chẳng hạn, sau vài ba mối tình, bạn nghĩ đến cảnh phải bắt đầu lại từ đầu: Làm quen, đi chơi, tâm sự, ra mắt gia đình, làm quen với cún cưng, với em trai, chị gái, rồi ông bà nội ngoại... Mới nghĩ thôi đã thấy mệt.

Nhưng ai nói bạn phải yêu theo đúng kiểu cũ? Thời học sinh khác, tuổi trưởng thành khác, mọi thứ thay đổi – vậy tại sao bạn phải lặp lại chính mình?

Cũng vậy, không có công việc nào chán cả, chỉ có con người chán nản. Hãy làm mới cách tiếp cận: Cập nhật công nghệ, thay đổi quy trình, tìm hiểu khách hàng, học thêm kỹ năng mới, thử một cách làm khác.

Nếu sau tất cả mà mọi thứ xung quanh vẫn không đổi mới? Không sao, bạn vẫn có thể thay đổi chính mình. Đó có thể là nguồn cảm hứng sáng tạo cho bạn, cho đội nhóm và cả doanh nghiệp.

Lười vì tổn thương

Không phải vì bạn sợ điều tồi tệ có thể xảy ra, mà vì nó đã từng xảy ra nhiều lần.

• "Lại gọi cho khách hàng khó tính hôm trước á?"

• "Lại chở ba đi mua đồ? Lần trước đi mà tưởng như mua cả hòm luôn!"

• "Lại đi shopping với em nữa hả? 'Một chút' theo đơn vị của em là cả ngày đúng không?"

Khi ai đó vô tình làm bạn tổn thương, hãy nói ra. Đừng im lặng chịu đựng rồi dần dà mất hết động lực.

99,5% trường hợp, người khác không cố ý làm bạn tổn thương, chỉ là họ không biết. Hãy thẳng thắn giao tiếp, chia sẻ mong đợi, giá trị và nguyên tắc cá nhân. Khi cả hai hiểu nhau hơn, cách hợp tác cũng sẽ trở nên dễ chịu hơn.

Lười vì kiệt quệ

Không phải bạn không muốn tiếp tục, mà là vì bạn đã cạn kiệt năng lượng.

Cạn sức nên không thể làm việc. Cạn cảm xúc nên không thể cười nói. Cạn ý tưởng nên đầu óc đơ luôn.

Phản ứng thường thấy của con người khi kiệt quệ là... bỏ chạy. "Enough, no more!" – dừng lại hết tất cả mọi thứ.

Dừng lại sẽ rất sướng, nhưng đến lúc muốn quay lại, bạn sẽ thấy khó khăn hơn nhiều. Công việc bị gián đoạn, mối quan hệ bị rạn nứt, uy tín cũng lung lay.

Thay vì dừng hẳn, hãy chậm lại một nhịp.

• Nếu không thể chạy, hãy đi bộ.

• Nếu không thể nói chuyện, hãy im lặng quan sát.

• Nếu không nghĩ ra giải pháp, hãy lùi lại và nhìn toàn cảnh.

Việc chậm lại giúp bạn tái tạo năng lượng, lấy lại sự bình tĩnh và có quyết định sáng suốt hơn. Nếu sau đó vẫn muốn dừng lại, thì ít nhất bạn sẽ dừng một cách trọn vẹn, tránh được những hậu quả đáng tiếc.

Lười vì sai mục tiêu

Đây là khi bạn làm một công việc không quá khó, không bất tiện, nhưng bạn không tỏa sáng, không cảm thấy tự hào, thậm chí còn thấy nặng nề dù thành tích bên ngoài có vẻ hoành tráng.

Lý do? Bạn đang theo đuổi một mục tiêu quan trọng với người khác, nhưng không thực sự quan trọng với chính mình. Hoặc bạn đang làm một việc đi ngược lại giá trị, nguyên tắc sống của bản thân.

Đây là một dạng "lười biếng tích cực" – nó cảnh báo rằng bạn đang đi sai hướng. Khi cảm thấy như vậy, hãy dành một khoảng lặng để suy nghĩ lại. Lựa chọn đúng quan trọng hơn nỗ lực.

Trong lúc dừng lại, đừng sa vào chán nản hay tuyệt vọng. Hãy tận dụng thời gian đó để học hỏi, để có những lựa chọn khôn ngoan hơn.