1. Thực trạng về chứng nghiện điện thoại thông minh
Điện thoại thông minh ngày càng trở thành một công cụ không thể thiếu trong cuộc sống, đặc biệt là đối với giới trẻ. Tuy nhiên, việc sử dụng quá nhiều có thể dẫn đến chứng nghiện điện thoại, gây ra những hệ lụy sức khỏe nghiêm trọng.
Theo Trung tâm Nghiên cứu Pew, khoảng 81% người Mỹ sở hữu điện thoại thông minh, và tỷ lệ này có xu hướng tăng. Các nghiên cứu gần đây từ Google Trends chỉ ra rằng các tìm kiếm về "chứng nghiện điện thoại di động" cũng tăng mạnh. Việc sử dụng quá nhiều điện thoại có thể dẫn đến các vấn đề như:
• Monophobia: Nỗi sợ khi không có điện thoại bên cạnh.
• Textaphrenia: Sợ khi không thể gửi hoặc nhận tin nhắn.
• Phantom vibrations: Cảm giác điện thoại rung hoặc thông báo, nhưng thực tế không phải vậy.
Mặc dù ít người tin rằng việc sử dụng điện thoại có thể gây nghiện, các chuyên gia y tế lại có những tranh luận về việc sử dụng điện thoại thông minh có phải là nghiện thực sự hay chỉ là rối loạn kiểm soát xung động.
Nhiều chuyên gia y tế không công nhận "nghiện" ngoài việc lạm dụng chất gây nghiện. Tuy nhiên, một số điểm tương đồng giữa nghiện hành vi và việc lạm dụng điện thoại di động gồm:
• Mất kiểm soát hành vi.
• Khó khăn trong việc hạn chế hành vi.
• Thực hiện hành vi thường xuyên hơn để đạt cảm giác mong muốn.
• Hành vi gây hậu quả nghiêm trọng.
• Cảm giác lo lắng, cáu kỉnh khi không thực hiện được hành vi đó.
Khi sử dụng điện thoại, não bộ tiết ra dopamine, khiến người dùng có cảm giác thoả mãn. Một số ứng dụng điện thoại làm tăng khả năng kích thích giải phóng dopamine, khiến người dùng quay lại sử dụng điện thoại nhiều lần, dẫn đến nghiện.
2. Đối tượng có nguy cơ cao bị nghiện điện thoại
Theo các nghiên cứu, thanh thiếu niên là nhóm có nguy cơ bị nghiện điện thoại cao nhất. Việc sử dụng điện thoại di động thường đạt đỉnh trong giai đoạn thiếu niên và giảm dần khi tuổi tác tăng lên. Cụ thể, 33% trẻ 13 tuổi sử dụng điện thoại suốt cả ngày lẫn đêm. Đặc biệt, đối với nữ giới, điện thoại trở thành công cụ quan trọng trong việc tương tác xã hội, làm tăng nguy cơ nghiện.
Bên cạnh đó, những người có đặc điểm tính cách sau đây cũng dễ bị nghiện điện thoại:
• Khả năng kiểm soát xung động kém.
• Lòng tự trọng thấp.
• Thường xuyên lo âu hoặc phiền muộn.
• Rất hướng ngoại.
3. Các triệu chứng điển hình của nghiện điện thoại thông minh
Dưới đây là một số dấu hiệu giúp nhận diện chứng nghiện điện thoại thông minh:
• Dùng điện thoại khi cảm thấy buồn chán hoặc cô đơn.
• Thức dậy ban đêm để kiểm tra điện thoại.
• Dùng điện thoại quá mức dẫn đến tai nạn hoặc thương tích.
• Cảm thấy khó chịu, tức giận, lo lắng khi không thể dùng điện thoại.
• Dành quá nhiều thời gian cho điện thoại.
• Những người xung quanh lo ngại về cách sử dụng điện thoại của bạn.
• Việc sử dụng điện thoại ảnh hưởng đến hiệu suất công việc, học tập và các mối quan hệ.
• Tái nghiện nhanh chóng dù đã cố gắng giảm thiểu sử dụng.