4 Dấu hiệu của làm việc quá sức và cách lấy lại phong độ
1. Tâm trạng thay đổi thất thường
• Làm việc thâu đêm: Khi thiếu ngủ, thuỳ trán không thể điều tiết hoạt động của hạch hạnh nhân, khiến cảm xúc dễ bị đẩy đến cực đỉnh.
• Thay đổi tâm trạng: Lúc sợ hãi và lo âu, lúc cáu bẳn và tiêu cực.
• Nghiên cứu: Thiếu ngủ kéo dài làm chậm khả năng xử lý thông tin của não, đưa ra quyết định mạo hiểm và bốc đồng hơn.
2. Sụt / tăng cân một cách đáng kể
• Sụt cân:
o Ăn cho qua bữa: Áp lực từ làm việc quá sức khiến bỏ bữa hoặc mất vị giác khi ăn.
o Stress: Cơ thể sản sinh hormone epinephrine (adrenaline) giảm cơn thèm ăn.
o Hậu quả: Sụt cân làm chậm quá trình trao đổi chất và kích hoạt cơ chế chống đói, dễ tăng cân lại hơn.
• Tăng cân:
o Stress: Làm tăng mức cortisol, khiến các tế bào "thèm" năng lượng và gửi tín hiệu đói đến não.
o Thèm đồ ngọt và béo: Cortisol kích thích cơn thèm đồ ngọt và béo.
o Khả năng tự chủ giảm: Stress khiến khó chống cự cảm giác thèm ăn.
3. Các mối quan hệ bị ảnh hưởng
• Khước từ lời mời và làm việc cuối tuần: Làm việc quá sức ảnh hưởng đến người xung quanh.
• Mô hình spillover-crossover:
o Spillover: Mang việc về nhà, nghĩ về công việc nhiều hơn đời sống cá nhân.
o Crossover: Áp lực và cảm xúc "burnout" chuyển sang người khác, dễ căng thẳng và lo âu hơn.
4. Chất lượng công việc giảm
• Mắc lỗi nhiều hơn: Khi quá tải, xu hướng mắc lỗi tăng lên.
• Khó khăn trong công việc: Giao tiếp, thực hiện cuộc gọi, quản lý cảm xúc trở nên khó khăn.
• Người làm sáng tạo: Làm việc quá sức tiêu hao năng lượng, động lực và mức độ sáng tạo.
Cách lấy lại phong độ
• Thả lỏng cơ thể và ngủ đủ giấc: Khoa học chứng minh chạy deadline càng căng càng nên đi ngủ.
• Ăn uống lành mạnh: Sử dụng dịch vụ meal plan, mang cơm đi làm, sử dụng nguyên liệu detox.
• Duy trì mối quan hệ xã hội: Áp dụng tỷ lệ tích cực 3:1, đánh thức hormones tạo hạnh phúc.
• Nghỉ ngơi khi cần thiết: Đặc biệt với người làm sáng tạo, nghỉ ngơi giúp tái tạo năng lượng và ý tưởng.