Overthinking là gì?
Overthinking, hay còn gọi là suy nghĩ quá mức, là tình trạng bạn liên tục suy nghĩ về một vấn đề nào đó trong thời gian dài, đến mức nó không còn mang lại giá trị tích cực mà ngược lại, khiến bạn rơi vào trạng thái lo âu, căng thẳng và bế tắc. Những suy nghĩ này có thể xoay quanh các tình huống trong quá khứ, những quyết định trong hiện tại hoặc những lo lắng về tương lai.
Nếu bạn thường xuyên cảm thấy tâm trí của mình bị mắc kẹt trong những dòng suy nghĩ rối ren và không thể dừng lại, rất có thể bạn đang rơi vào trạng thái Overthinking.
Những dấu hiệu cho thấy bạn đang Overthinking
Làm thế nào để biết bạn có đang suy nghĩ quá mức hay không? Dưới đây là một số dấu hiệu phổ biến của Overthinking mà bạn có thể tự kiểm tra:
1. Luôn tưởng tượng ra những kịch bản xấu nhất
Khi gặp một vấn đề, bạn có xu hướng suy nghĩ theo hướng tiêu cực, luôn lo sợ rằng điều tồi tệ nhất sẽ xảy ra.
2. Dành quá nhiều thời gian để suy nghĩ về một tình huống
Bạn có thể dành hàng giờ hoặc thậm chí nhiều ngày chỉ để nghĩ về một điều gì đó, dù nó không thực sự quan trọng.
3. Cảm thấy thất vọng hoặc căng thẳng vì chính suy nghĩ của mình
Bạn nhận thức được rằng mình đang suy nghĩ quá nhiều nhưng không thể dừng lại, điều này khiến bạn cảm thấy chán nản và kiệt sức.
4. Liên tục lo lắng về quá khứ hoặc tương lai
Bạn không ngừng tự trách bản thân về những quyết định trong quá khứ hoặc quá sợ hãi về những điều chưa xảy ra trong tương lai.
5. Khó tập trung vào hiện tại vì những suy nghĩ không dứt
Ngay cả khi bạn đang làm một việc gì đó, tâm trí vẫn liên tục quay cuồng với những lo lắng và suy nghĩ vẩn vơ.
6. Khó ngủ do suy nghĩ quá nhiều
Bạn trằn trọc trên giường hàng giờ chỉ để suy nghĩ về những điều đã xảy ra hoặc những gì có thể xảy ra trong tương lai.
7. Không thể đưa ra quyết định vì quá đắn đo
Bạn lo lắng quá nhiều về việc chọn lựa một phương án nào đó, sợ rằng nó có thể dẫn đến kết quả không mong muốn.
Nếu bạn nhận thấy mình có từ 4 dấu hiệu trở lên, rất có thể bạn đang gặp vấn đề với Overthinking.
Tác hại của Overthinking đối với cuộc sống
Overthinking không chỉ làm bạn mất nhiều thời gian và năng lượng mà còn có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng đối với sức khỏe tinh thần và thể chất:
1. Gây căng thẳng và lo âu kéo dài
Việc suy nghĩ quá nhiều về những điều tiêu cực sẽ làm gia tăng mức độ căng thẳng và lo lắng, dẫn đến cảm giác bất an, sợ hãi và đôi khi là hoảng loạn.
2. Làm suy giảm khả năng ra quyết định
Khi suy nghĩ quá nhiều, bạn sẽ luôn do dự và cảm thấy khó khăn khi đưa ra bất kỳ quyết định nào, dù là nhỏ nhất. Điều này có thể ảnh hưởng đến công việc và cuộc sống cá nhân.
3. Gây ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe thể chất
Overthinking có thể làm gia tăng nguy cơ mắc các vấn đề sức khỏe như:
• Khó ngủ, mất ngủ
• Đau đầu, mệt mỏi
• Đau dạ dày, rối loạn tiêu hóa
• Tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch do căng thẳng kéo dài
4. Làm giảm chất lượng cuộc sống
Khi bạn luôn bị mắc kẹt trong những suy nghĩ tiêu cực, bạn sẽ khó có thể tận hưởng cuộc sống một cách trọn vẹn, từ đó dẫn đến cảm giác chán nản, mất động lực và có thể phát triển thành trầm cảm.
Làm thế nào để vượt qua Overthinking?
Nếu bạn đang gặp phải tình trạng Overthinking, đừng lo lắng, vì vẫn có những cách hiệu quả giúp bạn kiểm soát và thoát khỏi vòng xoáy suy nghĩ này.
1. Viết ra suy nghĩ của mình
Một trong những phương pháp hiệu quả nhất để làm rõ những suy nghĩ trong đầu là viết chúng ra giấy. Khi bạn viết ra, bạn sẽ có cái nhìn trực quan hơn về vấn đề và dễ dàng phân loại xem điều gì thực sự quan trọng, điều gì không đáng để bận tâm.
Bên cạnh đó, bạn có thể sử dụng hai câu hỏi sau để sàng lọc suy nghĩ của mình:
• Việc này có thực sự liên quan đến mình không? Nếu không, hãy buông bỏ nó.
• Mình có khả năng thay đổi nó không? Nếu có, hãy hành động. Nếu không, đừng lãng phí thời gian lo lắng về nó.
2. Dừng lại và hít thở – Pause to Breathe
Thực hành chánh niệm bằng cách tạm dừng và tập trung vào hơi thở giúp bạn thoát khỏi dòng suy nghĩ tiêu cực. Một cách đơn giản là đặt hẹn giờ mỗi 15-20 phút, khi chuông báo, hãy dừng lại vài giây, hít thở sâu và kết nối lại với hiện tại.
3. Học cách chấp nhận sự không hoàn hảo
Nhiều người Overthinking vì họ muốn mọi thứ phải hoàn hảo. Tuy nhiên, cuộc sống không thể lúc nào cũng theo ý muốn, và việc chấp nhận rằng không phải lúc nào bạn cũng kiểm soát được mọi thứ sẽ giúp bạn nhẹ nhàng hơn.
4. Hạn chế tiếp xúc với những tác nhân gây Overthinking
Nếu bạn thường xuyên lo lắng vì mạng xã hội, tin tức tiêu cực hoặc những người luôn tạo ra căng thẳng, hãy chủ động hạn chế tiếp xúc với những điều đó.
5. Tập trung vào hành động thay vì suy nghĩ
Thay vì chỉ suy nghĩ mãi về một vấn đề, hãy đặt ra một kế hoạch hành động cụ thể. Khi bạn hành động, bạn sẽ có cảm giác kiểm soát được tình huống và giảm bớt lo lắng.