Là một huấn luyện viên nghề nghiệp được chứng nhận, tôi thường xuyên nhắc nhở các khách hàng của mình rằng không có công việc nào là hoàn hảo. Tuy nhiên, điều quan trọng là chúng ta có thể làm một số điều để biến công việc hiện tại trở nên gần hơn với sự hoàn hảo mà mình mong muốn. Quá trình này thường được gọi là ""xây dựng sự nghiệp"" hay ""định hình công việc"".
Xây dựng sự nghiệp là một quá trình liên tục và chủ động, trong đó bạn thiết kế lại các yếu tố trong công việc của mình sao cho phù hợp hơn với nhu cầu, mong muốn và giá trị cá nhân của bạn. Đây là một công cụ tuyệt vời giúp bạn phát triển nghề nghiệp mà không cần phải thay đổi công việc hay tìm kiếm một công việc mới.
Các yếu tố có thể thay đổi trong quá trình xây dựng sự nghiệp
Xây dựng sự nghiệp có thể liên quan đến việc điều chỉnh một số yếu tố trong công việc hiện tại. Bạn có thể thiết kế lại các yếu tố sau:
Nhiệm vụ: Công việc bạn đang làm hoặc không làm. Điều này có thể bao gồm việc thay đổi phạm vi công việc của bạn, giảm bớt những nhiệm vụ không cần thiết hoặc không phù hợp và thay thế chúng bằng những nhiệm vụ mà bạn đam mê và có thể phát huy tốt hơn.
Mối quan hệ: Những người bạn làm việc cùng hoặc báo cáo. Đây có thể là việc thay đổi cách thức bạn tương tác với đồng nghiệp hoặc cấp trên, hoặc điều chỉnh các mối quan hệ công việc để tạo ra một môi trường hợp tác và hỗ trợ lẫn nhau hơn.
Môi trường làm việc: Không gian vật lý mà bạn làm việc. Một không gian làm việc thoải mái và đầy cảm hứng có thể giúp bạn tập trung tốt hơn và nâng cao hiệu quả công việc. Bạn có thể yêu cầu thay đổi không gian làm việc, làm việc linh hoạt hoặc yêu cầu những thay đổi trong môi trường làm việc để đáp ứng tốt hơn nhu cầu cá nhân.
Lịch trình: Ngày và giờ làm việc. Việc điều chỉnh thời gian làm việc sao cho phù hợp với lịch trình cá nhân của bạn có thể giúp bạn giảm bớt căng thẳng và tăng hiệu quả công việc. Đây cũng là yếu tố quan trọng giúp bạn duy trì sự cân bằng giữa công việc và cuộc sống cá nhân.
Lợi ích của việc xây dựng sự nghiệp
Xây dựng sự nghiệp mang lại rất nhiều lợi ích, không chỉ cho bản thân bạn mà còn cho tổ chức nơi bạn làm việc:
Tăng mức độ hài lòng và sự gắn bó: Khi bạn có thể điều chỉnh công việc sao cho phù hợp với nhu cầu và sở thích cá nhân, bạn sẽ cảm thấy gắn bó và thỏa mãn hơn trong công việc. Điều này giúp bạn duy trì động lực làm việc lâu dài mà không cần phải thay đổi công việc.
Giảm bớt căng thẳng tìm kiếm công việc mới: Tìm kiếm một công việc mới có thể là một quá trình căng thẳng và tốn thời gian, và không phải lúc nào bạn cũng chắc chắn rằng công việc mới sẽ tốt hơn công việc cũ. Xây dựng sự nghiệp giúp bạn tối ưu hóa công việc hiện tại mà không phải chịu rủi ro của việc thay đổi công việc.
Lợi ích cho tổ chức: Khi bạn cảm thấy hài lòng hơn trong công việc, khả năng bạn gắn bó lâu dài với công ty và đạt hiệu suất cao hơn cũng sẽ cao hơn. Điều này có thể giúp tổ chức duy trì một lực lượng lao động gắn kết và hiệu quả hơn.
Hạn chế của việc xây dựng sự nghiệp
Mặc dù xây dựng sự nghiệp mang lại nhiều lợi ích, nhưng cũng có một số hạn chế cần lưu ý:
Những yếu tố không thể thương lượng: Trong bất kỳ vai trò công việc nào, luôn có những yếu tố không thể thay đổi. Công ty đã thuê bạn để thực hiện một số công việc nhất định, và mặc dù một số yếu tố có thể điều chỉnh, nhưng những yếu tố khác lại không thể thay đổi. Bạn không thể mong đợi thay đổi toàn bộ công việc của mình chỉ vì nó không hoàn toàn phù hợp với bạn.
Thời gian cần thiết để hiểu rõ vai trò và tổ chức: Xây dựng sự nghiệp không thể được thực hiện ngay lập tức. Bạn cần có thời gian để hiểu rõ vai trò của mình và văn hóa của tổ chức nơi bạn làm việc. Điều này có nghĩa là bạn không nên cố gắng thay đổi công việc quá sớm sau khi mới gia nhập công ty. Việc này có thể cho thấy bạn chưa thực sự chấp nhận công việc và gây ảnh hưởng tiêu cực đến hình ảnh của bạn trong mắt cấp trên.
Sự linh hoạt và hỗ trợ từ quản lý: Để xây dựng sự nghiệp thành công, bạn cần sự hỗ trợ từ phía lãnh đạo. Người quản lý của bạn phải coi trọng sự phát triển cá nhân của bạn và sẵn sàng hỗ trợ bạn trong việc điều chỉnh công việc sao cho phù hợp với nhu cầu cá nhân. Tuy nhiên, không phải lúc nào bạn cũng có thể mong đợi sự linh hoạt này từ phía cấp trên. Sự thay đổi trong công việc của bạn có thể ảnh hưởng đến nhóm và quản lý của bạn có thể cần thời gian để điều chỉnh công việc của bạn.
Cách tiếp cận việc xây dựng sự nghiệp
Việc xây dựng sự nghiệp không phải là một quá trình có thể thực hiện ngay lập tức. Để đạt được kết quả tốt nhất, bạn cần tiếp cận từ từ và kiên nhẫn. Đừng vội vàng thay đổi công việc ngay sau khi gia nhập một tổ chức, mà hãy dành thời gian để hiểu rõ công việc, môi trường và các yếu tố trong tổ chức. Sau khi bạn hiểu rõ vai trò của mình, bạn có thể bắt đầu thương lượng về những thay đổi nhỏ, từ đó làm cho công việc của bạn phù hợp hơn với nhu cầu và sở thích của mình.
Một trong những yếu tố quan trọng để xây dựng sự nghiệp thành công là việc duy trì một thái độ linh hoạt và kiên trì. Đừng cố gắng thay đổi công việc của mình quá nhanh chóng, mà hãy từ từ đàm phán các yếu tố trong công việc để đảm bảo rằng bạn đang tạo dựng một công việc không chỉ phù hợp với bạn mà còn có lợi cho cả tổ chức.
Kết luận
Mặc dù xây dựng sự nghiệp không phải lúc nào cũng là giải pháp hoàn hảo cho tất cả mọi người, nhưng đó là một lựa chọn đáng để khám phá. Nhiều yếu tố trong công việc có thể được thay đổi nếu bạn chủ động khởi động một cuộc thảo luận và sẵn sàng nỗ lực. Rất ít công việc thực sự được ""chạm khắc từ đá"" – hầu hết các công việc đều có thể được điều chỉnh và định hình sao cho phù hợp với nhu cầu cá nhân và mục tiêu nghề nghiệp của bạn. Hãy kiên trì và sáng tạo trong việc xây dựng sự nghiệp của mình, và bạn sẽ có thể đạt được một công việc hoàn hảo hơn, dù là trong cùng một tổ chức hay vai trò.