Trì hoãn là gì?

Trì hoãn (procrastination) là thói quen cố tình trì hoãn công việc cần làm, khiến cho công việc trở nên dang dở và không đạt được mục tiêu đã đề ra. Từ này có nguồn gốc từ tiếng Latin "procrastinate", mang nghĩa là "để đến ngày mai". Theo nghiên cứu của giáo sư Joseph Ferrari, khoảng 20% người trưởng thành tại Mỹ mắc phải tình trạng trì hoãn kéo dài. Một nghiên cứu khác của Arushi Malik cho thấy, 63% bạn trẻ có xu hướng trì hoãn đến phút cuối.

Trì hoãn là một thói quen phổ biến, đặc biệt là ở giới trẻ, khi mà thay vì hoàn thành công việc, người ta lại lãng phí thời gian vào các hoạt động tạm thời như xem TV, lướt Facebook, hoặc mua sắm trực tuyến.

Các hình thức phổ biến của trì hoãn

Theo các nhà nghiên cứu, có hai dạng người trì hoãn chính:

Trì hoãn chủ động: Người trì hoãn có chủ đích, do cảm thấy không có thử thách hoặc động lực để làm việc. Ví dụ, một người có thể trì hoãn làm báo cáo cho đến sát hạn cuối cùng.

Trì hoãn thụ động: Người trì hoãn do thiếu quyết đoán, thường phải suy nghĩ hoặc tham khảo ý kiến người khác trước khi hành động.

Ngoài ra, có 6 loại người trì hoãn phổ biến:

Người cầu toàn: Cảm thấy lo sợ không hoàn thành công việc một cách hoàn hảo, dẫn đến trì hoãn.

Những người mơ mộng: Không chú trọng tiểu tiết và dễ dàng trì hoãn công việc.

Người lo lắng: Lo sợ về sự thay đổi và không dám bước ra khỏi vùng an toàn.

Người tạo ra khủng hoảng: Thích làm việc dưới áp lực, trì hoãn khi không cảm thấy thử thách.

Người làm quá sức: Quá bận rộn với nhiều nhiệm vụ và không đủ thời gian để hoàn thành công việc.

Người bất chấp: Không thích sự áp đặt và thường trì hoãn hoặc không hoàn thành công việc hiệu quả.

Nguyên nhân dẫn đến thói quen trì hoãn

Trì hoãn hình thành từ nhiều nguyên nhân khác nhau, bao gồm:

Không kiểm soát cảm xúc: Khi tâm trí dễ bị xao nhãng bởi các yếu tố bên ngoài như TV, mạng xã hội, dẫn đến trì hoãn công việc.

Thiếu động lực và năng lượng: Người trì hoãn thường mong đợi một tâm trạng tốt hơn hoặc cảm hứng mới để làm việc.

Chủ quan và tự tin thái quá: Tin rằng mình có thể hoàn thành công việc vào phút cuối, nên trì hoãn việc thực hiện.

Thiếu quyết đoán: Do không thể đưa ra quyết định nhanh chóng, người trì hoãn thường trì hoãn hành động.

Thói quen trì hoãn lâu dài: Thói quen này không được thay đổi, kéo dài qua thời gian.

Lười biếng và ngại khó: Khi gặp công việc khó khăn, người trì hoãn thường không tìm cách giải quyết và dễ dàng bỏ qua.

Chờ đến phút chót: Người trì hoãn tin rằng chỉ khi gần deadline, họ mới có động lực làm việc.

Hậu quả của sự trì hoãn

Trì hoãn công việc có thể gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng như:

Lãng phí thời gian: Việc trì hoãn khiến bạn mất đi thời gian quý báu và công việc không đạt được kết quả tốt.

Mất cơ hội phát triển: Khi người khác đã hoàn thành công việc, bạn mới bắt đầu thì mất đi cơ hội học hỏi và phát triển.

Mất uy tín: Trì hoãn làm bạn không hoàn thành công việc đúng hạn, khiến người khác mất niềm tin vào khả năng của bạn.

Phá vỡ các mối quan hệ: Trì hoãn có thể làm giảm mối quan hệ với đồng nghiệp, sếp và đối tác.

Gây ra các thói quen xấu khác: Trì hoãn kéo dài sẽ dẫn đến thói quen thiếu tự tin, không chủ động và ảnh hưởng đến hiệu quả công việc.

Ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần: Sự trì hoãn có thể gây ra lo âu và căng thẳng tâm lý, làm giảm khả năng tập trung và ra quyết định.

Cách vượt qua trì hoãn trong công việc

Để vượt qua trì hoãn và nâng cao hiệu suất công việc, bạn cần áp dụng một số phương pháp như sau:

Lập danh sách công việc: Việc tạo ra một danh sách công việc rõ ràng sẽ giúp bạn tổ chức và ưu tiên các nhiệm vụ cần làm ngay, thay vì chỉ nghĩ đến chúng.

Đặt mục tiêu và timeline rõ ràng: Đặt mục tiêu cụ thể và thực tế, chia công việc thành các bước nhỏ để không bị choáng ngợp.

Bắt đầu với những việc nhỏ: Chia công việc lớn thành các nhiệm vụ nhỏ, dễ dàng hoàn thành để tạo động lực và tránh cảm giác quá tải.

Tự thưởng cho bản thân: Sau mỗi nhiệm vụ hoàn thành, hãy tự thưởng cho mình để tạo cảm giác hài lòng và duy trì động lực.

Thực hành trắc ẩn bản thân: Thay vì tự trách bản thân, hãy thấu hiểu và chấp nhận cảm xúc của mình. Điều này sẽ giúp giảm căng thẳng và tìm ra giải pháp hiệu quả hơn.

Xóa bỏ nguyên nhân gây trì hoãn: Loại bỏ các yếu tố gây phân tâm như điện thoại, mạng xã hội hoặc không gian làm việc bừa bộn.

Ngoài ra, việc duy trì thói quen tốt như quản lý thời gian, tuân thủ kế hoạch đã đề ra và nghỉ ngơi hợp lý sẽ giúp bạn tránh được sự trì hoãn và tăng cường hiệu quả công việc.

Với các bước trên, bạn có thể cải thiện và khắc phục thói quen trì hoãn, từ đó đạt được mục tiêu công việc và phát triển bản thân một cách hiệu quả hơn.