Theo Luật số 58/2014-QH13, Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH) có hiệu lực từ ngày 1-1-2016, đã có những thay đổi quan trọng về quyền lợi BHXH của người lao động.

Điều kiện hưởng lương hưu

Theo Luật BHXH 2014, người lao động đủ 20 năm đóng BHXH trở lên sẽ được hưởng lương hưu nếu đáp ứng một trong các điều kiện sau:

Nam đủ 60 tuổi, nữ đủ 55 tuổi;

Nam từ đủ 55 đến 60 tuổi, nữ từ đủ 50 đến 55 tuổi và có đủ 15 năm làm công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm, hoặc có đủ 15 năm làm việc ở khu vực có phụ cấp từ 0,7 trở lên;

Người lao động từ đủ 50 đến 55 tuổi và có đủ 20 năm đóng BHXH, trong đó có ít nhất 15 năm làm công việc khai thác than trong hầm lò;

Người bị nhiễm HIV/AIDS do tai nạn nghề nghiệp;

Quân nhân, lực lượng vũ trang có đủ 20 năm đóng BHXH trở lên sẽ được hưởng lương hưu khi nam đủ 55 tuổi, nữ đủ 50 tuổi, trừ các trường hợp có quy định khác từ Luật sĩ quan quân đội, Luật công an nhân dân, Luật cơ yếu.

Thời điểm hưởng lương hưu

Theo Luật BHXH 2014, thời điểm hưởng lương hưu được xác định theo quyết định nghỉ việc của người sử dụng lao động khi người lao động đủ điều kiện hưởng lương hưu. Đối với người bảo lưu thời gian đóng BHXH, thời điểm hưởng lương hưu là thời điểm ghi trong văn bản đề nghị của người lao động khi họ đã đủ điều kiện hưởng lương hưu.

Chính phủ sẽ quy định việc điều chỉnh lương hưu dựa trên mức tăng của chỉ số giá tiêu dùng và tăng trưởng kinh tế, sao cho phù hợp với ngân sách nhà nước và quỹ bảo hiểm xã hội.

Trợ cấp bảo hiểm xã hội một lần

Theo Luật BHXH 2014, người lao động có thể yêu cầu nhận BHXH một lần trong các trường hợp sau:

Đủ tuổi hưởng lương hưu nhưng chưa đủ 20 năm đóng BHXH;

Ra nước ngoài định cư;

Mắc bệnh nguy hiểm đến tính mạng như ung thư, bại liệt, xơ gan cổ chướng, lao nặng, HIV chuyển sang giai đoạn AIDS, và các bệnh khác theo quy định của Bộ Y tế;

Không đủ điều kiện hưởng lương hưu khi phục viên, xuất ngũ, hoặc thôi việc.

Điều khoản quy định người lao động nghỉ việc một năm và không tiếp tục đóng BHXH, nếu yêu cầu nhận BHXH một lần nhưng chưa đủ 20 năm đóng BHXH, đã bị bãi bỏ trong Luật BHXH 2014.

Mức hưởng BHXH một lần

Mức hưởng BHXH một lần được tính theo số năm đóng BHXH như sau:

1,5 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH cho những năm đóng trước năm 2014;

2 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH cho những năm đóng từ năm 2014 trở đi.

Nếu thời gian đóng BHXH chưa đủ một năm, mức hưởng BHXH sẽ là số tiền đã đóng, tối đa bằng 2 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH.

Mức hưởng BHXH một lần không bao gồm số tiền Nhà nước hỗ trợ đóng BHXH tự nguyện. Thời điểm tính hưởng BHXH một lần là thời điểm ghi trong quyết định của cơ quan BHXH.