Dù có mô hình kinh doanh tốt, nhiều startup vẫn thất bại do mâu thuẫn nội bộ. Điều này thường bắt nguồn từ việc các đồng sáng lập là bạn bè, chủ quan và không thiết lập quy tắc làm việc rõ ràng ngay từ đầu. Dưới đây là những sai lầm phổ biến mà startup cần tránh:

1. Không có người quyết định cuối cùng

- Ban đầu, nhiều startup làm việc theo kiểu “ai cũng có quyền”, nhưng khi xảy ra vấn đề thì không ai đứng ra quyết định cuối cùng.

- Việc thiếu ranh giới quyền hạn dễ dẫn đến mâu thuẫn, mất phương hướng.

- Cần phân chia trách nhiệm rõ ràng ngay từ đầu, ai là người có quyền quyết định trong từng lĩnh vực cụ thể.

2. Không minh bạch tài chính

- Startup có nhiều khoản chi tiêu nhỏ, nếu không ghi chép rõ ràng sẽ dễ gây nghi ngờ, mất lòng tin trong nội bộ.

- Việc quản lý tài chính không chặt chẽ có thể dẫn đến lãng phí hoặc thất thoát.

- Dù giai đoạn đầu cần tinh gọn, vẫn phải có kế toán hoặc quy trình kiểm soát tài chính minh bạch, bao gồm báo cáo thu chi định kỳ.

3. Không xác lập chế độ, quyền lợi từ đầu

- Khi startup thành lập, nếu không thỏa thuận rõ ràng giữa người góp vốn và người trực tiếp làm việc sẽ dễ xảy ra tranh cãi về quyền lợi.

- Nếu chỉ chia lợi nhuận theo cổ phần, người làm nhiều dễ cảm thấy bất công khi hưởng quyền lợi ngang với người chỉ góp vốn.

- Cần xác định mức lương, thưởng và các chế độ rõ ràng cho từng người, không chỉ dựa trên cổ phần mà còn theo đóng góp thực tế.

4. Không xác lập quyền đấu tố

- Khi dự án gặp vấn đề, cần có cơ chế cho phép các sáng lập viên yêu cầu giải trình và tìm hiểu nguyên nhân.

- Nếu không có quy định này, khi startup đi xuống, sẽ xảy ra tình trạng đổ lỗi lẫn nhau và tranh cãi không hồi kết.

- Nên có hệ thống báo động cấp độ để tất cả thành viên đều có quyền giám sát và đặt câu hỏi khi cần thiết.

5. Không đưa ra KPIs ngắn hạn

- Nhiều startup khởi đầu với tầm nhìn lớn nhưng thiếu mục tiêu ngắn hạn, dẫn đến việc không đo lường được tiến độ và hiệu quả.

- Không có KPIs khiến startup có thể đi sai hướng mà không kịp điều chỉnh.

- Cần đặt ra các chỉ số đánh giá hiệu suất (KPIs) theo từng giai đoạn ngắn để theo dõi và ra quyết định kịp thời, tránh mất thời gian vào hướng đi sai.

6. Thiếu tôn trọng và lắng nghe nhau

- Sự thiếu tôn trọng và không lắng nghe nhau có thể khiến nội bộ rạn nứt, dù công việc đang tiến triển tốt.

- Khi mâu thuẫn cá nhân phát sinh, nếu không giải quyết hợp lý sẽ ảnh hưởng đến tinh thần làm việc và hiệu quả chung.

- Startup chỉ có thể thành công nếu đội ngũ đồng lòng, biết lắng nghe và tôn trọng nhau trong cả giai đoạn khó khăn lẫn khi thành công.

Kết luận

Nếu bạn đang hoặc sắp khởi nghiệp, hãy thiết lập ngay những nguyên tắc trên để tránh mâu thuẫn nội bộ. Khi startup thất bại không phải vì thị trường hay tài chính, mà vì chính nội bộ tự hủy hoại lẫn nhau, thì đó là điều đáng tiếc nhất.