Việc điều chỉnh nội quy lao động là bước quan trọng trong việc nâng cao sự phù hợp với các tiêu chuẩn lao động quốc tế, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam hội nhập vào nền kinh tế toàn cầu, như được ghi nhận bởi Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO). Dưới đây là những thay đổi chính trong nội quy lao động năm 2021 theo các quy định hiện hành.

Các Quy Định Chính Của Nội Quy Lao Động 2021

Giờ làm việc: Mặc dù thời gian làm việc vẫn duy trì giới hạn 48 giờ mỗi tuần, Bộ luật mới quy định giờ làm việc bình thường không được vượt quá tám giờ mỗi ngày hoặc 48 giờ mỗi tuần. Tuy nhiên, nếu người lao động và người sử dụng lao động thỏa thuận làm thêm giờ, thời gian làm thêm không được quá 12 giờ mỗi ngày, 40 giờ mỗi tháng và 200 giờ mỗi năm. Đối với các ngành có đặc thù như dệt may, giày dép và điện tử, khi có đơn hàng lớn vào mùa vụ, thời gian làm thêm giờ có thể lên tới 300 giờ mỗi năm.

- Hợp đồng lao động: Bộ luật lao động sửa đổi hiện chỉ còn hai loại hợp đồng lao động thay vì ba loại như trước. Hợp đồng xác định thời hạn không được dài hơn ba năm và chỉ có thể gia hạn một lần. Hợp đồng không xác định thời hạn tiếp tục duy trì. Đặc biệt, hợp đồng thời vụ sẽ không còn được phép sử dụng kể từ năm 2021.

- Chấm dứt hợp đồng: Người lao động có thể chấm dứt hợp đồng ngay lập tức nếu bị ngược đãi, mang thai hoặc không được trả lương đúng hạn. Theo chính sách hiện hành, người lao động vẫn phải thông báo trước một thời gian tối thiểu, bao gồm 30 ngày đối với hợp đồng có thời hạn và 45 ngày đối với hợp đồng không xác định thời hạn.

- Công đoàn: Từ nay, Việt Nam sẽ cho phép các công đoàn độc lập hoạt động thay vì chỉ có sự giám sát từ Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam. Tuy nhiên, các công đoàn độc lập vẫn phải xin phép cơ quan nhà nước để hoạt động. Đây là một phần trong cam kết khi Việt Nam tham gia các hiệp định thương mại tự do yêu cầu mở cửa quyền công đoàn.

- Tuổi nghỉ hưu: Tuổi nghỉ hưu của nam sẽ tăng lên 62 từ mức 60 hiện tại, và của nữ là 55 thay vì 50. Tuy nhiên, người lao động có thể nghỉ hưu sớm hoặc muộn hơn tùy vào công việc và điều kiện làm việc, với thời gian gia hạn tối đa là 5 năm. Việc tăng tuổi nghỉ hưu sẽ được thực hiện dần dần từ năm 2028 đối với nam và 2035 đối với nữ, nhằm giải quyết tình trạng thiếu hụt lao động và thâm hụt bảo hiểm xã hội.

- Phân biệt đối xử: Bộ luật mới tăng cường bảo vệ người lao động khỏi các hình thức phân biệt đối xử tại nơi làm việc, bao gồm quấy rối tình dục và phân biệt đối xử do chủng tộc, quốc tịch, giới tính, tình trạng hôn nhân, mang thai, khuyết tật, tình trạng HIV và các yếu tố khác. Bảo vệ cho người lao động trẻ cũng được củng cố trong bộ luật sửa đổi.

Các Thay Đổi Khác Trong Nội Quy Lao Động 2021

Chính phủ không quy định các chính sách tiền lương cụ thể tại các công ty riêng lẻ, mà các mức lương sẽ được thỏa thuận giữa người sử dụng lao động và người lao động, nhưng vẫn phải tuân thủ các quy định về mức lương tối thiểu.

Người lao động cũng sẽ được nghỉ thêm một ngày trước hoặc sau ngày Quốc khánh Việt Nam (2/9).

Nghị Định 145 – Hướng Dẫn Thực Hiện Bộ Luật Lao Động

Nghị định 145/2020/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 1 tháng 2 năm 2021, đưa ra các hướng dẫn cụ thể cho việc thực hiện Bộ luật lao động. Dưới đây là một số điểm chính:

- Quấy rối tình dục: Nghị định này cung cấp các hướng dẫn chi tiết về các hành vi quấy rối tình dục tại nơi làm việc, bao gồm quấy rối thể xác, bằng lời nói hoặc không bằng lời nói (như ngôn ngữ cơ thể và các hành động qua điện tử). Địa điểm làm việc bao gồm cả các sự kiện xã hội, hội thảo, chuyến công tác và các hoạt động khác liên quan đến công việc.

- Giám sát lao động: Người sử dụng lao động phải lập sổ quản lý lao động tại trụ sở chính hoặc chi nhánh về những thông tin cơ bản của người lao động và báo cáo những thay đổi về lao động ít nhất mỗi sáu tháng một lần cho cơ quan chức năng.

- Chấm dứt hợp đồng lao động: Khi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động, người sử dụng lao động phải thông báo trước ít nhất 120 ngày đối với hợp đồng không xác định thời hạn hoặc hợp đồng xác định thời hạn từ 12 tháng trở lên. Đối với hợp đồng lao động dưới 12 tháng, phải thông báo trước ít nhất một phần tư thời gian hợp đồng.

- Làm thêm giờ: Người lao động phải đồng ý với việc làm thêm giờ, bao gồm thời gian, địa điểm và điều kiện làm thêm giờ.

- Nhân viên nữ: Những nhân viên nữ có con dưới 12 tháng tuổi sẽ được nghỉ 60 phút mỗi ngày để cho con bú. Ngoài ra, họ cũng sẽ được nghỉ 30 phút trong kỳ kinh nguyệt mỗi tháng. Nếu nhân viên nữ không nghỉ mà tiếp tục làm việc, người lao động phải trả thêm tiền lương cho những thời gian này ngoài lương làm thêm giờ.

Các thay đổi này sẽ tạo ra một môi trường làm việc công bằng và minh bạch hơn, bảo vệ quyền lợi người lao động và thúc đẩy sự phát triển bền vững của thị trường lao động tại Việt Nam.