Trường hợp cấp trên được và không được phép giảm lương nhân viên
Việc giảm lương nhân viên không phải lúc nào cũng được doanh nghiệp thực hiện hợp pháp. Dưới đây là những quy định về các trường hợp giảm lương mà cấp trên có thể thực hiện, cùng với những trường hợp không được phép giảm lương theo luật lao động.
Trường hợp cấp trên được phép giảm lương nhân viên
Điều chuyển vị trí công tác Theo Điều 31 Bộ luật Lao động 2021, doanh nghiệp có thể điều chuyển vị trí làm việc của người lao động trong một số trường hợp đặc biệt:
Gặp sự cố đột xuất như thiên tai, hỏa hoạn, sự cố kỹ thuật (như mất điện, cháy nổ).
Thay đổi nhu cầu sản xuất, kinh doanh của công ty. Thời gian điều chuyển không được vượt quá 60 ngày/năm, trừ khi người lao động đồng ý gia hạn thêm. Khi điều chuyển, doanh nghiệp cần thông báo cho nhân viên ít nhất 3 ngày trước và làm rõ thời gian, vị trí công tác mới cùng các công việc cụ thể.
Mức lương khi điều chuyển vị trí:
Nếu mức lương mới thấp hơn mức cũ, người lao động vẫn được giữ nguyên mức lương cũ trong 30 ngày.
Mức lương cho công việc mới phải ít nhất bằng 85% so với mức lương cũ và không được thấp hơn mức lương tối thiểu vùng.
Doanh nghiệp gặp khó khăn về tài chính Khi doanh nghiệp gặp khó khăn trong sản xuất kinh doanh (ví dụ do khủng hoảng tài chính, giảm doanh thu hoặc tình hình dịch bệnh), doanh nghiệp có thể giảm lương nhân viên để cắt giảm chi phí. Mặc dù đây là một tình huống khó khăn, nhưng nếu không giảm lương, doanh nghiệp có thể phải đối mặt với việc phải đóng cửa hoặc phá sản.
Nhân viên vi phạm kỷ luật Theo Điều 123 Luật Lao động, khi nhân viên vi phạm các quy định về hành vi kỷ luật, doanh nghiệp có quyền áp dụng các hình thức kỷ luật, bao gồm giảm lương. Tuy nhiên, việc giảm lương trong trường hợp này phải tuân thủ đúng quy trình và quy định về kỷ luật lao động.
Trường hợp cấp trên không được phép giảm lương nhân viên
Giảm lương mà không thông báo trước Việc giảm lương mà không thông báo cho nhân viên là hành động vi phạm pháp luật. Doanh nghiệp cần phải thông báo về quyết định giảm lương ít nhất 30 ngày trước khi thực hiện và phải có lý do hợp lý cho việc giảm lương. Nếu doanh nghiệp giảm lương mà không thông báo trước, nhân viên có quyền yêu cầu can thiệp từ cơ quan chức năng.
Giảm lương vì lý do không chính đáng Cấp trên không được phép giảm lương của nhân viên vì các lý do không chính đáng như phân biệt đối xử, trù dập cá nhân, hoặc trả thù vì các lý do cá nhân. Những hành vi này vi phạm quyền lợi của người lao động và có thể dẫn đến các biện pháp pháp lý để bảo vệ quyền lợi của họ.
Giảm lương dưới mức lương tối thiểu vùng Mặc dù người lao động có thể đồng ý với việc giảm lương, nhưng nếu mức lương mới thấp hơn mức lương tối thiểu theo quy định của vùng, doanh nghiệp sẽ phạm pháp. Mức lương tối thiểu vùng là mức lương tối thiểu mà bất kỳ doanh nghiệp nào cũng phải trả cho người lao động theo khu vực, ngành nghề.
Làm gì khi cấp trên đề nghị giảm lương của bạn?
Việc giảm lương luôn là một vấn đề nhạy cảm trong môi trường làm việc. Dưới đây là một số hướng xử lý bạn có thể cân nhắc nếu phải đối mặt với quyết định giảm lương:
Tìm hiểu kỹ thông tin về quyết định giảm lương Trước khi phản ứng, hãy lấy lại bình tĩnh và thu thập thông tin đầy đủ về lý do và mức độ giảm lương. Các câu hỏi bạn cần làm rõ là:
Lý do giảm lương có hợp pháp không? (Khó khăn tài chính của doanh nghiệp hay vì lý do cá nhân?)
Quyết định giảm lương có bắt buộc hay là tự nguyện?
Mức lương mới là bao nhiêu và có hợp lý không?
Điều kiện để mức lương có thể tăng lại là gì?
Đàm phán lại với sếp Sau khi tìm hiểu đầy đủ thông tin, bạn có thể tiến hành đàm phán lại với cấp trên. Nếu lý do giảm lương là chính đáng (do doanh nghiệp gặp khó khăn tài chính hay điều chuyển vị trí), bạn có thể chấp nhận tạm thời. Tuy nhiên, nếu lý do giảm lương không hợp lý, bạn có thể đề nghị các biện pháp thay thế hoặc yêu cầu sự can thiệp từ các cơ quan chức năng.
Xem xét thay đổi công việc Nếu không thể tìm được thỏa thuận và bạn cảm thấy không hài lòng với quyết định của công ty, bạn có thể bắt đầu tìm kiếm cơ hội công việc mới. Nếu bạn đồng ý tạm thời giảm lương, bạn cũng có thể cân nhắc công việc mới với mức lương thấp hơn nhưng ít áp lực công việc và có thêm thời gian để phát triển bản thân hoặc chuẩn bị cho công việc mới trong tương lai.
Kết luận
Việc giảm lương là một vấn đề nhạy cảm và có thể dẫn đến những bất đồng giữa người lao động và doanh nghiệp. Tuy nhiên, để bảo vệ quyền lợi của mình, người lao động cần nắm rõ các quy định pháp lý liên quan đến giảm lương và ứng xử một cách khôn khéo và hợp lý trong các tình huống cụ thể.