Mô hình 7 yếu tố quyết định sự thành công khi giao tiếp
Trong giao tiếp, có rất nhiều yếu tố ảnh hưởng đến việc thông điệp có được truyền tải hiệu quả hay không. Một trong những mô hình giúp chúng ta giao tiếp hiệu quả hơn chính là mô hình 7 yếu tố. Mô hình này đề cập đến các thành phần cơ bản trong một cuộc trò chuyện để đảm bảo rằng chúng ta có thể kết nối và hiểu nhau một cách tối ưu.
Trong một cuộc giao tiếp, ít nhất luôn có hai đối tượng: người nói và người nghe. Tuy nhiên, chỉ mỗi người nói và người nghe thôi là chưa đủ. Để cuộc trò chuyện thật sự thành công, cần có thêm một số yếu tố khác để tạo nên sự kết nối và hiểu biết giữa hai bên.
Yếu tố 1: Người nghe
Người nghe là yếu tố quan trọng đầu tiên trong giao tiếp. Một người nghe tốt không chỉ tiếp nhận thông tin mà còn phản hồi lại một cách có ý nghĩa. Khả năng hiểu và xử lý thông điệp mà người nói truyền tải là một phần thiết yếu của quá trình giao tiếp.
Yếu tố 2: Người nói
Không thể thiếu người nói trong bất kỳ cuộc giao tiếp nào. Người nói đóng vai trò chủ động truyền đạt thông tin, nhưng để truyền đạt thông điệp hiệu quả, người nói cũng cần chú ý đến cách thức và ngữ cảnh giao tiếp.
Yếu tố 3: Thông điệp
Thông điệp là phần quan trọng mà người nói muốn truyền tải đến người nghe. Để thông điệp được tiếp nhận đầy đủ và chính xác, người nói cần phải rõ ràng, mạch lạc trong việc truyền đạt ý tưởng.
Yếu tố 4: Kênh giao tiếp
Kênh giao tiếp là phương tiện mà bạn sử dụng để chuyển tải thông điệp đến người nhận. Các kênh giao tiếp phổ biến có thể bao gồm giao tiếp trực tiếp, qua điện thoại, qua email, qua các ứng dụng trực tuyến như Zoom, v.v. Việc chọn lựa kênh giao tiếp phù hợp giúp nâng cao hiệu quả trao đổi.
Yếu tố 5: Yếu tố cản trở
Mỗi cuộc giao tiếp đều có thể gặp phải những yếu tố cản trở, làm gián đoạn hoặc ảnh hưởng đến hiệu quả của việc trao đổi thông tin. Những yếu tố này có thể là sự cố về kỹ thuật (chẳng hạn như mạng internet yếu), thời điểm giao tiếp không thuận lợi, hay ngay cả thái độ của người tham gia giao tiếp.
Yếu tố 6: Phản hồi
Phản hồi là yếu tố quan trọng giúp cuộc trò chuyện trở nên có tính tương tác và có kết quả. Sau khi người nói truyền tải thông điệp, người nghe cần phản hồi lại một cách rõ ràng, cho thấy rằng họ đã hiểu và có thể đưa ra các hành động tiếp theo.
Yếu tố 7: Tình huống
Cuối cùng, yếu tố tình huống là bối cảnh trong đó cuộc giao tiếp diễn ra. Tình huống quyết định cách thức giao tiếp, liệu cuộc trò chuyện có thể diễn ra thoải mái và hiệu quả hay không. Bối cảnh có thể là môi trường làm việc, tình trạng khẩn cấp hay là cuộc trò chuyện trong một cuộc họp chính thức, v.v.
Tóm lại, để giao tiếp hiệu quả, cần hiểu rõ và xác định rõ ràng tất cả các yếu tố trên. Khi biết cách kết hợp chúng một cách hợp lý, bạn sẽ có thể đạt được mục đích giao tiếp của mình một cách suôn sẻ.
Cách tôi áp dụng mô hình 7 yếu tố trong giao tiếp hiệu quả
Dưới đây là một ví dụ về cách tôi áp dụng mô hình 7 yếu tố này trong công việc để cải thiện khả năng giao tiếp của mình.
Trường hợp giao tiếp với sếp
Giả sử, tôi cần gửi một email quan trọng cho sếp của mình và mong muốn nhận được phản hồi nhanh chóng để tiếp tục triển khai một dự án. Thông thường, khi viết email, tôi sẽ chỉ viết một câu đơn giản như: "Sếp ơi, em gửi file này Sếp xem và phản hồi giúp em nhé!" Tuy nhiên, cách này không phải lúc nào cũng mang lại kết quả như mong muốn. Đó là vì tôi chưa áp dụng đầy đủ 7 yếu tố trong mô hình giao tiếp hiệu quả.
Sau khi hiểu rõ mô hình này, tôi đã thay đổi cách thức giao tiếp và đạt được hiệu quả cao hơn rất nhiều.
1. Xác định người nói và người nghe
Người nói trong trường hợp này là tôi, còn người nghe là sếp của tôi. Tôi biết sếp rất bận rộn và thời gian để đọc và phản hồi email của tôi chỉ có khoảng 3-5 phút. Vì vậy, tôi cần phải làm sao để email của mình trở nên ngắn gọn và dễ hiểu.
2. Xác định thông điệp và mục tiêu
Mục tiêu của tôi là sếp có thể đọc email và duyệt nhanh chóng để tôi có thể tiếp tục công việc. Vì vậy, tôi tập trung vào việc làm cho thông điệp trong email thật rõ ràng, tránh rườm rà, và chỉ bao gồm những thông tin cần thiết nhất.
3. Lựa chọn kênh giao tiếp phù hợp
Kênh giao tiếp tôi chọn là email. Vì sếp của tôi làm việc từ xa và thường xuyên xử lý công việc qua email, đây là kênh giao tiếp nhanh chóng và thuận tiện nhất.
4. Chú ý đến yếu tố cản trở
Yếu tố cản trở mà tôi phải chú ý là sếp thường đọc và trả lời email qua điện thoại. Vì vậy, tôi phải đảm bảo email của mình không có quá nhiều file đính kèm hay nội dung quá dài dòng, khiến việc đọc trên điện thoại trở nên khó khăn.
5. Đảm bảo tình huống phù hợp
Bối cảnh của cuộc giao tiếp là tôi muốn sếp phản hồi nhanh chóng để tôi có thể tiếp tục công việc. Vì vậy, tôi không gửi email vào những thời điểm quá bận rộn hoặc không thuận lợi cho sếp.
Kết quả
Sau khi áp dụng mô hình 7 yếu tố này, mỗi lần tôi gửi email cho sếp đều nhận được phản hồi nhanh chóng. Công việc của tôi trở nên trôi chảy và hiệu quả hơn rất nhiều.