Nghĩa vụ của người lao động

Người lao động có các nghĩa vụ sau đây:

a) Thực hiện hợp đồng lao động, thỏa ước lao động tập thể và các thỏa thuận hợp pháp khác;

b) Chấp hành kỷ luật lao động, nội quy lao động và tuân theo sự quản lý, điều hành, giám sát của người sử dụng lao động;

c) Thực hiện các quy định của pháp luật về lao động, việc làm, giáo dục nghề nghiệp, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp và đảm bảo an toàn, vệ sinh lao động.

Quyền và nghĩa vụ của người sử dụng lao động

Quyền của người sử dụng lao động:

a) Tuyển dụng, bố trí, quản lý, điều hành và giám sát lao động; khen thưởng và xử lý vi phạm kỷ luật lao động;

b) Thành lập, gia nhập và hoạt động trong các tổ chức đại diện người sử dụng lao động, tổ chức nghề nghiệp và các tổ chức khác theo quy định của pháp luật;

c) Yêu cầu tổ chức đại diện người lao động thương lượng để ký kết thỏa ước lao động tập thể; tham gia giải quyết tranh chấp lao động, đình công; đối thoại với tổ chức đại diện người lao động về các vấn đề trong quan hệ lao động, cải thiện đời sống vật chất và tinh thần cho người lao động;

d) Được phép tạm thời đóng cửa nơi làm việc;

đ) Các quyền khác theo quy định của pháp luật.

Nghĩa vụ của người sử dụng lao động:

a) Thực hiện hợp đồng lao động, thỏa ước lao động tập thể và các thỏa thuận hợp pháp khác; tôn trọng danh dự, nhân phẩm của người lao động;

b) Thiết lập cơ chế đối thoại, trao đổi với người lao động và tổ chức đại diện của họ; thực hiện quy chế dân chủ tại nơi làm việc;

c) Đào tạo, bồi dưỡng và nâng cao trình độ, kỹ năng nghề cho người lao động, giúp duy trì và chuyển đổi nghề nghiệp cho họ;

d) Thực hiện các quy định pháp luật về lao động, việc làm, giáo dục nghề nghiệp, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp và an toàn lao động; xây dựng và thực hiện các giải pháp phòng chống quấy rối tình dục tại nơi làm việc;

đ) Tham gia phát triển tiêu chuẩn kỹ năng nghề quốc gia và công nhận kỹ năng nghề cho người lao động.

Quan hệ lao động

Quan hệ lao động được xây dựng trên các nguyên tắc sau:

Quan hệ lao động được xác lập thông qua đối thoại, thương lượng và thỏa thuận trên cơ sở tự nguyện, thiện chí, bình đẳng, hợp tác, và tôn trọng quyền lợi hợp pháp của các bên.

Người sử dụng lao động và tổ chức đại diện của họ, cùng với người lao động và tổ chức đại diện của họ, xây dựng quan hệ lao động tiến bộ, hài hòa và ổn định, với sự hỗ trợ của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Công đoàn và cơ quan nhà nước có thẩm quyền tham gia hỗ trợ xây dựng quan hệ lao động tiến bộ, giám sát việc thực hiện pháp luật lao động và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người lao động.

Các tổ chức như Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, Liên minh Hợp tác xã Việt Nam và các tổ chức đại diện của người sử dụng lao động có vai trò bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người sử dụng lao động, tham gia xây dựng quan hệ lao động ổn định và hài hòa.

Các hành vi bị nghiêm cấm trong lĩnh vực lao động

Phân biệt đối xử trong lao động.

Ngược đãi người lao động hoặc cưỡng bức lao động.

Quấy rối tình dục tại nơi làm việc.

Lợi dụng danh nghĩa dạy nghề, tập nghề để trục lợi hoặc lôi kéo, ép buộc người học nghề vào hoạt động trái pháp luật.

Sử dụng lao động chưa qua đào tạo hoặc chưa có chứng chỉ kỹ năng nghề quốc gia đối với công việc yêu cầu kỹ năng nghề quốc gia.

Lôi kéo, dụ dỗ, hoặc quảng cáo gian dối để tuyển dụng lao động với mục đích mua bán người, bóc lột hoặc cưỡng bức lao động.

Sử dụng lao động chưa thành niên trái pháp luật.

Nội dung hợp đồng lao động

Hợp đồng lao động phải có các nội dung chủ yếu sau:

a) Tên và địa chỉ người sử dụng lao động, họ tên và chức danh của người ký kết hợp đồng lao động từ phía người sử dụng lao động;

b) Họ tên, ngày tháng năm sinh, giới tính, nơi cư trú, số thẻ căn cước công dân, chứng minh nhân dân hoặc hộ chiếu của người lao động;

c) Công việc và địa điểm làm việc;

d) Thời hạn của hợp đồng lao động;

đ) Mức lương, hình thức trả lương, thời hạn trả lương, phụ cấp và các khoản bổ sung khác;

e) Chế độ nâng bậc, nâng lương;

g) Thời giờ làm việc và nghỉ ngơi;

h) Trang bị bảo hộ lao động cho người lao động;

i) Bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và bảo hiểm thất nghiệp;

k) Đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ và kỹ năng nghề.

Khi người lao động làm việc liên quan đến bí mật kinh doanh, công nghệ, người sử dụng lao động có quyền thỏa thuận về bảo vệ bí mật đó trong hợp đồng lao động.

Đối với lao động trong lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp, diêm nghiệp, hợp đồng lao động có thể giảm bớt một số nội dung chủ yếu và bổ sung phương thức giải quyết khi chịu ảnh hưởng của thiên tai, hỏa hoạn hoặc thời tiết.

Chính phủ sẽ quy định chi tiết hợp đồng lao động với giám đốc doanh nghiệp có vốn nhà nước.

Bộ trưởng Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội sẽ hướng dẫn cụ thể các nội dung trên.