Việc xây dựng và duy trì nguồn vốn xã hội không chỉ quan trọng đối với sự hợp tác nội bộ trong doanh nghiệp mà còn trở nên thiết yếu hơn bao giờ hết, đặc biệt đối với những nhân viên làm việc trong môi trường hybrid hoặc từ xa. Nguồn vốn xã hội chính là yếu tố then chốt giúp tạo dựng các mối quan hệ nghề nghiệp, xây dựng lòng tin và thúc đẩy sự hợp tác hiệu quả, điều này càng trở nên rõ rệt trong thời đại ngày nay, khi xu hướng làm việc từ xa đang ngày càng trở nên phổ biến.

Giống như bất kỳ tài sản nào khác, vốn xã hội có thể được tích lũy, đầu tư và chi tiêu. Và nếu xét về tầm quan trọng trong suốt sự nghiệp, không có tài sản nào có giá trị lâu dài hơn vốn xã hội. Câu hỏi “Bạn có bao nhiêu tiền trong tài khoản vốn xã hội của mình?” không chỉ đơn giản là một câu hỏi về số lượng mối quan hệ mà bạn có, mà còn là cách bạn xây dựng và duy trì những mối quan hệ đó để giúp bạn thành công trong công việc. Khả năng hợp tác, tạo dựng ấn tượng tích cực, kết nối với các đối tác và mở rộng cơ hội nghề nghiệp đều phụ thuộc vào sức mạnh của mạng lưới quan hệ nghề nghiệp và khả năng giao tiếp của bạn.

Vốn xã hội là gì và tôi đã tận dụng nó như thế nào?

Vốn xã hội có thể được hiểu là những mối quan hệ, kết nối giữa các cá nhân và tổ chức giúp mọi người đạt được những mục tiêu chung. Nó không phải là thứ có thể có ngay lập tức mà là một quá trình dài hạn của việc xây dựng niềm tin và hợp tác hiệu quả. Trong môi trường doanh nghiệp hiện nay, đặc biệt là khi làm việc từ xa hoặc trong mô hình hybrid, vốn xã hội càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Những nhân viên làm việc từ xa, hoặc những người trong nền kinh tế tự do, không thể bỏ qua việc phát triển các mối quan hệ công việc. Chính những mối quan hệ này mới là chìa khóa dẫn đến sự thành công của họ. Trong môi trường làm việc kết hợp, thiếu vắng kết nối trực tiếp có thể khiến một nhân viên bị bỏ lại phía sau, hoặc thậm chí mất cơ hội thăng tiến khi những cơ hội mới xuất hiện.

Tôi đã nhận thức rất rõ điều này khi quyết định rời bỏ sự nghiệp công ty kéo dài 17 năm tại một thương hiệu cao cấp để theo đuổi công việc tư vấn. Lúc đó, tôi không còn giữ một vị trí điều hành và không có uy tín như trước, tôi chỉ có thể dựa vào chính mình và những mối quan hệ mà tôi đã xây dựng trong suốt gần hai thập kỷ làm việc. Vốn xã hội mà tôi tích lũy được từ những năm tháng làm việc tại công ty cũ đã giúp tôi nhận được sự phản hồi tích cực từ các cuộc gọi và email mà tôi gửi đi. Việc duy trì kết nối với mạng lưới của mình và thể hiện sự quan tâm đến sự nghiệp của người khác đã mở ra cho tôi nhiều cơ hội mới.

Tôi không chỉ hỏi thăm các đồng nghiệp, đối tác cũ mà còn chủ động hỗ trợ họ bằng cách khuếch đại và chia sẻ nội dung của họ trên mạng xã hội, giúp tên tuổi của mình vẫn được ghi nhớ. Khi tôi cần sự hỗ trợ hoặc đưa ra yêu cầu, tôi biết cách soạn thảo email sao cho thuyết phục và đầy đủ, đồng thời luôn bày tỏ sẵn sàng hỗ trợ lại khi cần thiết. Ngoài ra, tôi cũng luôn đảm bảo mình sẵn sàng phản hồi nhanh chóng và duy trì mối liên lạc để các mối quan hệ này luôn được củng cố.

Những kỹ năng và giá trị cần thiết để xây dựng vốn xã hội

Việc xây dựng và duy trì vốn xã hội là một quá trình không hề đơn giản, đòi hỏi các yếu tố như nguyên tắc làm việc, đạo đức nghề nghiệp và khả năng tổ chức công việc. Những người có đạo đức nghề nghiệp vững vàng sẽ tự động làm việc chăm chỉ, hoàn thành nhiệm vụ đúng hạn và luôn giữ lời hứa. Khi bạn nói rằng mình sẽ làm điều gì đó, hành động theo lời nói đó chính là cách để bạn xây dựng lòng tin và sự tôn trọng từ những người xung quanh.

Để duy trì mối quan hệ với mạng lưới của mình, đôi khi bạn cần thể hiện sự quan tâm mà không yêu cầu điều gì từ người khác. Tôi tin rằng những mối quan hệ lâu dài và bền vững không được xây dựng từ lợi ích cá nhân, mà là từ sự chia sẻ và sự sẵn sàng giúp đỡ người khác. Khi bạn giúp đỡ ai đó, đặc biệt là trong những tình huống không có sự trao đổi trực tiếp, bạn sẽ tạo dựng được mối quan hệ vững chắc. Sau này, khi bạn cần sự giúp đỡ, những mối quan hệ này sẽ hỗ trợ bạn trong lúc cần thiết.

Bên cạnh đó, để duy trì vốn xã hội, bạn cần có khả năng tổ chức công việc hiệu quả. Đôi khi, chỉ việc có một danh sách công việc chưa đủ, bạn cần phải tổ chức thời gian làm việc một cách khoa học, đảm bảo hoàn thành nhiệm vụ đúng hạn và không để những lời hứa bị lãng quên.

Cách duy trì vốn xã hội và tạo dựng mối quan hệ mạnh mẽ

Vốn xã hội không giống như tiền bạc – nó không sinh lãi tự động. Để duy trì vốn xã hội, bạn phải luôn nỗ lực giữ gìn các mối quan hệ, xây dựng niềm tin và duy trì uy tín của mình. Nếu không duy trì sự kết nối, một ngày nào đó bạn sẽ nhận ra rằng không còn ai sẵn sàng hỗ trợ bạn khi cần thiết. Một danh tiếng tích cực sẽ dễ dàng trở thành tiêu cực nếu bạn không đầu tư vào nó thường xuyên.

Để duy trì vốn xã hội, bạn cần chú ý một số mẹo quan trọng:

Tận dụng thời gian của bạn: Dù bạn là nhân viên chính thức hay nhà thầu độc lập, việc giúp đỡ người khác khi họ cần sẽ giúp bạn xây dựng mối quan hệ vững vàng. Đây là cách để bạn khẳng định bản thân và củng cố uy tín trong mắt người khác.

Giao tiếp có chiến lược: Mọi cuộc giao tiếp của bạn đều cần có mục đích rõ ràng và được chuẩn bị kỹ lưỡng. Điều này không chỉ giúp bạn có khả năng phản hồi nhanh chóng mà còn giúp bạn xây dựng mối quan hệ bền vững với đối tác và đồng nghiệp.

Theo dõi quá trình: Quản lý các tương tác trong mạng lưới của bạn bằng cách theo dõi và ghi lại những kết nối quan trọng. Điều này không chỉ giúp bạn duy trì mối quan hệ mà còn giúp bạn nhớ khi nào cần phản hồi hoặc cập nhật thông tin cho đối tác.

Cập nhật hộp thư đến của bạn: Phản hồi nhanh chóng trong công việc, dù qua email hay các công cụ giao tiếp khác, là yếu tố then chốt để duy trì sự liên lạc hiệu quả và xây dựng danh tiếng của bạn.

Hào phóng và biết ơn: Luôn thể hiện sự biết ơn và cảm ơn những người đã giúp đỡ bạn trong công việc, dù là việc nhỏ hay lớn. Một lời cảm ơn chân thành sẽ giúp bạn duy trì mối quan hệ tốt đẹp và tăng cường vốn xã hội của mình.

Vốn xã hội không chỉ là những mối quan hệ bạn có mà còn là khả năng duy trì và phát triển những mối quan hệ đó. Trong thế giới làm việc hybrid và từ xa ngày nay, bạn cần phải chủ động và có chiến lược để xây dựng và duy trì vốn xã hội, bởi chính những mối quan hệ này sẽ mở ra cơ hội nghề nghiệp và đảm bảo thành công lâu dài trong sự nghiệp của bạn.