Hiểu ranh giới giữa sự quyết đoán và tính hung hăng là yếu tố quan trọng để thành công trong sự nghiệp. Nếu bạn muốn đạt được mục tiêu của mình mà không làm tổn thương người khác hoặc gây mất thiện cảm, điều quan trọng là phải biết cách thể hiện sự tự tin một cách khéo léo.

Có một thực tế phổ biến rằng những người đàn ông quyết đoán thường được ca ngợi là những nhà lãnh đạo mạnh mẽ, trong khi phụ nữ có cùng phẩm chất đôi khi bị coi là quá tham vọng hoặc thiếu thân thiện. Điều này vẫn tồn tại trong môi trường làm việc hiện đại, nhưng ngoài yếu tố giới tính, một vấn đề lớn khác là không ít người nhầm lẫn giữa sự quyết đoán và hành vi độc đoán, thiếu tinh tế.

Tôi từng có một người sếp tự nhận mình là ""alpha male"" – một cụm từ mà anh ta thốt ra với đầy sự tự hào. Đối với anh ấy, điều này đồng nghĩa với việc nói ra suy nghĩ của mình mà không cần cân nhắc cảm xúc của người khác, đưa ra quyết định độc đoán mà không cần tham khảo ý kiến của đội nhóm, và phản ứng gay gắt với bất kỳ ý kiến trái chiều nào. Nếu được hỏi, có lẽ anh ấy sẽ tự nhận mình là một người quyết đoán. Nhưng với tôi và các đồng nghiệp, cách anh ấy hành xử chẳng khác gì một kẻ độc tài nhỏ trong văn phòng.

Vậy, làm thế nào để bạn có thể quyết đoán mà không rơi vào lối hành xử thô lỗ hoặc hống hách?

Quyết đoán là gì (và không phải là gì)?

Trước tiên, hãy xác định rõ điều gì không được xem là quyết đoán:

Thô lỗ hoặc thiếu tôn trọng người khác

Áp đặt ý kiến cá nhân một cách cứng nhắc, không sẵn sàng lắng nghe

Hạ thấp người khác để nâng cao bản thân

Chỉ trích mà không có sự đồng cảm hay thiện chí cải thiện

La hét hoặc tỏ ra giận dữ không cần thiết

Tất cả chúng ta đều đã gặp những người biện minh cho cách hành xử tồi tệ của họ bằng cách gọi đó là ""sự trung thực"" hoặc ""thẳng thắn"". Nhưng thực tế, quyết đoán thực sự không phải là hành động cư xử tùy tiện mà là sự thể hiện của lòng tự tin, khả năng giao tiếp rõ ràng và sự tôn trọng dành cho người khác.

Quyết đoán bắt nguồn từ niềm tin vào bản thân – tin rằng bạn có quan điểm đúng đắn, bạn có giá trị, và bạn có quyền được lắng nghe. Nó cũng đi đôi với sự sẵn sàng hành động khi cần thiết, thay vì lùi bước hoặc e ngại tranh luận khi gặp phải sự phản đối.

Xây dựng sự quyết đoán đúng cách

1. Đặt nền tảng bằng sự tín nhiệm

Trước khi bạn có thể đứng lên bảo vệ ý kiến của mình hoặc theo đuổi những gì bạn muốn, điều quan trọng là bạn phải xây dựng uy tín cá nhân.

Chứng minh năng lực của bản thân: Trước khi đòi hỏi sự công nhận, hãy chắc chắn rằng bạn đã đóng góp thực sự. Một người quyết đoán nhưng thiếu khả năng thường bị coi là kiêu ngạo hoặc vô lý.

Xây dựng quan hệ tốt với đồng nghiệp: Sự tôn trọng và tin tưởng từ người khác không chỉ đến từ thành tích cá nhân mà còn từ cách bạn đối xử với họ. Người ta dễ dàng chấp nhận ý kiến của bạn hơn nếu bạn đã tạo dựng được sự kết nối và thiện chí trong công việc.

Thể hiện rằng bạn quan tâm đến thành công chung, không chỉ lợi ích cá nhân: Những nhà lãnh đạo thực sự không chỉ bảo vệ quan điểm của họ mà còn biết lắng nghe và hỗ trợ người khác.

2. Cách thể hiện quyết đoán mà vẫn chuyên nghiệp

(a) Chọn đúng thời điểm và cách diễn đạt

Có một sự khác biệt lớn giữa việc nói ""Tôi nghĩ rằng cách tiếp cận này hiệu quả hơn"" và ""Cách đó thật vô nghĩa, chúng ta nên làm theo cách của tôi"". Quyết đoán không có nghĩa là loại bỏ sự tôn trọng dành cho người khác.

Một số cách giúp bạn truyền đạt quan điểm một cách mạnh mẽ nhưng vẫn lịch thiệp:

Thay vì nói ""Không, tôi không đồng ý"", hãy thử ""Tôi hiểu quan điểm đó, nhưng tôi nghĩ chúng ta có thể cân nhắc một phương án khác hiệu quả hơn"".

Thay vì ""Tôi muốn thăng chức"", hãy thử ""Tôi quan tâm đến cơ hội phát triển trong công ty và muốn biết làm thế nào để đạt được vị trí đó"".

Tránh sử dụng quá nhiều từ ngữ mang tính xin lỗi như ""Tôi chỉ nghĩ rằng..."" hoặc ""Có thể tôi sai, nhưng..."" – chúng có thể làm suy yếu thông điệp của bạn.

(b) Điều chỉnh giọng điệu và ngôn ngữ cơ thể

Giọng nói chắc chắn, không ngập ngừng, nhưng cũng không quá gay gắt.

Duy trì giao tiếp bằng mắt để thể hiện sự tự tin.

Giữ tư thế vững vàng, nhưng không tỏ ra đe dọa hoặc đối đầu.

3. Giữ vững quan điểm nhưng không bảo thủ

Quyết đoán không có nghĩa là không bao giờ thỏa hiệp. Những người thực sự tự tin không cần phải gạt bỏ ý kiến của người khác để chứng tỏ bản thân. Họ sẵn sàng lắng nghe, đánh giá và điều chỉnh khi cần thiết.

Nếu có phản hồi từ đồng nghiệp hoặc cấp trên, đừng phòng thủ ngay lập tức. Thay vào đó, hãy cân nhắc liệu nó có giá trị hay không.

Nếu bạn nhận ra mình sai, đừng ngại thừa nhận điều đó. Một người biết khi nào nên kiên định và khi nào nên thay đổi sẽ được đánh giá cao hơn nhiều so với một người bướng bỉnh vô lý.

4. Tự tin vào bản thân

Cuối cùng, tất cả quay trở lại với niềm tin vào chính mình. Nếu bạn đã xây dựng nền tảng vững chắc, phát triển kỹ năng giao tiếp tốt và có sự tôn trọng từ đồng nghiệp, thì không có lý do gì để không theo đuổi điều bạn muốn.

Hãy mạnh dạn đề xuất ý tưởng, yêu cầu cơ hội và thể hiện giá trị của bạn.

Đừng sợ bị từ chối – mỗi lần thất bại là một bài học giúp bạn hoàn thiện hơn.

Nhớ rằng, quyết đoán không chỉ là một kỹ năng công việc, mà còn là yếu tố quan trọng giúp bạn đạt được thành công trong mọi lĩnh vực của cuộc sống.

Kết luận

Quyết đoán không có nghĩa là áp đặt ý kiến hoặc hành xử cứng nhắc. Đó là sự kết hợp giữa tự tin, khả năng giao tiếp rõ ràng và sự tôn trọng dành cho người khác.