Giao tiếp tốt không chỉ là trình bày thông tin rõ ràng và cuốn hút mà còn là biết lắng nghe, đặc biệt là "lắng nghe thấu cảm". Kỹ năng này mang lại lợi thế thực sự ở nơi làm việc, giúp bạn hoàn thành công việc đúng hạn và cộng tác hiệu quả hơn với đồng đội và cấp trên.

Lắng nghe thấu cảm là gì?

Cốt lõi của “lắng nghe thấu cảm” là sự kết nối, khi bạn chủ động tiếp thu những điều đối phương nói (hoặc không nói) để thấu hiểu thế giới nội tâm của họ. Bạn phải dành toàn bộ sự chú ý để hiểu rõ hơn về họ, đặc biệt chú trọng vào trải nghiệm cảm xúc của người nói. Lắng nghe thấu cảm tập trung vào sự kết nối mạnh mẽ về tinh thần, nhu cầu, động lực và nhận thức của người khác. Phương pháp này đòi hỏi bạn phải tư duy vượt khỏi những câu chữ và câu chuyện bề mặt để tự giải thích vì sao người kia nói chuyện đó, tại sao họ nói như thế và cảm nhận của họ khi nói. Từ đó, đồng cảm với họ và tạo ra một không gian an toàn để người khác cảm thấy thoải mái khi là chính họ. Đây là nền tảng cho sự giao tiếp cởi mở và trung thực.

Cách lắng nghe thấu cảm

Để thể hiện sự lắng nghe thấu cảm, hãy thử áp dụng các bước này trong cuộc trò chuyện tiếp theo:

Tập trung vào câu chuyện Bỏ qua những độc thoại nội tâm của riêng bạn, đặt điện thoại sang một bên và đặt sự chú ý của bạn vào người đối diện. Nếu một ý tưởng, việc cần làm bật ra và cản trở quá trình lắng nghe, hãy cứ tin rằng nếu nó thực sự quan trọng, bạn sẽ nhớ ra và quay lại với nó sau.

Quan sát các tín hiệu

Ngôn ngữ cơ thể: mức độ thoải mái của người đối diện đối với một chủ đề hoặc một cá nhân nào đó.

Sự tự tin: mọi người có xu hướng hạ thấp giọng khi nói về những lĩnh vực họ không tự tin hoặc không có quyền hạn và ngược lại.

Tiết tấu: nhịp độ nói có thể cho thấy sự thay đổi trong cảm xúc.

Đặt câu hỏi kết nối Cố gắng tránh xa những câu hỏi dẫn dắt, gợi ý mà kết thúc thường dẫn đến câu trả lời “có” hoặc “không”. Thay vào đó, hãy thử hỏi những câu về “cái gì” hoặc “bằng cách nào” để mở đường cho câu trả lời của đối phương.

Điều chỉnh cách tiếp cận câu chuyện Mỗi người đều có một cách lắng nghe tự nhiên dựa trên tính cách của mình. Ví dụ, người thích giải quyết vấn đề sẽ nhanh chóng đưa ra giải pháp, trong khi người hòa giải sẽ phân tích các khía cạnh khác nhau của vấn đề một cách khách quan. Tuy nhiên, đưa ra lời khuyên khi chưa được yêu cầu hoặc phân tích vấn đề từ mọi góc độ có thể không phải là điều mà người đối thoại cần. Những cách tiếp cận này không phù hợp để “thấu cảm”.

Vì vậy, trước khi đưa ra lập luận hay lời khuyên, hãy xem xét xem đó có thực sự là điều đối phương cần không. Có thể họ chỉ muốn sự đồng cảm, khuyến khích, xác nhận hoặc đồng tình. Để chắc chắn về cách phản ứng, hãy hỏi: "Lời khuyên của tôi trong trường hợp này có hữu ích với bạn không?" hoặc "Tôi có ý tưởng để giải quyết vấn đề này, bạn có muốn nghe thử không?". Đơn giản hơn, bạn có thể hỏi: "Bạn có muốn tôi đưa ra quan điểm gì không hay chỉ cần được lắng nghe?".

Xác nhận lại thông tin Nếu có quá nhiều thông tin hỗn loạn, hãy hỏi lại để tránh thông tin không chính xác hoặc các giả định vô căn cứ trong quá trình nghe - hiểu. Điều này giúp bạn đảm bảo là mình đang hiểu ý người khác, cũng như thể hiện bạn quan tâm đến điều họ nói. Ví dụ: “Theo như tôi hiểu thì… Có đúng vậy không?”.

Chuyển hướng để lôi kéo cả những người khác Khi khả năng lắng nghe của bạn được cải thiện, bạn sẽ bắt đầu tiếp thu nhiều hơn những gì đang được nói. Bạn có thể nhận ra ai đang lạc đề hoặc ai đang bị "ra rìa" trong cuộc hội thoại. Lắng nghe theo cách này giúp bạn xây dựng cuộc đối thoại bình đẳng và phù hợp cho tất cả mọi người. Hãy thử chuyển hướng để mọi người đều có thể tham gia vào câu chuyện: “Ý tưởng này hay đấy. Nhưng có thể áp dụng như thế nào với công việc của bạn A, bạn B… nhỉ?” hoặc “Mọi người thấy sao về ý tưởng này?”.

Khi bạn áp dụng lắng nghe thấu cảm vào các cuộc trò chuyện, họp nhóm và họp ý tưởng, bạn sẽ hiểu đồng nghiệp sâu sắc hơn. Biết điều gì khiến mọi người chú ý, nhu cầu nào có thể bị lấn át và cảm giác của ai đó vào lúc đó, bạn có thể tham gia một cách phù hợp và hỗ trợ. Điều này giúp bạn đồng cảm, tránh xung đột, hiểu nhầm và giao tiếp, cộng tác hiệu quả hơn với đồng đội.