Kỹ năng lắng nghe là gì?

Kỹ năng lắng nghe là khả năng tập trung vào người nói và hiểu rõ ý nghĩa của những gì họ đang truyền tải. Điều này bao gồm việc chú ý đến nội dung được truyền tải và cả những cảm xúc, suy nghĩ, động cơ của người nói. Kỹ năng lắng nghe còn là việc phản hồi lại người nói bằng cách sử dụng các câu hỏi, tóm tắt lại những gì đã được nghe để đảm bảo rằng thông điệp đã được hiểu đúng và đầy đủ.

Nguyên tắc rèn luyện kỹ năng lắng nghe hiệu quả

Giữ giao tiếp bằng mắt tốt

Trong một cuộc trò chuyện, giao tiếp bằng mắt đặc biệt quan trọng, điều này cho đối phương biết rằng người nghe đang có mặt. lắng nghe những gì họ nói và không bị phân tâm bởi bất cứ điều gì khác xung quanh.

Hãy áp dụng quy tắc 50/70, tức là duy trì giao tiếp bằng mắt trong 50% đến 70% thời gian lắng nghe, giữ liên lạc trong 4 - 5 giây trước khi nhìn đi chỗ khác.

Đặt câu hỏi mở

Hãy hỏi những câu hỏi mở để thể hiện bản thân đang quan tâm đến những gì đối phương nói, chẳng hạn:

•  Bạn có thể cho tôi biết sâu hơn về điều đó?

•  Bạn nghĩ thế nào về chúng?

•  Có những khía cạnh nào của vấn đề mà chúng ta chưa đề cập đến?

•  Bạn nghĩ kết quả tốt nhất trong tình huống này là gì?

Hãy kiên nhẫn

Kiên nhẫn là một kỹ thuật lắng nghe hiệu quả, giúp tập trung vào người nói mà không ngắt lời. Điều này không có nghĩa là tìm câu trả lời khi đối phương vẫn đang nói, hay thay đổi chủ đề đột ngột. Để lắng nghe tốt, cần hoàn toàn tập trung và cố gắng hiểu ý muốn của người nói, đặc biệt khi họ diễn đạt những suy nghĩ phức tạp, cần kiên nhẫn để họ có thể giải thích rõ hơn.

Tuyệt đối không được ngắt lời

Tuyệt đối không ngắt lời khi đối phương đang nói, điều này khiến đối phương cảm thấy không được tôn trọng và mất hứng thú để chia sẻ tiếp câu chuyện. Hãy để người nói có không gian và thời gian để chia sẻ, giãi bày, đặt bản thân vào đối phương để cảm nhận và thấu hiểu.

Không phán xét, áp đặt

Không ai muốn chia sẻ những câu chuyện của mình với một người bảo thủ, luôn lấy tư tưởng của mình áp đặt, phán xét người khác, rồi đòi hỏi đối phương phải đồng thuận và không được bảo vệ quan điểm của họ. Do đó, để có được kỹ năng giao tiếp hiệu quả, mỗi người cần có một tư tưởng cởi mở, khách quan và nhìn nhận mọi việc từ nhiều hướng khác nhau.

Hãy hạn chế cái tôi của bản thân trong giao tiếp, đừng lúc nào cũng cho rằng quan điểm của mình là đúng, việc tiếp thu, học hỏi từ người khác sẽ giúp mỗi người tiến bộ và hoàn thiện hơn mỗi ngày.

Thấu hiểu khi lắng nghe

Trong nhiều trường hợp, người nghe cần tinh ý để nhận ra những ẩn ý mà đối phương muốn truyền đạt. Việc thấu hiểu giúp mỗi người có thể đưa ra phản hồi phù hợp, tạo ra không gian giao tiếp thoải mái và hiệu quả hơn.

3 Hiểu lầm trong kỹ năng lắng nghe

Lắng nghe không có nghĩa là lép vế

Nhiều người nghĩ rằng khi chỉ ngồi nghe, mình sẽ bị lép vế và không thể thể hiện ý kiến cá nhân. Tuy nhiên, lắng nghe là một quá trình giao tiếp hai chiều, nơi người nghe cũng có thể điều khiển cuộc trò chuyện bằng cách đặt những câu hỏi hợp lý. Khi ta lắng nghe cẩn thận, ta có thể hiểu rõ hơn và tạo ra sự kết nối mạnh mẽ hơn với người khác, qua đó cũng dẫn dắt cuộc trò chuyện.

Lắng nghe không chỉ là ngồi im

Lắng nghe không phải chỉ là việc ngồi im lặng trong khi người khác nói. Việc này sẽ trở nên vô ích nếu không có sự chủ động và tập trung. Lắng nghe thực sự là một hành động tinh thần, là sự thấu hiểu và tiếp nhận thông tin từ người khác, không chỉ đơn giản là không làm gì. Khi ngồi im, ta vẫn cần duy trì một trạng thái tư duy mở và sẵn sàng tiếp nhận thông tin.

Lắng nghe không giống nhau trong mọi tình huống

Lắng nghe không phải lúc nào cũng giống nhau. Mỗi tình huống đòi hỏi cách tiếp cận khác nhau. Ví dụ, trong một buổi hội thảo chuyên môn, việc lắng nghe kỹ lưỡng để hiểu các kiến thức kỹ thuật là rất quan trọng, trong khi khi trò chuyện với bạn bè, lắng nghe thoải mái và thể hiện sự quan tâm qua ngôn ngữ cơ thể lại là cách phù hợp. Tùy vào mục đích, lắng nghe sẽ có những cách thức khác nhau – đôi khi là để hiểu rõ vấn đề, đôi khi là để chia sẻ và cảm thông.