Mỗi công ty, doanh nghiệp đều có một khoảng thời gian thử việc khác nhau, có thể là 1 tháng, 2 tháng, hay 3 tháng. Tuy nhiên, cũng có những trường hợp, ứng viên phải chia tay công ty chỉ sau một tuần làm việc.

Khoảng thời gian từ tháng 8 đến tháng 10 là thời điểm mà nhiều tân cử nhân và kỹ sư bắt đầu tìm kiếm công việc sau khi ra trường. Tuy nhiên, số lượng cử nhân thất nghiệp vẫn cao mỗi năm, một phần do thiếu kinh nghiệm thực tế, nhưng cũng có nhiều trường hợp ứng viên tự tin thái quá với tấm bằng đại học, không hài lòng với mức lương thử việc thấp và vì vậy không thể vượt qua được thử thách từ nhà tuyển dụng.

Thử thách nhân viên qua công việc thực tế

Thực tế cho thấy, có những ứng viên thể hiện rất tốt trong vòng phỏng vấn, nhưng khi bắt tay vào công việc lại thể hiện thái độ và tinh thần làm việc thiếu trách nhiệm. Ông Trần Nguyễn Lê Văn, CEO của hệ thống vexere.com, cho biết rằng nhiều ứng viên, đặc biệt là sinh viên ngành kinh tế và quản trị, thường tự tin thái quá vào khả năng của mình và yêu cầu công ty giao những dự án lớn, phù hợp với trình độ của họ. Tuy nhiên, những công việc này đòi hỏi người làm phải có nhiều kỹ năng và kinh nghiệm thực tế, điều mà ứng viên mới ra trường khó có thể đáp ứng. Chính sự tự tin quá mức này khiến họ cảm thấy chán nản, làm việc qua loa và thiếu trách nhiệm khi được giao những công việc mà họ cho là nhỏ và không phù hợp với năng lực của mình.

Chị Trần Hà Thanh, Phó phòng Nhân sự tại PepsiCo Việt Nam, cũng chia sẻ rằng nhiều nhân viên mới thiếu trách nhiệm với công việc được giao. “Chúng tôi thường đưa ra những mô tả công việc đầy thử thách, yêu cầu nhân viên phải bỏ nhiều thời gian, công sức và sự sáng tạo. Kết quả là, khoảng 70% ứng viên bỏ cuộc ngay sau khi nghe thông tin đó, và 15% khác cũng từ bỏ sau một thời gian thử việc. Những người còn lại thường rời đi vì cho rằng mức lương không tương xứng với công sức họ bỏ ra. Thực ra, đó là cách để chúng tôi chọn ra những người sẽ gắn bó lâu dài với công ty.”

Thử nghiệm khả năng và sự chủ động của ứng viên

Một phương thức khác mà các công ty thường sử dụng khi gần hết thời gian thử việc là giao cho ứng viên một kế hoạch cụ thể và hỏi họ thời gian hoàn thành. Việc tự mình thực hiện kế hoạch giúp ứng viên thể hiện khả năng, sự chủ động, linh hoạt và năng lực thực tế của mình. Anh Lê Văn cho biết: “Nhiều sinh viên quen với việc được giảng viên giao bài tập tận nơi và có sự hướng dẫn chi tiết trong quá trình thực tập. Khi phải tự tìm kiếm công việc và thực hiện một mình, họ sẽ gặp khó khăn và lúng túng. Nhà tuyển dụng sẽ đánh giá ứng viên dựa trên cách họ hoàn thành công việc, từ đó có cái nhìn chính xác về khả năng và thái độ làm việc của ứng viên.”

“Cho đi trước khi nhận lại”

Về nguyên nhân nhiều ứng viên thiếu tinh thần trách nhiệm trong thời gian thử việc, chị Nguyễn Vân Anh, Trưởng phòng Đối ngoại tại Unilever Việt Nam, cho rằng một lý do là họ xem doanh nghiệp chỉ là nơi tạm trú. Trước khi bắt đầu thử việc, ứng viên thường gửi hồ sơ đến nhiều công ty mà không dành thời gian tìm hiểu xem mình có phù hợp với công việc và doanh nghiệp đó hay không. Thời gian thử việc không chỉ là thử thách đối với doanh nghiệp mà còn là cơ hội để ứng viên “thử” lại công ty. Khi công việc không phù hợp, quá áp lực hoặc thiếu sự phát triển, họ sẵn sàng bỏ cuộc và chuyển sang nơi khác.

Chị Vân Anh khuyên các ứng viên nên dành thời gian nghiên cứu kỹ công ty và công việc trước khi quyết định ứng tuyển. “Có rất nhiều nguồn thông tin để giúp ứng viên lựa chọn công ty phù hợp với khả năng và sở thích của mình. Việc tìm hiểu kỹ càng sẽ giúp bạn tiết kiệm thời gian và công sức, đồng thời cũng giúp công việc và sự nghiệp của bạn phát triển bền vững hơn."

Anh Lê Văn cũng chia sẻ rằng ứng viên cần có sự khôn ngoan khi trả lời câu hỏi về mức lương mong muốn trong quá trình thử việc. "Hãy dành thời gian để thực sự làm việc hết mình, cống hiến cho công ty trước khi yêu cầu mức lương xứng đáng. ‘Cho đi trước khi nhận lại’ là một nguyên tắc quan trọng mà bất cứ doanh nghiệp nào cũng mong muốn từ nhân viên của mình."