Bạn đã bao giờ chứng kiến hoặc trải qua việc chuyển ngành trong nghề IT chưa? Trái ngành trong công việc là điều không hiếm gặp trong nhiều lĩnh vực, và trong IT, cũng có không ít trường hợp như học lập trình (dev) nhưng lại làm kiểm thử (test), hoặc học Back-end nhưng lại làm Front-end. Vậy nguyên nhân nào dẫn đến việc này, và lợi ích, thách thức ra sao? Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về xu hướng trái ngành trong IT.

Thực trạng trái ngành trong nghề IT

Theo thống kê từ Bộ Lao động - Thương binh & Xã hội, khoảng 60% sinh viên sau khi ra trường làm trái ngành, trong đó lĩnh vực công nghệ thông tin cũng không phải ngoại lệ.

Đặc biệt, trong giai đoạn hậu Covid-19 và suy thoái kinh tế, việc chuyển ngành trong IT trở nên phổ biến hơn bao giờ hết, vì việc tìm kiếm công việc phù hợp với chuyên môn ngày càng trở nên khó khăn.

Các kiểu làm trái ngành trong IT

Làm trái ngành trong lĩnh vực IT không phải là điều mới lạ. Theo một nghiên cứu của TS. Trần Quang Tuyến và các cộng sự, có đến 60,6% sinh viên ngành toán - CNTT làm trái ngành sau khi ra trường. Dưới đây là một số dạng trái ngành phổ biến trong nghề IT:

Chuyển từ ngành IT này sang ngành IT khác.

Học ngành IT này nhưng sau khi ra trường lại làm ngành IT khác.

Làm nghề khác nhưng tự học IT rồi chuyển sang ngành IT.

Nguyên nhân dẫn đến việc làm trái ngành trong IT

Có một số lý do phổ biến khiến các chuyên gia IT chọn làm trái ngành:

Sự linh hoạt của ngành IT: Với nền tảng cơ bản về công nghệ, nhiều hướng đi trong nghề IT có sự tương đồng, giúp người làm dễ dàng chuyển ngành.

Sự lựa chọn sai từ đầu: Nhiều người không thực sự hiểu mình thích gì, nên chọn ngành mà không xác định rõ đam mê.

Cảm thấy không phù hợp với công việc hiện tại: Một số lập trình viên không tìm thấy sự phát triển trong công việc hiện tại và muốn thử sức ở lĩnh vực mới.

Mong muốn thay đổi và cải thiện mức thu nhập: Việc làm trái ngành đôi khi là cách để phát triển bản thân và nâng cao thu nhập.

Lợi ích và thách thức khi làm trái ngành trong nghề IT

Lợi ích:

Dù thay đổi lĩnh vực trong IT, bạn vẫn có nền tảng lập trình cơ bản, giúp việc chuyển ngành không quá khó khăn.

Bạn có cơ hội khám phá và phát triển khả năng mới, hiểu sâu hơn về quy trình phát triển phần mềm.

Kiến thức và kỹ năng đa dạng giúp tối ưu hệ thống và nâng cao cơ hội thăng tiến trong nghề.

Tạo ra các mối quan hệ mới trong ngành và nâng cao tính sáng tạo trong công việc.

Thách thức:

Mặc dù có nền tảng chung, mỗi ngành trong IT lại có những đặc trưng riêng, đòi hỏi bạn phải học hỏi thêm.

Bạn có thể phải đối mặt với sự cạnh tranh cao và cần nỗ lực hơn để bắt kịp những người làm đúng ngành.

Nếu việc chuyển ngành không thành công, bạn sẽ phải chấp nhận rủi ro.

Môi trường làm việc và văn hóa của mỗi ngành cũng có sự khác biệt, điều này có thể là một thử thách lớn.

Làm Dev nhưng làm Tester: Liệu có ổn không?

Một số lập trình viên sau khi ra trường lại làm công việc kiểm thử (Tester). Mặc dù hai lĩnh vực này có sự liên kết chặt chẽ với nhau, nhưng công việc của một Tester yêu cầu kiến thức về kiểm thử phần mềm, khả năng phân tích, báo cáo và làm việc nhóm. Các lập trình viên chọn làm Tester khi không tìm được việc lập trình, vì yêu cầu công việc này thấp hơn.

Làm Back-End nhưng làm Front-End: Đánh giá thế nào?

Back-End và Front-End đều thuộc lĩnh vực lập trình nhưng có sự khác biệt rõ rệt. Front-End tập trung vào giao diện người dùng, trong khi Back-End liên quan đến cách website hoạt động phía sau. Dù vậy, với sự hỗ trợ của các công cụ, công nghệ hiện nay, công việc Front-End đang trở nên dễ dàng và hiệu quả hơn. Ngoài ra, nhu cầu tuyển dụng Front-End cũng đang tăng mạnh.

Những điều cần chuẩn bị khi chuyển ngành trong IT

Nếu bạn quyết định làm trái ngành trong nghề IT, hãy chuẩn bị thật kỹ:

Nắm vững các kiến thức cơ bản và ngôn ngữ lập trình phổ biến.

Tìm hiểu nhu cầu tuyển dụng và các yêu cầu của ngành mới bạn muốn chuyển sang.

Tích cực học hỏi thêm kiến thức và tham gia các sự kiện IT để mở rộng mối quan hệ.

Xây dựng các dự án nhỏ để chứng minh khả năng của mình trong lĩnh vực mới.

Xác định rõ đam mê và mục tiêu nghề nghiệp trong tương lai.

Kết luận

Trái ngành trong nghề IT đang ngày càng trở nên phổ biến và không phải điều gì quá lạ lẫm. Tuy nhiên, điều quan trọng là bạn phải chuẩn bị thật kỹ lưỡng và có chiến lược rõ ràng khi muốn thay đổi ngành nghề. Đây có thể là một cơ hội lớn để thay đổi sự nghiệp và hướng đi trong tương lai của bạn.