1. Khái niệm:

- Hợp đồng kỳ hạn: Là hợp đồng giữa bên mua và bên bán thỏa thuận giao dịch một tài sản cơ sở vào một thời điểm trong tương lai với mức giá đã được xác định từ trước. Hợp đồng này không có sự chuẩn hóa về điều khoản, khối lượng, giá trị tài sản, và chủ yếu giao dịch trên thị trường OTC (giao dịch trực tiếp, không niêm yết trên sàn).

- Hợp đồng tương lai: Là hợp đồng chuẩn hóa, được giao dịch trên sàn chứng khoán phái sinh, thỏa thuận giữa bên mua và bán về giao dịch một tài sản cơ sở tại một thời điểm nhất định trong tương lai với mức giá đã được xác định. Hợp đồng này bao gồm các điều khoản chuẩn hóa, và thanh toán lỗ lãi hàng ngày.

2. So sánh giữa hợp đồng kỳ hạn và hợp đồng tương lai:

- Hợp đồng kỳ hạn:

+ Tiêu chuẩn hóa: Không yêu cầu chuẩn hóa về điều khoản, khối lượng, giá trị tài sản

+ Địa điểm giao dịch: Giao dịch ngoài sàn (OTC), không niêm yết

+ Thời điểm thanh toán: Thanh toán vào thời điểm giao hàng

+ Rủi ro: Rủi ro cao, thanh khoản thấp, ít có công ty thanh toán bù trừ

+ Tài sản thế chấp: Có thể là bất kỳ loại tài sản nào

+ Tính thanh khoản: Thấp, vì giao dịch không niêm yết và ít nhà đầu tư tham gia

+ Đóng vị thế: Đóng vị thế bằng cách tham gia hợp đồng ngược lại

+ Bù trừ và ký quỹ: Không yêu cầu ký quỹ, không có công ty bù trừ

- Hợp đồng tương lai:

+ Tiêu chuẩn hóa: Được chuẩn hóa về điều khoản, giá trị, khối lượng tài sản cơ sở

+ Địa điểm giao dịch: Giao dịch trên sàn chứng khoán phái sinh, niêm yết công khai

+ Thời điểm thanh toán: Thanh toán lỗ lãi hàng ngày (tính toán và điều chỉnh mỗi ngày)

+ Rủi ro: Rủi ro thấp hơn nhờ tính thanh khoản cao và sự hỗ trợ từ sàn giao dịch

+ Tài sản thế chấp: Được chuẩn hóa, rõ ràng về tài sản thế chấp và giá trị của hợp đồng

+ Tính thanh khoản: Cao, nhờ sàn giao dịch, công ty thanh toán bù trừ và nhiều người tham gia

+ Đóng vị thế: Dễ dàng đóng vị thế bất kỳ lúc nào bằng cách tham gia hợp đồng ngược lại

+ Bù trừ và ký quỹ: Yêu cầu ký quỹ và bù trừ hàng ngày theo giá thực tế

3. Lý do chọn hợp đồng kỳ hạn hay hợp đồng tương lai:

- Hợp đồng kỳ hạn thích hợp với các doanh nghiệp muốn thỏa thuận giao dịch tài sản cụ thể mà không cần tuân thủ các quy định chuẩn hóa. Tuy nhiên, hợp đồng kỳ hạn có rủi ro cao và thanh khoản thấp, điều này có thể gây khó khăn khi cần chuyển nhượng hay đóng vị thế.

- Hợp đồng tương lai thì phù hợp với nhà đầu tư và tổ chức cần tính thanh khoản cao, có khả năng đóng mở vị thế linh hoạt và yêu cầu tính chuẩn hóa để dễ dàng giao dịch trên các sàn chứng khoán phái sinh.

Tóm lại: Hợp đồng kỳ hạn và hợp đồng tương lai đều là công cụ hữu ích trong việc quản lý rủi ro và đầu tư. Tuy nhiên, hợp đồng tương lai thường được ưa chuộng hơn do tính thanh khoản cao, thanh toán linh hoạt hàng ngày và sự hỗ trợ của các sàn giao dịch. Hợp đồng kỳ hạn lại thích hợp hơn trong trường hợp không yêu cầu tính chuẩn hóa và sẵn sàng chịu rủi ro lớn hơn.