Tác Động Lên Cá Nhân Khi Mất Việc Làm

Khi suy thoái kinh tế gia tăng và đại dịch COVID-19 tiếp tục tác động, nhiều doanh nghiệp đã phải cắt giảm nhân sự. Ví dụ, vào tháng 8 năm 2022, hơn 60 công ty lớn như Apple, Walmart và Ford đã phải sa thải hàng nghìn nhân viên (GlobalData.com, 2022). Hậu quả của việc mất việc không chỉ ảnh hưởng đến tài chính gia đình mà còn gây ra những tác động nghiêm trọng đối với tâm lý và bản sắc cá nhân. Công việc không chỉ là một nguồn thu nhập mà còn mang lại mục đích và kết cấu cho cuộc sống, vì vậy khi bị sa thải, người lao động có thể cảm thấy bị cô lập, gia tăng lo âu, trầm cảm và thậm chí là nguy cơ tự tử (Leahy, 2022).

Mất Việc Làm Và Tác Động Đến Não Bộ

Khi đối mặt với căng thẳng, não bộ có thể bị ảnh hưởng, dẫn đến suy giảm khả năng tập trung, trí nhớ và kiểm soát xung động (Cherry, 2021). Chuyên viên hướng nghiệp có thể hỗ trợ thân chủ trong việc đối diện với cảm xúc khi mất việc, giúp họ duy trì sự tập trung vào việc tìm kiếm công việc mới, thể hiện bản thân tốt hơn trong các cuộc phỏng vấn, và đưa ra những quyết định nghề nghiệp đúng đắn. Công cụ như Chu kỳ phản ứng khi mất việc (Deems, 2020) có thể giúp thân chủ hiểu các phản ứng cảm xúc tự nhiên của mình, từ sốc, phủ nhận, đến chấp nhận và khẳng định.

Cách Chuyên Viên Hướng Nghiệp Có Thể Hỗ Trợ

Chuyên viên hướng nghiệp có thể đề xuất các nguồn lực hỗ trợ giúp thân chủ chia sẻ trải nghiệm và tìm cảm hứng, như tham gia nhóm hỗ trợ thất nghiệp, trung tâm nghề nghiệp, các tổ chức mạng lưới chuyên nghiệp, nhóm cựu sinh viên hoặc diễn đàn trực tuyến như LinkedIn. Nếu công ty cũ cung cấp dịch vụ hỗ trợ tìm việc, đây cũng là một nguồn tài nguyên quý giá.

Ngoài ra, chuyên viên cũng có thể khuyến khích thân chủ phát triển một kế hoạch chăm sóc bản thân, giúp kiểm soát căng thẳng, gia tăng năng lượng và giảm thiểu bệnh tật. Kế hoạch chăm sóc bản thân này cần được điều chỉnh theo nhu cầu cá nhân và có thể thay đổi theo thời gian.

Lời Khuyên Để Xây Dựng Và Quản Lý Kế Hoạch Chăm Sóc Bản Thân

Chuyên viên hướng nghiệp có thể giúp thân chủ xây dựng kế hoạch chăm sóc bản thân qua việc đánh giá các yếu tố cảm xúc, tinh thần, thể chất, xã hội và tâm lý. Các câu hỏi dưới đây có thể hỗ trợ trong việc xây dựng kế hoạch chăm sóc bản thân:

Sức Khỏe Cảm Xúc

Bạn có hoạt động nào giúp bạn cảm thấy thư giãn và phục hồi năng lượng không?

Bạn có cách thức lành mạnh để xử lý cảm xúc không?

Sức Khỏe Tinh Thần

Bạn có tham gia vào các hoạt động tâm linh hoặc thiền định giúp bạn cảm thấy trọn vẹn không?

Bạn có suy ngẫm về hành trình và mục đích sống của mình?

Sức Khỏe Thể Chất

Bạn có dành bao nhiêu thời gian mỗi tuần để tập thể dục?

Bạn có ngủ đủ giấc không?

Chế độ ăn uống của bạn có hỗ trợ năng lượng và sức khỏe không?

Sức Khỏe Xã Hội

Bạn có dành thời gian để duy trì các mối quan hệ với bạn bè và gia đình không?

Bạn có thường xuyên gặp gỡ bạn bè và gia đình không?

Sức Khỏe Tâm Thần

Bạn có tham gia vào các hoạt động giúp kích thích trí tuệ của mình không?

Bạn có thực hiện các hoạt động để duy trì sức khỏe tâm lý của mình không?

Đánh Giá Các Yếu Tố Căng Thẳng

Chuyên viên có thể giúp thân chủ đánh giá các yếu tố gây căng thẳng trong cuộc sống và liệt kê các phương pháp giảm căng thẳng, bao gồm:

Tham gia vào các hoạt động thể thao, sở thích cá nhân, thiền định, hoặc đơn giản là giao tiếp với bạn bè và gia đình.

Thực hiện các hoạt động giúp chăm sóc người khác hoặc tham gia vào nhóm thể thao.

Lập Kế Hoạch Đối Phó Với Các Thách Thức

Chuyên viên cũng có thể hỗ trợ thân chủ trong việc xác định các khía cạnh bị bỏ quên và lập các bước nhỏ để cải thiện. Đặt mục tiêu ngắn hạn và ưu tiên chăm sóc bản thân, sắp xếp các công việc cần thực hiện vào lịch trình hàng ngày sẽ giúp thân chủ cảm thấy kiểm soát được cuộc sống hơn trong giai đoạn khó khăn này.

Vai Trò Của Trị Liệu Trong Quá Trình Mất Việc

Khi sức khỏe tâm thần của thân chủ bị ảnh hưởng nghiêm trọng sau khi mất việc, chuyên viên hướng nghiệp có thể kết nối họ với các dịch vụ hỗ trợ sức khỏe tâm lý, như tham khảo ý kiến từ chuyên gia tâm lý nếu có dấu hiệu của mất ngủ, trầm cảm hoặc lo âu. Khi các hoạt động hàng ngày bị suy giảm đáng kể, chuyên viên nên giới thiệu thân chủ đến nhà trị liệu để nhận hỗ trợ. Đồng thời, họ sẽ tiếp tục hỗ trợ thân chủ trong quá trình chuyển đổi nghề nghiệp và cải thiện chất lượng chăm sóc bản thân.

Kết luận

Mất việc có thể là một giai đoạn khó khăn đối với nhiều người, nhưng với sự hỗ trợ đúng đắn, họ có thể vượt qua thử thách này và quay lại mạnh mẽ hơn. Chuyên viên hướng nghiệp đóng một vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ người lao động không chỉ trong việc tìm kiếm công việc mới mà còn trong việc duy trì sức khỏe tinh thần và phát triển bản thân. Những bước đi từng bước giúp đối mặt với căng thẳng và phát triển kỹ năng sẽ tạo ra nền tảng vững chắc cho quá trình tái gia nhập thị trường lao động.