1. Trường hợp người lao động (NLĐ) được quyền chấm dứt hợp đồng trước thời hạn
1.1. Thỏa thuận với người sử dụng lao động (NSDLĐ):
• NLĐ và NSDLĐ đồng ý chấm dứt hợp đồng lao động (HĐLĐ) trước thời hạn.
1.2. Đơn phương chấm dứt hợp đồng:
• Không cần báo trước: Khi NLĐ bị:
- Bố trí sai công việc, địa điểm làm việc, điều kiện lao động.
- Trả lương không đúng hoặc không đủ.
- Ngược đãi, quấy rối tình dục, cưỡng bức lao động.
- Lao động nữ mang thai hoặc đủ tuổi nghỉ hưu.
- NSDLĐ cung cấp thông tin không trung thực khi giao kết hợp đồng.
• Phải báo trước:
- Ít nhất 45 ngày: Hợp đồng không xác định thời hạn.
- Ít nhất 30 ngày: Hợp đồng từ 12 – 36 tháng.
- Ít nhất 3 ngày: Hợp đồng dưới 12 tháng.
- Nghề đặc thù (phi công, thuyền viên…): 120 ngày hoặc 1/4 thời hạn hợp đồng.
1.3. Hủy bỏ thỏa thuận thử việc: Khi hợp đồng có điều khoản thử việc.
2. Trường hợp NSDLĐ được quyền chấm dứt hợp đồng trước thời hạn
2.1. Phải báo trước:
• NLĐ không hoàn thành công việc.
• Ốm đau quá thời gian quy định (6–12 tháng).
• Do thiên tai, dịch bệnh, thu hẹp sản xuất.
• NLĐ không trở lại làm việc sau 15 ngày từ khi hết thời gian tạm hoãn HĐLĐ.
• NLĐ đủ tuổi nghỉ hưu hoặc tự ý bỏ việc 5 ngày liên tục.
• NLĐ cung cấp thông tin không trung thực khi ký hợp đồng.
• Thời gian báo trước:
- 45 ngày: HĐLĐ không xác định thời hạn.
- 30 ngày: HĐLĐ từ 12 – 36 tháng.
- 3 ngày: HĐLĐ dưới 12 tháng hoặc NLĐ bị ốm đau dài hạn.
2.2. Không cần báo trước:
• NLĐ vắng mặt 15 ngày sau khi hết thời gian tạm hoãn.
• NLĐ tự ý bỏ việc 5 ngày liên tục mà không có lý do chính đáng.
3. Nghĩa vụ bồi thường khi chấm dứt hợp đồng trái pháp luật
3.1. Đối với NSDLĐ:
• Nhận NLĐ trở lại làm việc, trả lương, bảo hiểm cho thời gian không làm việc + ít nhất 2 tháng tiền lương.
• Nếu không nhận lại NLĐ:
- Trả trợ cấp thôi việc + ít nhất 2 tháng tiền lương.
- Vi phạm thời gian báo trước: Bồi thường số ngày không báo trước.
3.2. Đối với NLĐ:
• Không được hưởng trợ cấp thôi việc.
• Bồi thường: Nửa tháng lương + lương cho số ngày không báo trước.
• Hoàn trả chi phí đào tạo (nếu có).
Kết luận: Cả NLĐ và NSDLĐ cần tuân thủ đúng quy định và thời gian báo trước để tránh vi phạm và phát sinh bồi thường khi chấm dứt hợp đồng lao động trước thời hạn.