Một nghiên cứu gần đây chỉ ra rằng, đối với những ai mong muốn có cơ hội thăng tiến và đạt được các vị trí lãnh đạo cấp cao trong các công ty hiện đại, việc giảm bớt việc tập trung vào các bài thuyết trình và các slide PowerPoint có thể không phải là một quyết định sai lầm. Thay vào đó, họ nên dành nhiều thời gian và công sức hơn vào việc phát triển kỹ năng lắng nghe và giao tiếp xã hội. Đây là một yếu tố quan trọng mà các nhà lãnh đạo trong thế kỷ 21 cần phải chú trọng để thành công.

Nghiên cứu này, được thực hiện bởi nhóm các nhà nghiên cứu, bao gồm Giáo sư Raffaella Sadun từ Trường Kinh doanh Harvard (HBS) và Joseph Fuller, đã khảo sát hàng nghìn mô tả công việc cấp điều hành trong khoảng thời gian 17 năm. Các kết quả chỉ ra rằng các công ty ngày nay đang tìm kiếm những nhà lãnh đạo không chỉ giỏi về quản lý tài chính hay vận hành, mà còn phải có kỹ năng xã hội vững vàng. Điều này không có nghĩa là các giám đốc điều hành cần phải là những người phát biểu trôi chảy hay có khả năng thuyết phục bằng lời nói, mà là những người có khả năng lắng nghe một cách thấu cảm, hiểu rõ và hoan nghênh ý kiến đóng góp của nhân viên, tạo ra một môi trường làm việc hợp tác và đồng lòng hướng đến mục tiêu chung của tổ chức.

Những yêu cầu mới đối với các giám đốc điều hành

Kết quả nghiên cứu này khẳng định rằng các công ty hiện nay không chỉ tìm kiếm những giám đốc điều hành có năng lực trong việc quản lý tài chính và các kỹ năng vận hành cơ bản, mà họ còn yêu cầu các ứng viên có khả năng lãnh đạo toàn diện hơn, bao gồm những kỹ năng mềm như: lắng nghe chủ động, đồng cảm thực sự với trải nghiệm của người khác, khả năng thuyết phục và kết nối mọi người với nhau, cùng với khả năng giao tiếp rõ ràng và hiệu quả.

Kỹ năng xã hội, theo các nhà nghiên cứu, không chỉ giúp giám đốc điều hành điều hành các tổ chức lớn mà còn tạo ra một cầu nối vững chắc với nhân viên, khách hàng và các đối tác. Các nhà nghiên cứu chỉ ra rằng nhu cầu đối với các giám đốc điều hành có khả năng giao tiếp và lắng nghe một cách sâu sắc đang gia tăng mạnh mẽ, đặc biệt là trong các tổ chức lớn, đa quốc gia. Trong các công ty này, khả năng lãnh đạo về mặt xã hội đang được đánh giá cao hơn các khả năng quản trị truyền thống như giám sát phân bổ tài chính hay vận hành.

Kỹ năng xã hội trong môi trường làm việc hiện đại

Một trong những lý do khiến kỹ năng xã hội trở nên quan trọng hơn bao giờ hết chính là sự phát triển nhanh chóng của công nghệ và sự phức tạp của môi trường công việc hiện đại. Giám đốc điều hành ngày nay không chỉ cần điều phối các nhóm làm việc ở nhiều địa phương khác nhau mà còn phải thúc đẩy sự hợp tác giữa các phòng ban và các cấp trong công ty. Việc này giúp giải quyết các vấn đề phức tạp và đạt được mục tiêu chung của tổ chức.

Thực tế, sự hợp tác hiệu quả giữa các bộ phận và các nhóm có sự khác biệt về văn hóa và ngôn ngữ trong các công ty lớn và đa quốc gia đòi hỏi các nhà lãnh đạo phải có những kỹ năng giao tiếp tinh tế và khả năng hiểu biết, đồng cảm với những ý kiến và nhu cầu của từng cá nhân. Chính vì vậy, kỹ năng xã hội đã trở thành yếu tố không thể thiếu đối với các giám đốc điều hành trong thế giới kinh doanh hiện nay.

Kỹ năng xã hội được ưa chuộng hơn kỹ năng chuyên môn

Nghiên cứu của nhóm các nhà nghiên cứu Sadun, Fuller, cùng các cộng sự từ các trường đại học danh tiếng như Imperial College và Đại học Cornell đã phân tích dữ liệu từ hơn 4.600 lượt tìm kiếm các giám đốc điều hành hàng đầu từ gần 3.800 công ty trong suốt 17 năm qua. Kết quả cho thấy gần 43% các tìm kiếm này là cho các CEO, 36% là cho các CFO, và phần còn lại là cho các vị trí quản lý cấp cao khác. Các công ty tham gia nghiên cứu chủ yếu thuộc các lĩnh vực như sản xuất, tài chính, bảo hiểm, bất động sản, bán lẻ và công nghệ thông tin.

Trong quá trình nghiên cứu, các nhà khoa học đã phân loại các kỹ năng công việc thành sáu nhóm chính: hành chính, quản lý tài chính và vật chất, quản lý nhân sự, kỹ năng thông tin, giám sát hiệu suất và kỹ năng xã hội. Kỹ năng xã hội, theo định nghĩa của các tác giả, bao gồm khả năng giao tiếp, lắng nghe, đồng cảm với người khác và hiểu phản ứng của họ. Những kỹ năng này không chỉ giúp các giám đốc điều hành điều hành hiệu quả các tổ chức lớn mà còn giúp họ tương tác và tạo dựng mối quan hệ tốt hơn với nhân viên, khách hàng và các đối tác. Nghiên cứu chỉ ra rằng nhu cầu về kỹ năng xã hội đã tăng lên rõ rệt trong suốt vài thập kỷ qua và được đánh giá rất cao, đặc biệt ở các ứng viên cho vị trí CEO.

Sự phát triển của công việc phức tạp và yêu cầu về kỹ năng xã hội

Các tác giả nghiên cứu cũng chỉ ra rằng nhu cầu về kỹ năng xã hội cao hơn rõ rệt trong các công ty lớn và các tập đoàn có lực lượng lao động toàn cầu. Sự phức tạp trong việc điều hành các tổ chức lớn, cũng như việc phải đối mặt với các vấn đề toàn cầu, đòi hỏi các giám đốc điều hành phải có khả năng lắng nghe và tương tác tốt với các nhóm đa văn hóa từ các quốc gia khác nhau. Việc này không chỉ giúp tạo ra sự hiểu biết sâu sắc mà còn thúc đẩy sự hợp tác hiệu quả giữa các phòng ban và các bộ phận.

Ngoài ra, việc tham gia vào các hoạt động mua bán và sáp nhập cũng làm gia tăng sự cần thiết đối với các kỹ năng xã hội này. Các nhà lãnh đạo cần phải có khả năng giao tiếp và lắng nghe trong bối cảnh thương thảo và hợp tác với các đối tác kinh doanh từ nhiều quốc gia, với những thách thức và yêu cầu khác nhau.

Kỹ năng xã hội có thể được học không?

Một câu hỏi quan trọng được đặt ra trong nghiên cứu là liệu các kỹ năng xã hội có thể được học và phát triển qua thời gian hay không. Theo các nghiên cứu ban đầu, có thể cải thiện và phát triển các kỹ năng xã hội thông qua đào tạo và thực hành. Tuy nhiên, giáo sư Sadun cũng lưu ý rằng cần có thêm nhiều nghiên cứu để xác định liệu các kỹ năng này có thể được cải thiện một cách có hệ thống trong các nhà lãnh đạo hay không, và liệu một nhóm nhỏ các cá nhân có thể sở hữu những kỹ năng này bẩm sinh mà người khác khó có thể học hỏi được hay không.

Kết luận

Những kết quả từ nghiên cứu này cho thấy rõ rằng các công ty và tổ chức hiện nay đang tìm kiếm những nhà lãnh đạo không chỉ giỏi về chuyên môn mà còn phải có khả năng tương tác và giao tiếp xuất sắc. Trong một thế giới ngày càng phức tạp và toàn cầu hóa, kỹ năng xã hội không chỉ là một lợi thế, mà đã trở thành một yếu tố không thể thiếu trong hành trang của các giám đốc điều hành hàng đầu. Những người muốn tiến xa trong sự nghiệp lãnh đạo cần phải hiểu rằng việc tập trung vào việc phát triển kỹ năng lắng nghe, đồng cảm và thuyết phục sẽ giúp họ xây dựng được những mối quan hệ bền vững và thành công hơn trong công việc.