Trong thời gian qua, giới trẻ đã chứng kiến một sự thay đổi lớn trong xu hướng lựa chọn nghề nghiệp, đặc biệt là sau những tác động mạnh mẽ của đại dịch và làn sóng sa thải. Trước đây, nhiều sinh viên và người mới tốt nghiệp thường theo đuổi những công việc gắn liền với ước mơ và đam mê. Tuy nhiên, trong bối cảnh nền kinh tế bất ổn và tình trạng thất nghiệp gia tăng, họ bắt đầu thay đổi cách tiếp cận nghề nghiệp của mình. Hiện nay, sự ổn định tài chính và an ninh công việc đã trở thành yếu tố quan trọng hàng đầu khi lựa chọn công việc.

Theo bà Cruzvergara, người điều hành chiến lược giáo dục của Handshake, trước đây, khi sinh viên được hỏi về lý do chọn công việc, họ thường trả lời là "công việc mơ ước". Tuy nhiên, khảo sát mới nhất của Handshake cho thấy 73% sinh viên mới tốt nghiệp hiện nay ưu tiên sự ổn định trong công việc hơn là tìm kiếm danh tiếng của công ty. Đặc biệt, chỉ còn dưới một nửa số sinh viên đặt yếu tố danh tiếng lên hàng đầu khi lựa chọn công việc. Điều này phản ánh sự thay đổi lớn trong cách tiếp cận nghề nghiệp của giới trẻ, nơi yếu tố tài chính và an ninh công việc chiếm ưu thế.

Trước đại dịch, thị trường lao động có nhiều cơ hội với tỷ lệ thất nghiệp thấp, nhưng sau đại dịch và sự suy giảm kinh tế, sự bất ổn trong công việc đã gia tăng. Các làn sóng sa thải ở nhiều công ty khiến cho không ít sinh viên cảm thấy lo lắng về sự bất ổn trong công việc và bắt đầu thay đổi cách tiếp cận nghề nghiệp của mình. Theo ZipRecruiter, niềm tin của người tìm việc đã giảm mạnh từ tháng 10 năm 2022, khi gần một nửa số sinh viên năm cuối cho biết họ đã phải mở rộng phạm vi tìm kiếm công việc vì lo lắng về tình hình kinh tế không ổn định.

Một ví dụ tiêu biểu là Giana Gaitan-Naranjo (21 tuổi, sinh viên năm cuối Đại học Bang San Francisco), người cho biết cô sẵn sàng làm bất kỳ công việc nào miễn là có sự ổn định tài chính. Sau những đợt sa thải ồ ạt, cô cảm thấy lo sợ và muốn tìm công việc ổn định hơn, dù có thể mức lương không cao. Sự ổn định tài chính và mức lương chắc chắn đã trở thành yếu tố quyết định quan trọng đối với nhiều sinh viên trong thời điểm hiện tại, đặc biệt khi nền kinh tế đang đối mặt với nhiều thách thức.

Theo Tiffany Dyba, nhà tuyển dụng ở New York, trong các buổi phỏng vấn gần đây, ứng viên thường hỏi về khả năng làm việc từ xa và chế độ phúc lợi, điều này cho thấy sinh viên hiện nay không còn mơ mộng về công việc lý tưởng mà thay vào đó, họ tìm kiếm những công việc ổn định, có chế độ đãi ngộ rõ ràng để bảo vệ tài chính cá nhân và giữ vững cuộc sống.

Thực tế, việc lựa chọn công việc đầu tiên rất quan trọng, vì theo nghiên cứu từ Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York, 10 năm đầu tiên trong sự nghiệp của một người sẽ ảnh hưởng lớn đến tiềm năng thu nhập suốt đời. Nghiên cứu của Bain & Company cũng cho thấy 61% người dưới 35 tuổi cho biết họ lo lắng về tài chính và sự ổn định công việc, con số này cao hơn nhiều so với 40% ở những người trên 35 tuổi. Điều này cho thấy sự lo lắng về tài chính và sự ổn định công việc đang trở thành một trong những yếu tố chính ảnh hưởng đến sự nghiệp của giới trẻ.

Một ví dụ đáng chú ý khác là Laura Yin, một kỹ sư cơ khí tốt nghiệp Đại học Wisconsin, người từng mơ ước làm việc cho các công ty danh tiếng. Tuy nhiên, hiện nay cô đã giảm kỳ vọng và chấp nhận làm công việc không phải đam mê của mình chỉ vì chúng ổn định. Cô chia sẻ rằng trong giai đoạn dịch bệnh, những cơ hội nghề nghiệp mơ ước đã trở nên ít ỏi và cô cần có một công việc giúp trang trải cuộc sống. Điều này phản ánh thực tế rằng trong thời kỳ khó khăn, sự ổn định và an ninh tài chính có thể là yếu tố quan trọng hơn cả đam mê và danh tiếng công ty.

Handshake cũng báo cáo rằng hơn 1/3 sinh viên tốt nghiệp năm 2023 sẵn sàng thử sức với những ngành nghề mà họ chưa từng nghĩ đến trước đây. Nhiều sinh viên đã bắt đầu tìm kiếm việc làm sớm hơn so với các năm trước, bởi họ cảm thấy áp lực từ tình hình kinh tế và sự bất ổn trên thị trường lao động. Điều này cho thấy sự thay đổi mạnh mẽ trong cách tiếp cận nghề nghiệp của giới trẻ, khi họ không còn chỉ tìm kiếm công việc mơ ước mà thay vào đó tìm kiếm cơ hội để đảm bảo sự ổn định tài chính trong một thời kỳ không chắc chắn.

Cuối cùng, một số người trẻ như Shasparay Irvin (25 tuổi), sau khi tốt nghiệp và thử công việc dạy hát trực tuyến, lại cảm thấy thất vọng và hiện đang theo học chương trình thạc sĩ. Cô chia sẻ rằng những tác động từ đại dịch đã khiến cô và nhiều người khác cảm thấy bối rối trong việc lựa chọn nghề nghiệp. Đây là minh chứng cho sự khó khăn và không chắc chắn mà nhiều người trẻ phải đối mặt khi tìm kiếm công việc trong bối cảnh thị trường lao động đầy biến động.

Tóm lại, sự thay đổi trong xu hướng chọn nghề của giới trẻ hiện nay là rõ rệt. Trước đây, họ có thể tập trung vào công việc mơ ước và đam mê, nhưng giờ đây, sự ổn định tài chính và an ninh công việc đã trở thành ưu tiên hàng đầu. Những biến động trong nền kinh tế và thị trường lao động đã buộc họ phải điều chỉnh kỳ vọng nghề nghiệp và tìm kiếm những cơ hội phù hợp với hoàn cảnh hiện tại.