Cả hai khái niệm "năng lực" và "sự nghiệp" đều khá mơ hồ, dẫn đến sự hiểu nhầm đáng tiếc và khiến nhiều người lao động chỉ chú trọng vào các kỹ năng bề ngoài mà bỏ qua những kỹ năng thực sự quan trọng.

Theo Yukio Okubo, giám đốc Viện Nghiên cứu Recruit Works (một trung tâm nghiên cứu về tổ chức và con người), có sáu ngộ nhận thường gặp liên quan đến hai khái niệm này. Trong cuốn sách Phát triển năng lực và thăng tiến trong doanh nghiệp Nhật Bản, Okubo đã phân tích chi tiết những ngộ nhận này và đưa ra giải pháp để loại bỏ chúng, dựa trên kinh nghiệm của mình trong quản trị nhân lực và thiết kế công việc.

Dưới đây là các ngộ nhận phổ biến:

Ngộ nhận thứ nhất: Công việc sẽ dễ dàng nếu bạn chỉ tập trung vào mục tiêu

Ngày nay, nhiều người tin rằng chỉ cần cống hiến hết mình cho công ty là đủ, không cần phải suy nghĩ về nghề nghiệp lâu dài của mình. Tuy nhiên, thực tế là hầu hết những người lao động trong độ tuổi từ 30-60 không hề biết mình muốn làm công việc gì trước khi tìm kiếm cơ hội. Họ chỉ nhận công việc qua các buổi phỏng vấn, và ngay khi chưa kịp nhận thức về công việc mình làm, đã ký hợp đồng với công ty. Thực tế, mục tiêu nghề nghiệp và động lực chỉ xuất hiện khi bạn bắt đầu hành động. Việc suy nghĩ nghiêm túc về nghề nghiệp là cần thiết. Để có được định hướng rõ ràng, bạn có thể bắt đầu với công việc tạm thời, học hỏi từ những người có kinh nghiệm và dần dần phát triển sự nghiệp.

Ngộ nhận thứ hai: Có bằng đại học là bạn sẽ dễ dàng tìm được việc

Nhiều người nghĩ rằng chỉ cần tốt nghiệp đại học sẽ có thể tìm được việc tốt hơn những người chỉ có bằng cấp thấp hơn. Tuy nhiên, sự thật không phải vậy. Từ năm 1998, số sinh viên tốt nghiệp đại học đang ngày càng đông và lượng công việc dành cho họ không nhiều hơn so với những người chỉ có bằng trung học. Thực tế, tấm bằng đại học không còn là yếu tố quyết định để có một công việc tốt, đặc biệt là khi số lượng thạc sĩ ngày càng nhiều, làm giảm giá trị của các bằng cấp này trên thị trường lao động.

Ngộ nhận thứ ba: Chứng chỉ là tất cả

Một số người nghĩ rằng có các chứng chỉ sẽ giúp họ có được công việc mơ ước. Tuy nhiên, kinh nghiệm và kỹ năng thực tế trong công việc lại quan trọng hơn rất nhiều so với những chứng chỉ mà bạn có. Chứng chỉ có thể không được cập nhật thường xuyên để phù hợp với xu hướng mới, do đó, việc dựa vào chúng để tìm việc có thể không hiệu quả.

Ngộ nhận thứ tư: Trở thành nhân viên chính thức là điều đương nhiên

Nhiều người tin rằng việc trở thành nhân viên chính thức của công ty là điều không thể thiếu trong sự nghiệp. Tuy nhiên, thực tế, số lượng nhân viên chính thức đã giảm đi trong những năm qua, và số lượng người làm việc theo hình thức tự do (free agent) ngày càng tăng. Vì vậy, chúng ta cần suy nghĩ về các lựa chọn công việc khác như làm việc tự do hoặc khởi nghiệp, thay vì chỉ tập trung vào việc trở thành nhân viên chính thức.

Ngộ nhận thứ năm: Sau tuổi 35, không thể thay đổi công việc

Mặc dù độ tuổi có thể ảnh hưởng đến một số điều kiện thăng tiến, nhưng vẫn có nhiều công việc mà bạn có thể thay đổi sau tuổi 35. Điều quan trọng là bạn phải nắm vững chuyên môn và phát triển kỹ năng lãnh đạo. Những người trên 35 tuổi thường có kinh nghiệm và khả năng quản lý, vì vậy nếu bạn có thể phát triển những kỹ năng này, cơ hội thăng tiến vẫn mở rộng.

Ngộ nhận thứ sáu: Người không có khả năng quản lý chỉ nên làm chuyên viên

Nhiều người nghĩ rằng nếu không có khả năng quản lý thì chỉ có thể làm chuyên viên. Tuy nhiên, thực tế, một chuyên viên giỏi cũng cần kỹ năng quản lý. Quản lý là khả năng quan trọng để đạt được kết quả trong công việc, vì vậy, nếu bạn muốn trở thành một chuyên viên xuất sắc, bạn cũng cần có kỹ năng quản lý. Ngược lại, nếu bạn muốn làm quản lý, bạn cần trở thành một chuyên gia trong lĩnh vực quản lý, nắm vững các kiến thức như tài chính, marketing, quản trị nhân lực và các kỹ năng chiến lược.

Những ngộ nhận này cho thấy sự cần thiết của việc thay đổi quan điểm và tiếp cận đúng đắn để phát triển sự nghiệp lâu dài.