Mỗi người trong môi trường công sở có một cách đối nhân xử thế riêng biệt, và điều này ảnh hưởng lớn đến cách họ tương tác với đồng nghiệp cũng như thành công trong công việc. Trong cuốn sách nổi tiếng Give and Take của giáo sư Adam Grant, ông chỉ ra ba kiểu nhân viên điển hình trong công sở, mỗi kiểu đều có những đặc điểm và ảnh hưởng riêng đến môi trường làm việc. Dưới đây là ba kiểu nhân viên mà bạn có thể gặp trong bất kỳ tổ chức nào:

1. Taker: Người Nhận

Taker là kiểu nhân viên luôn đặt lợi ích cá nhân lên hàng đầu. Họ nhìn nhận công việc như một cuộc đua khốc liệt, nơi họ sẵn sàng sử dụng mọi phương tiện và chiến lược để đạt được mục tiêu của mình. Takers thường chỉ giúp đỡ người khác khi họ cảm thấy rằng việc làm đó sẽ mang lại lợi ích nhiều hơn so với những gì họ bỏ ra. Họ không quá chú trọng đến việc xây dựng mối quan hệ với đồng nghiệp, mà thay vào đó tập trung vào việc tận dụng các cơ hội để nâng cao lợi ích cá nhân.

Trong môi trường làm việc, Taker có thể tạo ra không khí cạnh tranh khốc liệt và ít sự hợp tác. Họ dễ gây ra những căng thẳng trong nhóm khi mà mọi thứ đều phải có "điều kiện" và sự giúp đỡ chỉ diễn ra khi có "mối lợi". Mặc dù những nhân viên này có thể đạt được một số thành công ngắn hạn, nhưng việc xây dựng các mối quan hệ lâu dài và sự tín nhiệm từ đồng nghiệp sẽ là một thách thức lớn đối với họ.

2. Matcher: Người Trao Đổi

Matchers hoạt động theo nguyên lý "có đi có lại". Họ sẵn sàng giúp đỡ đồng nghiệp và đồng thời mong muốn nhận lại sự hỗ trợ tương tự. Trong công việc, họ luôn duy trì sự công bằng và cân nhắc kỹ lưỡng trước khi quyết định giúp đỡ ai đó. Nếu họ nhận được sự giúp đỡ, họ sẽ không ngần ngại trả lại điều tương tự.

Trong môi trường làm việc, Matcher là những người dễ hòa hợp, nhưng lại thiếu sự linh hoạt khi cần thiết. Mặc dù họ có thể xây dựng được các mối quan hệ hợp tác tốt, nhưng họ không phải là những người tiên phong trong việc hỗ trợ người khác mà không mong đợi sự đáp lại. Điều này đôi khi khiến họ ít có khả năng tạo dựng được những kết nối thực sự mạnh mẽ trong công việc.

3. Giver: Người Cho Đi

Giver là kiểu nhân viên sẵn sàng giúp đỡ người khác mà không mong nhận lại điều gì. Họ đặt lợi ích của người khác lên trên bản thân và luôn chia sẻ ý tưởng, thời gian, kiến thức, hay lời khuyên mà không đòi hỏi bất kỳ sự đáp trả nào. Giver thường rất quan tâm đến sự thành công của đồng nghiệp và tổ chức, và họ tin rằng giúp đỡ người khác cũng chính là giúp chính mình phát triển.

Mặc dù Giver rất hiếm trong môi trường công sở, họ lại đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong việc xây dựng các mối quan hệ bền vững và hỗ trợ sự nghiệp lâu dài. Giver luôn được đồng nghiệp yêu mến vì sự chân thành và tinh thần hợp tác của họ. Tuy nhiên, vì họ quá quan tâm đến người khác, một số Giver có thể gặp khó khăn trong việc bảo vệ quyền lợi cá nhân và đôi khi dễ bị lợi dụng. Họ cũng có thể cảm thấy kiệt sức vì luôn phải giúp đỡ người khác mà không có sự hỗ trợ tương xứng.

Giver Có Thể Thành Công Hơn Mặc Dù Cho Đi Nhiều Hơn

Một trong những phát hiện đáng chú ý trong nghiên cứu của Adam Grant là Giver thường là những người thành công nhất trong công việc. Mặc dù có vẻ như họ cho đi quá nhiều mà không nhận lại, nhưng thực tế, họ lại đạt được những kết quả xuất sắc trong công việc. Giver thường là những nhân viên hiệu quả hơn, có kỹ năng giao tiếp xuất sắc và có khả năng tạo dựng những mối quan hệ đáng tin cậy, điều này giúp họ đạt được thành công trong cả sự nghiệp lẫn cuộc sống cá nhân.

Ngoài ra, Giver còn có khả năng gây dựng được lòng tin và sự ủng hộ từ những người xung quanh, điều này giúp họ dễ dàng thăng tiến và mở rộng cơ hội nghề nghiệp. Các nhà tuyển dụng cũng rất coi trọng kiểu nhân viên này vì họ có thể làm việc nhóm hiệu quả và luôn tạo ra giá trị chung.

Những Thử Thách Của Giver

Tuy nhiên, Giver cũng không phải là người hoàn hảo. Một trong những vấn đề lớn mà Giver thường gặp phải là khó khăn trong việc đàm phán và bảo vệ quyền lợi cá nhân. Vì họ sẵn sàng giúp đỡ người khác mà không nghĩ đến bản thân, họ dễ bị lợi dụng và có thể bỏ lỡ cơ hội cá nhân. Những người này đôi khi cũng gặp phải vấn đề trong việc nói "không" và bảo vệ thời gian và năng lượng của mình, dẫn đến tình trạng kiệt sức hoặc thiếu động lực.

Tạm Kết

Trong công việc, sự hợp tác và hỗ trợ lẫn nhau là vô cùng quan trọng, nhưng nếu bạn là một Giver, bạn cần phải học cách duy trì sự cân bằng giữa việc cho đi và nhận lại. Hãy thận trọng khi giúp đỡ đồng nghiệp và chỉ tham gia vào những yêu cầu trong khả năng của mình. Điều này sẽ giúp bạn thành công lâu dài mà không bị cạn kiệt năng lượng hoặc bị lợi dụng. Đồng thời, việc nhận thức về ba kiểu nhân viên này và sự ảnh hưởng của chúng sẽ giúp bạn cải thiện các mối quan hệ công sở và xây dựng một sự nghiệp bền vững.