Vì sao chúng ta luôn ngại thay đổi?
1. Bạn phải thay đổi quá nhiều thứ cùng lúc
• Chống lại thói quen bám rễ: Thay đổi hành vi đòi hỏi nguồn lực như sự chú ý, tự chủ và động lực, những thứ có hạn.
• Ví dụ: Khi giảm cân, bạn phải thay đổi chế độ ăn và thêm buổi tập gym cùng lúc, dẫn đến xác suất thất bại cao.
2. Thay đổi này đòi hỏi thay đổi khác
• Thích nghi với nhiều thay đổi nhỏ: Một quyết định thay đổi có thể kéo theo nhiều thay đổi liên quan khác.
• Ví dụ: Giảm cân đòi hỏi sắp xếp chế độ dinh dưỡng, thực đơn hàng ngày và tập gym, mỗi cái kéo theo những vấn đề nhỏ nhặt khác.
3. Trạng thái hiện tại lúc nào cũng thoải mái hơn
• Chưa sẵn sàng cho trạng thái mới: So sánh giữa hiện tại thoải mái và viễn cảnh thay đổi đòi hỏi sự điều chỉnh lớn.
• Ví dụ: Ăn uống theo tâm trạng và giải trí tiệc tùng so với siết chặt thực đơn và thời gian tập luyện.
4. Bạn chưa nhìn thấy được lợi ích
• Thiếu lý do thuyết phục: E ngại thay đổi vì không thấy rõ lợi ích sau thay đổi.
• Ví dụ: Cải thiện sức bền cho những chuyến đi chơi xa, khớp gối không chịu khổ khi về già, tâm trạng sảng khoái mỗi sáng.
5. Bạn nôn nóng muốn thấy kết quả ngay
• Thiếu kiên nhẫn: Không thể nhìn thấy kết quả ngay lập tức hoặc đối mặt với thất bại.
• Ví dụ: Tập luyện giảm cân không thấy số cân nặng xê dịch vì không điều chỉnh chế độ ăn.
6. Điều cần thay đổi quá rộng và mơ hồ
• Phạm trù thay đổi: Thói quen xấu, mục tiêu mới, mối quan hệ và mức độ hài lòng trong cuộc sống.
• Loại 1 và 2 dễ thực hiện hơn: Hướng đến hành vi cụ thể, quan sát được mục tiêu, quá trình và kết quả.
• Loại 3 và 4 dễ từ bỏ hơn: Mang tính trừu tượng hoặc khó xác định, trừ khi chia nhỏ thành từng mục tiêu cụ thể.
7. Bạn muốn thay đổi người khác
• Thay đổi người khác là hạn chế: Họ sẽ không thay đổi chỉ vì bạn bảo rằng việc đó là nên làm.
• Ví dụ: Rủ bạn cùng tập gym nhưng người bạn không có lý do để bắt đầu, kết quả họ sẽ lảng tránh.
Cần làm gì nếu bạn muốn thay đổi?
1. Ưu tiên một thay đổi trước: Thực hiện một thay đổi trong một khoảng thời gian, hợp lý nhất là một tháng.
2. Chia nhỏ mục tiêu: Bắt đầu từ thay đổi ngắn mỗi ngày và tăng thời gian lên khi đã quen dần.
3. Thực hiện vào cùng một thời điểm mỗi ngày: Chọn thời điểm phù hợp với đồng hồ sinh học (chronotype) của bạn.
4. Chia sẻ với một người nào đó: Chia sẻ để có thêm động lực hoàn thành mục tiêu, nhận sự nhắc nhở và thúc giục.
5. Đừng quên thưởng phạt phân minh: Tự thưởng nếu hoàn thành cột mốc, tự phạt nếu thất bại để giữ quá trình thay đổi không bị đứt quãng.