1. Một số dạng lừa đảo phổ biết hiện nay
Lừa đảo qua điện thoại
• Lừa đảo tài khoản ngân hàng: Kẻ gian giả vờ là nhân viên ngân hàng, yêu cầu cung cấp thông tin tài khoản, mật khẩu hoặc mã PIN để "kiểm tra" tài khoản. Đừng bao giờ cung cấp thông tin nhạy cảm qua điện thoại.
• Lừa đảo thẻ tín dụng: Kẻ gian giả vờ là nhân viên ngân hàng hoặc công ty phát hành thẻ tín dụng, yêu cầu cung cấp thông tin thẻ tín dụng để "kiểm tra" hoặc giải quyết vấn đề. Sau khi có thông tin, kẻ gian có thể sử dụng để phạm tội.
• Lừa đảo đầu tư: Kẻ gian giả vờ là nhà đầu tư hoặc chuyên gia tài chính, tuyên bố có cơ hội đầu tư lợi nhuận cao và yêu cầu bạn đầu tư tiền. Đây là hình thức lừa đảo phổ biến để chiếm đoạt tiền.
Lừa đảo qua email
• Lừa đảo phishing: Kẻ gian gửi email giả mạo từ công ty hoặc tổ chức uy tín, yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân, tài khoản hoặc mật khẩu để "xác thực" hoặc "cập nhật thông tin". Đừng bao giờ cung cấp thông tin nhạy cảm qua email.
• Lừa đảo tiền bảo hiểm: Kẻ gian gửi email giả mạo từ công ty bảo hiểm, thông báo bạn đủ điều kiện nhận khoản tiền bảo hiểm hoặc thưởng, nhưng yêu cầu thanh toán một khoản phí trước. Đây là hình thức lừa đảo để chiếm đoạt tiền.
• Lừa đảo virus hoặc phần mềm độc hại: Kẻ gian gửi email giả mạo từ tổ chức hoặc công ty nổi tiếng, yêu cầu tải xuống và cài đặt phần mềm hoặc bản cập nhật. Thực tế đó là chương trình độc hại tấn công máy tính.
• Lừa đảo bán hàng: Kẻ gian gửi email giả mạo từ nhà bán hàng trực tuyến, yêu cầu mua hàng hoặc cung cấp thông tin tài khoản. Sau khi nhận thông tin, kẻ gian có thể sử dụng để phạm tội hoặc chiếm đoạt tiền.
Lừa đảo qua mạng xã hội
• Lừa đảo tình cảm: Kẻ gian tạo dựng mối quan hệ tình cảm và yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân hoặc tiền bạc. Đây là cách chiếm đoạt thông tin hoặc tiền.
• Lừa đảo bán hàng giả: Kẻ gian quảng cáo hoặc bán hàng giả, hàng nhái hoặc kém chất lượng. Bạn có thể thanh toán nhưng không nhận được sản phẩm hoặc nhận sản phẩm không đúng mô tả.
• Lừa đảo đánh cắp tài khoản: Kẻ gian sử dụng kỹ thuật xâm nhập để lấy thông tin đăng nhập tài khoản mạng xã hội, sau đó gửi tin nhắn giả mạo hoặc đánh cắp thông tin cá nhân.
• Lừa đảo tài khoản xác minh: Kẻ gian giả mạo trang web hoặc dịch vụ của mạng xã hội, yêu cầu cung cấp thông tin xác minh tài khoản để "đảm bảo an toàn". Đây là cách chiếm đoạt thông tin cá nhân.
Lừa đảo qua thẻ tín dụng
• Lừa đảo thông qua email: Kẻ gian gửi email giả mạo từ ngân hàng hoặc tổ chức tín dụng, yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân và thẻ tín dụng. Họ sử dụng thông tin này để thực hiện giao dịch trái phép hoặc đánh cắp tiền.
• Lừa đảo qua điện thoại: Kẻ gian giả vờ là nhân viên ngân hàng hoặc tổ chức tín dụng, yêu cầu cung cấp thông tin thẻ tín dụng hoặc mã PIN. Họ sử dụng thông tin này để thực hiện giao dịch trái phép hoặc đánh cắp tiền.
• Lừa đảo qua thẻ tín dụng giả: Kẻ gian sử dụng máy POS giả hoặc sao chép thông tin thẻ tín dụng để tạo bản sao thẻ và thực hiện giao dịch trái phép hoặc đánh cắp tiền.
• Lừa đảo qua các trang web giả mạo: Kẻ gian tạo trang web giả mạo của tổ chức tín dụng, yêu cầu cung cấp thông tin thẻ tín dụng hoặc cá nhân. Họ sử dụng thông tin này để thực hiện giao dịch trái phép hoặc đánh cắp tiền.
4. Bí quyết giúp bạn không bị lừa hiệu quả nhất
Kiểm soát sự phấn khích của bạn
Trong giao tiếp, hãy kiểm soát cảm xúc của mình, ngay cả khi đối phương nói điều gì đó khiến bạn phấn khích. Đừng để cảm xúc nhất thời trở thành trò cười cho người khác. Giữ thái độ im lặng và kiên nhẫn để không trở thành trò tiêu khiển.
Chú ý đến đôi mắt của người nói
"Đôi mắt là cửa sổ tâm hồn." Chú ý đến ánh mắt của đối phương trong giao tiếp. Người bình thường chớp mắt khoảng 5-6 lần/phút. Khi muốn che giấu điều gì, tần suất chớp mắt có thể tăng lên 15-20 lần/phút. Người nói dối thường không dám nhìn trực diện, mà nhìn đi nơi khác hoặc đảo mắt liên tục.
Sử dụng các ứng dụng từ nguồn tin cậy
Chọn ứng dụng có nguồn tin cậy để tránh lộ thông tin cá nhân. Không phải ứng dụng nào cũng chính thống và đáng tin cậy.
Đặt mật khẩu cho các thiết bị điện tử
Điện thoại, máy tính xách tay chứa nhiều thông tin cá nhân quan trọng. Đặt mật khẩu phức tạp để bảo mật. Tránh lưu thông tin quan trọng lên thiết bị di động, đặc biệt là thông tin ngân hàng, thẻ tín dụng hoặc tài khoản tiết kiệm.
Bỏ qua các đường link và file đính kèm không tin cậy
Không tự ý bấm vào các đường link trên mạng xã hội hoặc email không rõ nguồn gốc. Đây có thể là chiêu trò để lấy thông tin cá nhân hoặc phát tán mã độc.
Thường xuyên đưa ra các giả định
Đặt bản thân vào các tình huống khác nhau và đưa ra giả định. Tại sao người đó lại làm như vậy? Mình có nên giúp đỡ họ không? Họ làm như vậy có mục đích gì? Việc đưa ra giả định giúp bạn chủ động trong mọi tình huống, dễ dàng vượt qua cám dỗ và sự lừa dối.
Để ý tới miệng và ngôn ngữ nói
• Nếu ai đó vừa nói chuyện vừa lấy tay che miệng, đó có thể là hành động vô thức để ngăn chặn lời nói dối.
• Khi cười tự nhiên, các cơ trên khuôn mặt sẽ hoạt động hết. Nếu cười gượng, khóe mắt sẽ không thay đổi.
• Hành động ngập ngừng chứng tỏ họ đang cố nghĩ và nói điều không phải sự thật.
Không cung cấp thông tin trên mạng xã hội
Không để thông tin quan trọng như số điện thoại, tài khoản ngân hàng trên mạng xã hội. Điều này tạo điều kiện cho hacker xâm nhập tài khoản. Hạn chế đưa thông tin cá nhân lên các trang mạng xã hội để tránh bị lừa đảo.