Tại sao ta không thể ngừng nghĩ về công việc dù đã tan ca?
Các kiểu tư duy của não
• Focused mode: Chế độ tập trung, não phân tích và giải quyết vấn đề.
• Diffuse mode: Chế độ phân tán, suy nghĩ trong vô thức khi nghỉ ngơi. Kiến thức từ focused mode kết nối lại, giúp nhìn rõ vấn đề hơn.
Hệ quả của suy nghĩ nhiều
• Mệt mỏi, thiếu năng suất: Focus mode quá lâu khiến não mệt mỏi, giảm hiệu suất.
• 4 dấu hiệu suy nghĩ nhiều:
1. Thay đổi cân nặng.
2. Tâm trạng thay đổi thất thường.
3. Quan hệ xung quanh bị ảnh hưởng.
4. Chất lượng công việc giảm.
• Fake work: Giả vờ làm việc, không giải quyết được mục tiêu. Vòng lặp làm việc quá sức bắt đầu, các mục tiêu bị trì hoãn, cảm giác day dứt về công việc.
Văn hóa làm việc quá sức
• Giáo phái tôn thờ công việc: Văn hóa làm việc quá sức, bận rộn trở thành huân chương của người thành công.
• Burn out: Kiệt sức trở thành bình thường mới, công nghệ cho phép mang văn phòng đi mọi nơi.
• Bẫy hiệu suất/năng suất (productivity trap): Ám ảnh về hoạt động năng suất nhất có thể, mải mê liệt kê đầu việc mới, không hoàn thành việc cần ưu tiên.
Giải phóng thời gian biểu và bộ não
1. Làm việc hiệu quả với hiệu suất vừa phải:
o Tập trung vào việc quan trọng, sắp xếp công việc với Ma trận Eisenhower.
o Từ chối khi cần thiết, tránh rơi vào bẫy hiệu suất.
o Thực hành Pomodoro Technique, tạo khoảng nghỉ hợp lý.
2. Nghỉ ngơi có chiến lược:
o Liệt kê những điều không nên làm trong thời gian nghỉ ngơi.
o Luyện tập thói quen mới với môi trường khác nhau, tách bạch không gian làm và nghỉ.
o Đối mặt với tình huống lo lắng, áp dụng liệu pháp tiếp xúc (Exposure Therapy).
o Giới hạn thời gian dùng thiết bị điện tử, giảm nhắc nhở về công việc.