Quan hệ lao động là mối quan hệ xã hội phát sinh từ việc thuê mướn, sử dụng lao động, và trả lương giữa người lao động và người sử dụng lao động. Quan hệ này được hình thành trên cơ sở của Hợp đồng lao động. Những điều khoản mà các bên thỏa thuận trong hợp đồng lao động phải phù hợp với quy định của pháp luật lao động. Để bảo vệ quyền lợi cho người lao động, pháp luật cấm một số thỏa thuận trong hợp đồng. Tuy nhiên, thực tế vẫn có nhiều doanh nghiệp vi phạm các quy định này.

Các vi phạm phổ biến của doanh nghiệp trong hợp đồng lao động

Thử việc không lương hoặc thử việc vượt quá hai tháng Theo Điều 27 Bộ Luật Lao động 2012, thời gian thử việc phải căn cứ vào tính chất và mức độ phức tạp của công việc nhưng không vượt quá hai tháng, và chỉ được thử việc một lần đối với một công việc. Lương trong thời gian thử việc phải do các bên thỏa thuận, nhưng ít nhất phải bằng 85% mức lương của công việc đó. Nếu doanh nghiệp vi phạm, sẽ bị phạt từ 2 triệu đến 5 triệu đồng và phải trả đủ 100% tiền lương cho người lao động.

Giữ bản chính giấy tờ tùy thân, văn bằng, chứng chỉ của người lao động Việc giữ bản chính giấy tờ tùy thân, văn bằng, chứng chỉ của người lao động là vi phạm Điều 183 Bộ Luật Lao động 2012. Nếu doanh nghiệp vi phạm, sẽ bị phạt từ 20 triệu đến 25 triệu đồng và phải trả lại bản chính giấy tờ hoặc tài sản đã giữ cùng với lãi suất.

Yêu cầu làm thêm giờ vượt quá quy định Làm thêm giờ phải có sự đồng ý của người lao động và không được vượt quá số giờ quy định. Nếu doanh nghiệp yêu cầu người lao động làm thêm quá 4 giờ/ngày thường, 12 giờ/ngày vào ngày nghỉ lễ, tết, sẽ bị phạt từ 25 triệu đến 50 triệu đồng và có thể bị đình chỉ hoạt động từ 1 đến 3 tháng.

Trả lương thấp hơn mức lương tối thiểu vùng Lương tối thiểu vùng dao động từ 2.400.000 đồng đến 3.500.000 đồng (theo số liệu tháng 4/2016). Doanh nghiệp vi phạm sẽ bị phạt từ 20 triệu đến 75 triệu đồng và phải trả đủ lương cho người lao động.

Trả lương không đầy đủ hoặc không đúng hạn Doanh nghiệp không trả đủ hoặc đúng hạn lương sẽ bị phạt từ 5 triệu đến 50 triệu đồng và phải trả đủ lương cùng với tiền lãi cho người lao động. Người lao động cũng có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng nếu doanh nghiệp vi phạm.

Không đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp Doanh nghiệp không đóng bảo hiểm xã hội hoặc bảo hiểm thất nghiệp cho người lao động sẽ bị phạt từ 12% đến 15% số tiền bảo hiểm chưa đóng, với mức phạt tối đa 75 triệu đồng. Nếu không đóng bảo hiểm cho toàn bộ người lao động, mức phạt có thể lên đến 20% và tối đa là 75 triệu đồng.

Vi phạm quy định về ngày nghỉ có hưởng lương Người lao động có quyền nghỉ hưởng lương vào các ngày lễ, tết theo quy định. Nếu doanh nghiệp vi phạm các quy định về nghỉ lễ, sẽ bị phạt từ 500 ngàn đến 15 triệu đồng, tùy theo số lượng lao động bị ảnh hưởng.

Trên đây là một số vi phạm phổ biến mà các doanh nghiệp có thể mắc phải, và các hình thức xử phạt tương ứng.