Gần đây, tôi nghe nhiều bạn trẻ nhắc đến câu nói "nghề chọn mình chứ không phải mình chọn nghề" khi bàn về quá trình chọn ngành nghề. Các bạn chia sẻ rằng những anh chị đi trước thường an ủi các bạn rằng nghề sẽ tự tìm đến mình, không cần lo lắng quá. Tuy nhiên, khi nghe câu này, nhiều bạn cảm thấy băn khoăn và lo lắng, tự hỏi liệu việc chọn nghề có còn ý nghĩa nếu như nghề nghiệp chỉ đến một cách tình cờ, không thể chủ động quyết định.
Theo tôi, quan điểm này dựa trên hai giả định sai:
Nghề nghiệp là một con đường cố định và mỗi người chỉ có một nghề duy nhất trong suốt đời.
Mình không có quyền lựa chọn nghề nghiệp, mà phải chấp nhận theo hoàn cảnh.
Tuy nhiên, thực tế lại khác. Nghề nghiệp không phải là một con đường cố định mà là một hành trình, có thể thay đổi theo thời gian. Nhiều người ban đầu học ngành này, làm nghề khác, và sau một thời gian mới tìm ra nghề mình thực sự yêu thích. Việc chọn nghề cũng chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố ngoài tầm kiểm soát như gia đình, xã hội, và nền kinh tế. Do đó, việc nghĩ rằng mình phải chọn "nghề đúng" ngay từ đầu là một quan niệm sai lầm.
Thay vì lo lắng về việc phải chọn đúng nghề ngay lập tức, tôi nghĩ quan trọng hơn là chọn nghề phù hợp với bản thân ở một thời điểm cụ thể trong cuộc đời. Sau khi thử nghiệm và nhận ra rằng công việc hiện tại không phù hợp, đừng ngần ngại thay đổi. Việc tìm ra nghề phù hợp là một quá trình tự nhiên, và không có sự mất mát nào trong việc thay đổi hướng đi.
Điều quan trọng cần nhớ là nghề nghiệp không chỉ giới hạn trong một cái tên hay ngành nghề cụ thể. Kỹ năng, sự phù hợp và khả năng phát triển mới là yếu tố quan trọng hơn. Do đó, đừng quá lo lắng về tên ngành hay nghề, hãy tập trung vào phát triển kỹ năng và luôn sẵn sàng đón nhận những cơ hội mới. Đừng quên rằng, khi còn đi học, đừng chỉ chăm chăm vào lý thuyết, mà hãy tham gia các hoạt động ngoại khóa, làm thêm hoặc tình nguyện. Những trải nghiệm này không chỉ giúp bạn hiểu rõ hơn về bản thân mà còn mở rộng mối quan hệ, tạo cơ hội cho công việc tương lai.
Cuối cùng, tôi nghĩ câu nói "nghề chọn mình chứ không phải mình chọn nghề" không hoàn toàn đúng hay sai, mà nó tùy thuộc vào từng hoàn cảnh và cách mỗi người hiểu nó. Quan trọng là, trong hành trình tìm kiếm nghề nghiệp, hãy thách thức các quan điểm, phân tích cẩn thận xem chúng có phù hợp với mình không. Chọn nghề là một hành trình dài, và có những người cả đời vẫn chưa tìm được nghề mình thực sự yêu thích. Điều quan trọng là không ngừng học hỏi và thử sức, vì đôi khi, khi bạn thực sự sống và học hỏi, nghề nghiệp sẽ tự tìm đến bạn.